Top VS-China

Top biedt kansje op ontspanning tussen China en VS

Toenmalig vicepresident Joe Biden en de Chinese leider Xi Jinping in Peking in 2013.  Beeld REUTERS
Toenmalig vicepresident Joe Biden en de Chinese leider Xi Jinping in Peking in 2013.Beeld REUTERS

President Biden en de Chinese leider Xi spreken elkaar maandag. De relatie tussen de twee grootmachten is niet goed, maar daar kan verandering in komen.

Gijs Moes

Een virtuele ontmoeting van de Amerikaanse president en zijn Chinese collega moet de spanning tussen de twee grootmachten uit de lucht halen. Peking en Washington proberen de verwachtingen voor de top van maandag te temperen, maar er zijn indicaties dat het gesprek tot positieve uitkomsten kan leiden. Op de klimaattop in Schotland was er al sprake van Amerikaans-Chinese toenadering.

Het is al decennia een traditie: iedere nieuwe Amerikaanse president heeft tijdens zijn eerste jaar in functie een ontmoeting met de hoogste Chinese leider. President Joe Biden wijkt daar niet van af, maar het heeft even geduurd. Hij belde twee keer met de Chinese leider Xi Jinping, in maart en september. Maar een echte top moest nog volgen, pas eind vorige week werd duidelijk dat dit maandagavond zover is

Loopgravenmentaliteit

Een persoonlijke ontmoeting, waar Biden een sterke voorkeur voor heeft, zit er niet in. Het is Xi die dwars ligt, hij is nu al bijna twee jaar zijn land niet uit geweest en heeft in die periode ook weinig gasten ontvangen. Analisten zien hierin niet alleen voorzichtigheid vanwege het coronavirus, maar ook een loopgravenmentaliteit in Peking onder Xi, die vorige week door de Communistische Partij op een nog hoger voetstuk is geplaatst.

Biden moet ondertussen in eigen land rekening houden met een sterk anti-Chinese stemming, ook in het Congres. De president heeft de harde opstelling tegenover Peking, ingezet door zijn voorganger Donald Trump, nog nauwelijks aangepast. De twee landen hebben over en weer handelstarieven ingesteld en ze botsen geregeld als het gaat om mensenrechten. Vooral de situatie in Xinjiang, waar de Oeigoeren worden onderdrukt, is een heikel punt.

De Amerikanen zijn ook niet te spreken over de toenemende Chinese controle over Hongkong en ze hebben onlangs nog steun uitgesproken voor Taiwan, mocht het rond dat eiland tot een conflict met China komen. Ook de Chinese militaire opbouw, met name van de marine, stuit in Washington op weerstand.

Ontspanning

Toch zijn er ook tekenen die op ontspanning wijzen: op de klimaattop in Schotland kwamen de gezanten van China en de VS tot een akkoord. Eind september kwam bovendien de financiële topvrouw van het Chinese high-techconcern Huawei, Meng Wanzhou, vrij uit haar huisarrest in Vancouver. Daar zat ze vast op verzoek van de Amerikaanse justitie.

Reken maandagavond niet op concrete afspraken, zo waarschuwde de woordvoerder van het Witte Huis Jen Psaki zaterdag. Het is wel mogelijk dat er gesprekken op gang komen, onder meer over een versoepeling van het visumbeleid, over de handelsrelatie en over kernwapens. China is bezig met verdere ontwikkeling daarvan, tot grote zorg van de VS. Peking beklemtoont ondertussen dat de Amerikanen nog altijd veel meer atoombommen hebben.

Biden kampt wel met een informatie-achterstand in de aanloop naar de top. Tegenover persbureau Bloomberg klagen ingewijden dat de CIA en andere inlichtingendiensten weinig contacten hebben in China. Daardoor is het voor de Amerikanen moeilijk om een duidelijk beeld te krijgen van wat er leeft in dat land, met name in de hoogste kringen. Xi weet ondertussen, alleen al dankzij de media en andere openbare bronnen, haarfijn wat er in Washington speelt.

Lees ook:

VS kiezen voor cluster van kleine coalities tegen China

In Oost-Azië staan de Verenigde Staten en China steeds duidelijker tegenover elkaar. Leidt dat tot een tweedeling in die regio?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden