Japan

Tokiose gouverneur brengt homohuwelijk dichterbij

Yuriko Koike, de gouverneur van Tokio.  Beeld Reuters
Yuriko Koike, de gouverneur van Tokio.Beeld Reuters

In Tokio kunnen mensen van hetzelfde geslacht volgend jaar een partnerschap aangaan. Komt het homohuwelijk voor heel Japan al in beeld?

Gijs Moes

Langzaam maar gestaag beweegt de Japanse maatschappij naar invoering van het homohuwelijk. Als volgend jaar ook in de hoofdstad Tokio geregistreerd partnerschap mogelijk wordt voor mensen van hetzelfde geslacht, bestaat die optie voor meer dan de helft van alle inwoners van Japan. Maar de landelijke politiek blijft nog huiverig voor openstelling van het huwelijk voor iedereen.

‘Diversiteit’ was het thema van de Olympische Spelen die afgelopen zomer werden gehouden in Tokio. Veel mooie woorden werden eraan gewijd, de stad wilde zich van haar meest tolerante kant laten zien. Maar ondertussen kunnen leden van de lhbti-gemeenschap er geen officiële verbintenis regelen. Daardoor kunnen ze niet gezamenlijk huren, niet van elkaar erven en hebben ze niet altijd het recht om hun partners te bezoeken in het ziekenhuis.

Yuriko Koike, gouverneur van Tokio, wil daar nu verandering in brengen. Vanaf begin volgend jaar moet het geregistreerd partnerschap in de hele stad mogelijk zijn en vanaf april is het dan wettelijk geldig. Over de details van de regeling heeft Koike zich niet uitgelaten, maar de aankondiging die ze dinsdag deed is van grote betekenis en heeft uitstraling over het hele land.

Veel andere plaatsen kennen al enige tijd een vorm van geregistreerd partnerschap, op dit moment woont ruim 40 procent van de Japanners ergens waar zo’n regeling geldt. Ook in een enkele gemeente in Tokio is het al mogelijk, maar invoering in de hele stad brengt deze optie straks binnen bereik van meer dan de helft van alle Japanners. Koike gaat als gouverneur over een stedelijk gebied met ruim veertien miljoen inwoners.

Talentvolle medewerkers naar Japan trekken

Niet dat Koike zo progressief is; net als de meeste leidende politici in Japan is ze een rechtse liberaal. Maar de gouverneur weet dat een meerderheid van de bevolking voorstander is van openstelling van het huwelijk voor iedereen, in Tokio is dat zelfs 70 procent. Bovendien voelt zij druk van buitenlandse bedrijven, die aandringen op een regeling. Het partnerschap moet helpen om jonge, talentvolle medewerkers naar Japan te halen.

Lhbti-activist Masa Yanagisawa kent die wereld goed, hij heeft zelf een toppositie bij de investeringsbank Goldman Sachs in Tokio. “Geweldig nieuws”, is zijn reactie op de aankondiging van gouverneur Koike. Yanagisawa weet dat conservatieve Japanners vrezen dat het homohuwelijk en geregistreerd partnerschap de traditionele familiewaarden ondermijnen. “Hopelijk zal dit het tegendeel bewijzen”, zegt hij tegen persbureau Reuters.

Zorgvuldige overweging

Toch blijft de landelijke politiek voorlopig luisteren naar die conservatieve achterban. Premier Fumio Kishida heeft gezegd dat uitbreiding van het partnerschap een kwestie is die een ‘zorgvuldige overweging’ nodig heeft. Lhbti-activisten proberen ondertussen met rechtszaken meer voor elkaar te krijgen, steeds vaker met succes. Zo oordeelde de rechter in Sapporo in maart dat het ‘ongrondwettelijk’ is om personen van het huwelijk uit te sluiten vanwege hun seksuele voorkeur.

Japan is nu een uitzondering binnen de G7: de andere leden van deze groep van grote vrijemarkteconomieën hebben allemaal het homohuwelijk ingevoerd. Maar in Azië zou Japan bij invoering een van de koplopers zijn, alleen Taiwan heeft tot nu toe de echtelijke verbintenis voor iedereen opengesteld. In Thailand is een initiatief in die richting door de rechter afgewezen.

Lees ook:

Japanse rechter zet stap richting homohuwelijk

Een Japanse rechter erkent dat mensen van hetzelfde geslacht moeten kunnen trouwen. Maar met die principiële stap is het homohuwelijk nog niet geregeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden