Afghanistan

Toestel met geëvacueerden komt aan op Schiphol

Wanhopige Afghanen voor het vliegveld van Kaboel reikten donderdag een baby aan aan de Amerikaanse bewakers. Beeld Reuters
Wanhopige Afghanen voor het vliegveld van Kaboel reikten donderdag een baby aan aan de Amerikaanse bewakers.Beeld Reuters

Een vliegtuig met 180 geëvacueerden uit Kaboel is vrijdagmiddag op Schiphol geland. Welke nationaliteiten aan boord waren is niet bekend gemaakt, maar Afghanen waren het waarschijnlijk niet.

Eric Brassem

Het toestel dat vrijdag op Schiphol landde was een transportvliegtuig van de Navo, dat door meerdere lidstaten wordt gebruikt. De passagiers werden na de landing meteen per bus vervoerd naar een opvang en waren voor verslaggevers niet te spreken.

De eigen evacuatiepogingen van Nederland gaan intussen moeizaam voort. Vrijdag lukte het een Nederlandse C-130 transportvliegtuig twee maal om op Kaboel te landen en mensen op te halen. Maar de eerste vlucht vertrok met slechts 53 passagiers aan boord, waaronder één Nederlander, en de tweede met zeventig passagiers, met onbekende nationaliteiten.

In Afghanistan bevinden zich nog ruim zevenhonderd mensen met een Nederlands paspoort, zei minister van buitenlandse zaken Sigrid Kaag vrijdagmiddag voorafgaand aan de ministerraad. Het gaat volgens haar om “veel mensen die op familiebezoek blijken te zijn gegaan”, ondanks het “duidelijke reisadvies” dat gold voor Afghanistan. “Die moeten we terughalen”, zei Kaag. Dit staat nog los van Afghanen die voor Nederland hebben gewerkt en die Nederland ook probeert te evacueren.

Een Afghaanse tolk in Kaboel met wie Trouw contact heeft, meldt dat Britse autoriteiten pantservoertuigen inzetten om Afghaanse medewerkers op te halen. “Kunt u alstublieft aan de Nederlandse ambassade vragen of ze hetzelfde voor ons kunnen doen en dat kunnen coördineren met de Britten?”, appte hij vrijdagochtend. Of de Britten daadwerkelijk pantservoertuigen inzetten is niet te verifiëren, en ook niet hoe Nederlandse autoriteiten ter plekke samenwerken met andere landen.

‘Kom op eigen houtje naar de luchthaven’

Onder Afghaanse Nederlanders in Kaboel is verontwaardiging ontstaan over een oproep van het ministerie van buitenlandse zaken, donderdagavond, om binnen 24 uur op eigen houtje naar het vliegveld te komen om te worden geëvacueerd. De Nederlandse regering laat mensen weten dat ze niet kan helpen met vervoer naar de luchthaven, maar aan de poorten van die luchthaven vertonen Nederlandse militairen zich evenmin, zoals blijkt uit het dagboek uit Kaboel, elders op deze pagina's.

De Nederlandse regering heeft beloofd dat ook Afghaanse journalisten, activisten en medewerkers van hulporganisaties in aanmerking komen voor evacuatie, mits zij in een ‘acute en schrijnende’ situatie verkeren. Afgaande op de berichten lijken journalisten die voor buitenlandse media hebben gewerkt in ieder geval onder die categorie te vallen.

Het probleem blijft dat mensen het vliegveld niet kunnen bereiken. “Geen van de tolken uit mijn netwerk is weggekomen”, meldt Afghanistan-veteraan Roy Grinwis, die zich inspant voor het terughalen van tolken. Het blijft voor Afghanen vrijwel onmogelijk om het vliegveld van Kaboel te bereiken, zegt hij: de Taliban die de toegangswegen en de omgeving van het vliegveld bewaken laten alleen mensen met een Nederlands paspoort door. Tolken die met heel veel pijn en moeite hun Afghaanse paspoorten met Nederlandse visa hebben bemachtigd die op de verlaten ambassade in Kaboel waren blijven liggen, komen daarmee niet mee door de blokkades.

Voor de Europese politiemissie gewerkt

Voor zover bekend is het maar enkele tolken gelukt om het land te verlaten sinds de Taliban dit weekeinde Kaboel onder controle kregen, en en dan ook nog op eigen gelegenheid. Er zijn minstens 102 tolken die toestemming hadden gekregen om naar Nederland te komen. In Nieuwsuur deed tolk Sarwar Khairee donderdag verslag hoe hij met zijn drie kinderen ternauwernood ontsnapte aan de Taliban die rond het vliegveld postten. De Amerikaanse beveiligers weigerden hem door te laten; Taliban sloegen hem met de kolf van hun geweer tegen de grond. Tsjechische militairen kwamen te hulp nadat hij hen had toegeschreeuwd dat hij voor de Europese politiemissie had gewerkt. Khairee werd overgebracht naar een militaire luchthaven bij Praag.

Volgens Anne-Marie Snels, oud-voorzitter van de defensievakbond AFMP en actief voor de achtergebleven tolken, zijn de afgelopen dagen drie voormalige tolken aangekomen in Tsjechië, en is er één tolk met gezin aangekomen in Denemarken. Eén tolk wist eerder het land te ontkomen naar Dubai. “Mijn grote zorg is dat de Verenigde Staten en Duitsland, die nu nog de meeste mensen wegkrijgen, straks klaar zijn met hun missie en zullen vertrekken. Dan storten alle pogingen om mensen te laten wegkomen in elkaar.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden