Wit-Rusland

Toenadering tot Moskou is laatste strohalm voor Loekasjenko

De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko (rechts) ontving donderdag in Minsk de Russische premier Michail Misjoestin (midden). Links de Wit-Russische premier Roman Golovtsjenko.Beeld EPA

Terwijl de Wit-Russische oppositieleider Sviatlana Tichanovskaja vrijdag de VN Veiligheidsraad toespreekt, zet president Aleksandr Loekasjenko de deur wagenwijd open voor de Russen.

Voor het eerst heeft de Wit-Russische oppositieleider Sviatlana Tichanovskaja zich kritisch uitgelaten over de steeds nauwere banden tussen haar land en Rusland: “Over onze soevereiniteit kan niet worden onderhandeld”, schreef ze op haar sociale media kanalen.

Tot nu toe werd het verzet van de oppositie tegen president Aleksandr Loekasjenko gekenmerkt door neutraliteit. Maar nu de Russische plannen voor een zogenoemde ‘unie-staat’ met Wit-Rusland concreter worden zag Tichanovskaja zich gedwongen te reageren. “Welke overeenkomst Loekasjenko ook tekent, ik twijfel sterk of die wordt erkend door een toekomstige nieuwe regering”, zei ze.

Van Brest tot Vladivostok

Aanleiding voor haar waarschuwing was het bezoek van de Russische premier Michail Misjoestin aan Minsk, afgelopen donderdag. “We hebben vooruitgang geboekt op veel terreinen, zoals de toekomst van de unie-staat”, sprak die na afloop van zijn ontmoeting met president Loekasjenko. Over de inhoud van de integratie-plannen werd weinig duidelijk, wel repte de Kremlin-vertegenwoordiger over een ‘gezamenlijk kabinet van ministers’ en over nieuwe energieleveringen aan Wit-Rusland. 

Hoewel Misjoestin zei dat Rusland de ‘soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit’ van zijn buurland ‘ondersteunt’, wees hij met nadruk op de nauwe onderlinge band. “We spreken over miljoenen mensen die in de praktijk één volk zijn.”

Terwijl Aleksandr Loekasjenko zich de afgelopen twee jaar hardnekkig verzette tegen zo’n unie-staat, lijkt integratie nu zijn laatste strohalm. Op dinsdag maakte hij een schijnbaar doorslaggevende draai. “Wat ze in het Westen ook zeggen en wat voor onzin ze hier ook op onze pleinen uitkramen, we behouden ons gemeenschappelijke vaderland. Dat vaderland strekt zich uit van Brest tot Vladivostok”, sprak hij, verwijzend naar steden die respectievelijk nabij de Poolse grens en in het uiterste oosten van Rusland liggen.

Sancties 

Ondertussen neemt de frictie tussen Rusland en de Europese Unie toe. Afgelopen week stelden Estland, Letland en Litouwen sancties in tegen een dertigtal hooggeplaatsten in Wit-Rusland. Zo is president Aleksandr Loekasjenko niet meer welkom en bevriezen de Balten de banktegoeden van functionarissen die betrokken waren bij fraude bij de verkiezingen of het daaropvolgende geweld. De EU en de VS overwegen soortgelijke sancties. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov noemt dat ‘onaanvaardbaar’. “We zijn ervan overtuigd dat het Wit-Russische volk alle mogelijkheden heeft om dit probleem zelf op te lossen.”

De Wit-Russen zelf hebben het weekend weer volgepland met protest. Vraag is nu of daar voor het eerst ook anti-Russische slogans zullen klinken. De Russische president Poetin zegt politietroepen paraat te houden in het geval “de situatie niet meer onder controle is, als extremistische elementen een grens overgaan of beginnen te plunderen”.

Lees ook: 

Hoe anti-politica Svetlana Tichanovskaja leider van de Wit-Russische oppositie werd

Tot voor kort was Svetlana Tichanovskaja een onbekende huisvrouw. Nu is ze de meest serieuze opponent van president Aleksandr Loekasjenko, die Wit-Rusland sinds 1994 regeert. Vandaag spreekt ze de VN Veiligheidsraad toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden