Conflict

Tijdelijke vrede tussen Servië en Kosovo in ‘kentekenrel’

Poolse militairen, die onderdeel uitmaken van de vredesmissie in Kosovo, bij de barricades die werden opgeworpen bij de grens tussen Kosovo en Servië in Jarinje.  Beeld Reuters/ Laura Hasani
Poolse militairen, die onderdeel uitmaken van de vredesmissie in Kosovo, bij de barricades die werden opgeworpen bij de grens tussen Kosovo en Servië in Jarinje.Beeld Reuters/ Laura Hasani

Servië en Kosovo gaan elkaars nationale symbool op de kentekenplaten over en weer afplakken, zodra een auto, bus of vrachtwagen de grens passeert.

Thijs Kettenis

Na een hoogoplopende ruzie, compleet met zwaarbewapende politie aan de grens en straaljagers die er intimiderend langs scheerden, zijn Servië en Kosovo het na twee weken eens geworden over een regime voor nummerborden. De oplossing, die tot stand kwam na bemiddeling door de EU, is tijdelijk: op 21 oktober begint overleg tussen de kemphanen in Brussel, dat tot een duurzame regeling moet leiden.

Aanleiding voor de ‘kentekenrel’ was een tien jaar oude afspraak, die op 20 september afliep. Tot die dag mochten auto’s met Servische kentekenplaten gewoon Kosovo binnen. Servië liet andersom auto’s met de reguliere Kosovaarse registratie RKS (Republiek Kosovo) echter niet toe, met als argument dat Belgrado Kosovo ziet als provincie, en niet als zelfstandige republiek, ondanks de onafhankelijkheidsverklaring in 2008.

Bestuurders uit Kosovo moesten de nummerplaten daarom aan de grens op eigen kosten vervangen door Servische. Als alternatief mochten ze Kosovaarse kentekens met de registratie KS gebruiken.

Niet verlengen

Deze regeling was tien jaar geleden de eerste praktische afspraak die Servië en Kosovo maakten om de onderlinge relaties te normaliseren. Maar de onlangs gekozen Kosovaarse premier Albin Kurti wilde de regeling niet verlengen. Als Kosovaren aan de grens met nummerplaten moeten hannesen, dan moeten de Serviërs dat ook als ze hierheen komen, redeneerde hij.

Dat leidde direct tot grote spanningen in het noorden van Kosovo, waar 40.000 Serviërs wonen en Belgrado de facto de dienst uitmaakt. Auto’s rijden er veelal rond met Servische kentekens en erkennen het gezag van Pristina niet. De Kosovaarse autoriteiten stuurden zwaar bewapende politie-eenheden naar de twee grensposten in dat gebied. De Serviërs blokkeerden de overgangen daarop en wierpen wegblokkades op, en Belgrado liet het leger zijn spierballen tonen.

Weinig toenadering in slepend conflict

Na twee weken kwam de EU tussenbeide, en nu ligt er dus een tijdelijk akkoord. Servië accepteert de reguliere Kosovaarse nummerborden, maar laat de letters RKS afplakken; de Kosovaren doen een sticker over het Servische nationale wapen. Verder neemt de Navo-troepenmacht KFOR, nog steeds met 5000 man aanwezig om de vrede in Kosovo te bewaren, de grensbewaking aan Kosovaarse kant tijdelijk over van Pristina.

Het conflict laat zien dat tien jaar dialoog onder leiding van de EU nog weinig toenadering heeft gebracht tussen Belgrado en Pristina. Veel akkoorden over praktische zaken zijn niet of slechts gedeeltelijk uitgevoerd.

In het meest ingewikkelde vraagstuk – de vraag of Kosovo een onafhankelijk land is – zit geen millimeter beweging. Een nieuwe ronde onderhandelingen moet uitmonden in een akkoord, dat de EU als voorwaarde stelt voor zowel Servië als Kosovo om op termijn toe te kunnen treden.

Lees ook:

Serviërs en Kosovaren vernoemen betwist stuwmeer naar Trump

Een onverwacht lichtpuntje in de almaar voortdurende impasse tussen Servië en Kosovo: de buren zijn het eens geworden over de naam van een stuwmeer. Waar Serviërs het tot nu toe hadden over Gazivoda en Kosovo-Albanezen spraken over Ujman, staat het water op de grens vanaf nu aan beide kanten bekend als het Trumpmeer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden