null Beeld

ColumnBas den Hond

Tienjarig verkracht meisje moest naar buurstaat voor abortus - conservatief Amerika heeft het daar toch moeilijk mee

Bas den Hond

We kennen haar niet, het meisje dat twee weken lang de Amerikaanse media en politiek in beroering bracht. Niet hoe ze heet, niet of ze rijk is of arm, niet hoe haar favoriete speelgoedbeest heet. Maar we weten drie belangrijke dingen wel: ze is tien jaar oud, ze was zwanger, en ze woont in Ohio, waar zelfs in haar geval een abortus verboden is.

Elke Amerikaanse staat mag op dat gebied zijn eigen beleid maken sinds het Hooggerechtshof vorige maand een streep haalde door het eigen arrest ‘Roe versus Wade’ uit 1973, dat abortus in de hele VS toestond. In ruim de helft van die 50 staten werd op slag, of wordt binnenkort, de ingreep in veel gevallen verboden. Soms wel met uitzonderingen, zoals bij gevaar voor het leven van de moeder, of een zwangerschap die het gevolg is van verkrachting of incest.

Bij het tienjarige meisje was het verkrachting. Maar nou net in Ohio maakt dat geen verschil.

Haar geval kwam in het nieuws doordat haar ouders (nemen we aan) met haar naar buurstaat Indiana gingen. Daar werd ze geholpen, en de arts die dat deed, vertelde aan de Indianapolis Star, een plaatselijke krant, wat er was gebeurd, als voorbeeld van hoe een strenge abortuswet ronduit wreed kan uitpakken.

Snel daarna was haar geval het gesprek van de dag. Niemand minder dan president Joe Biden greep het aan om nog eens extra schande te spreken van de uitspraak van het Hooggerechtshof. “Een meisje van tien dat gedwongen zou moeten worden het kind te baren van haar verkrachter? Ik kan het niet extremer verzinnen.”

Zijn politieke tegenstanders, en voorstanders van een verbod op abortus – die twee groepen vallen grotendeels samen – hadden toen de keus: toegeven dat een verbod ook net iets te ver kan gaan, of twijfel zaaien over het verhaal waar Biden naar verwees. En zoals te verwachten was, gebeurde het laatste.

Twijfel aan het verhaal

Was het wel waar, vroegen commentatoren in conservatieve media zich af. Er was maar één bron voor het verhaal, de arts, en in de serieuze journalistiek, zeker de Amerikaanse, is dat niet genoeg. Maar in een geval als dit gaat privacy voor alles, en was er dus weinig extra informatie te krijgen, van de arts of van instanties.

“Een abortusverhaal dat te mooi is om bevestigd te krijgen”, kopte het hoofdredactioneel commentaar in de conservatieve Wall Street Journal. Honend schreef de krant: “Allerlei vergezochte verhalen krijgen tegenwoordig de ruimte op sociale media, maar je verwacht niet dat het Witte Huis er aandacht aan schenkt.”

Anderen trokken die gedachte door naar zijn logische conclusie: was dit niet gewoon verzonnen, vroeg presentator Jesse Watters van de rechtse tv-zender Fox News, door voorstanders van het recht op abortus?

Republikeinse politici lieten vervolgens het vraagteken weg. “Weer een leugen”, twitterde Republikein Jim Jordan, die in het Huis van Afgevaardigden een district in Ohio vertegenwoordigt. “Is er iemand verbaasd over?” In zijn staat had de minister van justitie laten weten dat hij geen informatie had dat er een jong meisje verkracht was.

Dat was inderdaad raadselachtig: waarom was er geen sprake van een dader, of op zijn minst een aangifte?

Geen verontschuldigingen

Maar na een week werd die leemte opgevuld: een 27-jarige man, Gershon Fuentes, werd in staat van beschuldiging gesteld. Hij zou de daad hebben bekend. Wie verwacht dat dan verontschuldigingen zouden volgen, heeft geen idee van de mores aan de rechtervleugel van de Amerikaanse politiek en media.

Er zijn goede uitzonderingen. De rechtse mediavolger Steve Krakauer, die de kwestie had vergeleken met het geval van Jussie Smollett, een zwarte acteur die een ‘racistische overval’ op hemzelf had geregeld, wiste die tweet. Hij stelde ontnuchterd vast – alsof het nieuws voor hem was – dat opiniemakers, rechts en links, wel erg snel inspringen op berichten die hun eigen opinie ondersteunen.

De Wall Street Journal schreef in een correctie dat ‘het erop lijkt dat president Biden de zaak correct weergaf.’

Maar Jesse Waters van Fox hield het erop dat dankzij de druk van mediapersoonlijkheden als hij, de dader was gepakt. Congreslid Jim Jordan wiste zijn tweet, maar zei, daarnaar gevraagd: “We twijfelden aan de woorden van Joe Biden, en dan zit je meestal wel goed. Maar we wisten niet dat een illegaal deze wandaad had gepleegd.”

Want ja, de verdachte was een buitenlander zonder papieren. En de aanwezigheid van miljoenen illegalen in de VS, waarvan sommigen misdadigers blijken te zijn, is een door conservatieve media graag bereden stokpaardje – dat altijd behendig langs het feit wordt gestuurd dat de misdaadcijfers van die groep lager zijn dan gemiddeld.

En zo verliep de discussie over een kwestie die eigenlijk helemaal de kern miste. Niet omdat het niet vreselijk is dat een tienjarig meisje wordt misbruikt, zwanger raakt en een abortus nodig heeft. Maar omdat zelfs als het hele verhaal door iemand uit de duim zou zijn gezogen, het een onweerlegbaar politiek feit blijft: zelfs jonge kinderen hebben in Ohio geen recht op abortus.

En daar een mening over hebben is voor Republikeinse politici en actievoerders tegen abortus een stuk lastiger. Want geconfronteerd met zo’n drama blijkt ‘ik ben voor het leven, punt uit’ een te gemakkelijk antwoord.

Sommigen ontweken de kwestie. De Republikeinse gouverneur van South Dakota, Kristi Noem: “Er valt heel veel te zeggen over wat we kunnen doen voor die kleine meid, maar we moeten het ook hebben over de zieke figuren die dit onze kinderen aandoen.”

De directeur van Ohio Right to Life, een anti-abortus organisatie: “We zouden het moeten hebben over hulp bieden aan haar, als samenleving, staat en land. Maar helaas wordt dit misbruikt om abortus te rechtvaardigen in alle negen maanden van een zwangerschap. En dat is volgens mij verkeerd.”

Maar enkele Republikeinse politici die wel op de kern van de zaak ingingen, gaven toe dat ze ermee worstelden. Bob Gibbs, lid van het Huis van Afgevaardigden uit Ohio, zocht een uitweg in het risico dat het meisje liep, want een uitzondering maken om het leven van de moeder te redden, is voor verreweg de meeste Amerikanen acceptabel. “Je moet om te beginnen vragen: als ze tien jaar is, en in staat om de zwangerschap uit te dragen, is haar leven dan in gevaar? Dat weet ik niet, maar het is een medische vraag die ik wil opwerpen.”

Roger Williams, lid van het Huis van Afgevaardigden uit Texas, weet zo net nog niet of een abortus gepast is: “Ik ben voor het leven, OK? En God beschikt over deze dingen. We zijn allemaal Gods kinderen. Dit is een hele moeilijke, en ik weet niet of ik het antwoord nu heb, want er is nu wel een andere baby bij betrokken. Ze is zwanger, maar ze is zelf ook nog maar een baby.”

Afgelopen vrijdag nam in Washington het Huis van Afgevaardigden een wet aan die moet garanderen dat iemand die een abortus nodig heeft, van welke leeftijd ook en om welke reden ook, in ieder geval naar een andere staat mag gaan om die abortus te krijgen. Zonder daar later in de eigen staat voor gestraft te worden. Met de stemmen van de Democratische meerderheid voor en die van Williams en Gibbs en alle andere Republikeinen uiteraard tegen.

Maar het enige effect dat die wet zal sorteren, is dat iedereen weet waar de politieke partijen op dit onderwerp staan. Want in de Senaat, waar de Democraten niet de benodigde 60 van de 100 stemmen hebben, maakt die wet geen enkele kans.

Bas den Hond is correspondent in de Verenigde Staten en schrijft wekelijks een column.

Lees ook:

De Amerikaanse staat bemoeit zich al decennia met de baarmoeder van de zwarte vrouw

Dat het landelijke recht op abortus in de VS is afgeschaft, is voor hoogleraar rechten Michele Goodwin geen verrassing. De Amerikaanse staat bemoeit zich op allerlei manieren steeds intensiever met baarmoeders, met name die van zwarte vrouwen, stelt zij.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden