Jihadisme

Tienduizenden vluchtelingen verschansen zich op ‘helse’ heuveltop Congo voor geweld jihadisten

Het Oegandese leger rukte 8 december op in de Ituri-provincie in Congo om te proberen de jihadistische terreurorganisatie ADF uit te schakelen. 
 Beeld AFP
Het Oegandese leger rukte 8 december op in de Ituri-provincie in Congo om te proberen de jihadistische terreurorganisatie ADF uit te schakelen.Beeld AFP

Een ‘helse’ heuveltop in Congo is het laatste toevluchtsoord voor vluchtelingen om aan de jihadistische ADF én aan de legers van Congo en Oeganda te ontsnappen.

Erik van Zwam

De Democratische Republiek Congo dreigt een van de nieuwe brandhaarden te worden in Afrika. In het oostelijk deel van de Ituri-provincie, grenzend aan Oeganda, slaan steeds meer mensen op de vlucht voor het geweld van de jihadistische militie ADF en de gezamenlijke operaties van het Congolese en Oegandese leger tegen die terreurorganisatie.

Unicef waarschuwt voor de dramatische situatie op een heuveltop in Rhoe in Ituri waar zich in korte tijd al 75.000 inheemse vluchtelingen hebben verzameld, onder wie 35.000 kinderen. ‘Mensen leven daar onder helse condities’, schrijft Unicef in zijn eind vorige week verspreidde persbericht.

Heuveltop is alleen per helikopter bereikbaar

De vluchtelingen hebben hun toevlucht gezocht naast een basis van de VN-vredesmacht Monusco, nadat andere vluchtelingenkampen werden aangevallen. De heuveltop is alleen per helikopter bereikbaar om hulpgoederen af te leveren.

De wegen erheen zijn voor hulporganisaties onbegaanbaar door aanvallen van gewapende groepen. Ook vluchtelingen kunnen het overvolle kamp niet uit zonder ernstig risico te lopen vermoord te worden en voor vrouwen en meisjes verkracht te worden.

Eén toilet per 1300 inwoners

Op de heuvel is gebrek aan alles, of het nu gaat om voedsel, medicijnen, schoon drinkwater, riolering of tenten en onderkomens. Er is slechts één toilet op 1300 bewoners. Het kliniekje ligt overvol met ernstig zieke patiënten. Een groot aantal inwoners is inmiddels doodgegaan of ziek geworden door malaria en diarree. De doden kunnen niet of nauwelijks begraven worden.

De vluchtelingen durven de heuvel niet af om hun akkers te bewerken of de oogst binnen te halen, want dan worden ze aangevallen. Het ADF heeft de gewoonte ledematen af te hakken en mensen te onthoofden. Ondertussen stromen elke week nieuwe vluchtelingen naar de heuvel. De schatting van de katholieke kerk in Congo is dat het ADF sinds 2013 zo’n zesduizend mensen heeft vermoord in Ituri en de buurprovincie Noord-Kivu.

Bomaanslagen als sein om samen te werken

Na een relatief rustige periode is het aan IS gelieerde ADF in 2019 weer op grote schaal actief geworden, waarbij soms hele dorpen werden uitgemoord. Half november werden ook bomaanslagen gepleegd in de Oegandese hoofdstad Kampala, die door IS zijn opgeëist. Het ADF is indertijd, rond 1990, begonnen in Oeganda om daarna te verkassen naar de oostelijke provincies van Congo, waar de militie al zeker twee decennia opereert.

De bomaanslagen in Kampala waren het sein voor de presidenten Yoweri Museveni van Oeganda en Felix Tshisekedi van Congo om militair samen te werken tegen de ADF. Op 1 december stak een grote colonne militaire vrachtwagens en tanks uit Oeganda de grens over. Sindsdien zijn ADF-kampementen vanuit de lucht en vanaf de grond bestookt. Commando’s van beide landen vallen ADF-terroristen aan.

De gevechten zorgen voor een nog grotere stroom vluchtelingen, die proberen te ontsnappen aan het geweld. Ook zijn veel mensen bang voor wraakacties van de ADF als Congo en Oeganda hun troepen weer terugtrekken.

Lees ook:

Zwijgzame jihadisten maken het oosten van Congo onveilig.

In coronatijd neemt het geweld in Oost-Congo toe. De radicaal-islamitische militie ADF is de grootste boosdoener.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden