Myanmar

Thailand stuurt Myanmarese vluchtelingen terug

Karen-vluchtelingen op de oever van de rivier de Salween in Thailand. Beeld Karen Women’s Organization, via REUTERS
Karen-vluchtelingen op de oever van de rivier de Salween in Thailand.Beeld Karen Women’s Organization, via REUTERS

Verschillende etnische milities in Myanmar hebben hun steun betuigd aan de protesten tegen de legercoup. De spanning langs de grenzen loopt hierdoor op.

Ze zitten in langwerpige boten en kijken op foto’s angstig om zich heen. Sommigen hebben tassen met kleren en eten bij zich, anderen dragen baby’s of jonge kinderen op hun arm. Allemaal hopen ze dat Thailand, aan de overkant van de Salween Rivier, hun een veilige schuilplaats biedt.

Zo’n tweeduizend tot drieduizend mensen hebben de afgelopen dagen geprobeerd van Myanmar naar Thailand te vluchten. Ze zijn op de vlucht voor luchtaanvallen in de deelstaat Karen, waar het Myanmarese leger sinds enkele dagen dorpen bombardeert. Thailand echter weigert de vluchtelingen toe te laten en stuurt hen terug naar Myanmar, waar het leger al wekenlang keihard optreedt tegen anti-coup demonstranten.

“Maandagavond zijn veel mensen de Salween Rivier overgestoken. Ze hebben aan de Thaise zijde van de rivier geslapen, maar vanochtend hebben Thaise soldaten hen allemaal gedwongen terug te keren naar Karen”, vertelt Saw Thubee vanuit het belegerde gebied.

Doodsbang

Thubee is de woordvoerder van de Myanmarese mensenrechtenorganisatie Karen Peace Support Network. Volgens hem begonnen de bombardementen afgelopen zaterdag en blijven de legervliegtuigen rondcirkelen. “De mensen zijn doodsbang. Veel van hen zijn hun huis uit gevlucht en houden zich schuil in het bos. Anderen proberen Thailand binnen te komen, maar zij worden dus actief teruggestuurd.”

Dat Thailand de vluchtelingen niet toelaat, gaat tegen de verwachtingen in. De Thaise autoriteiten zeiden eerder dat er voetbalstadions zijn waar tienduizenden vluchtelingen tijdelijk kunnen worden opgevangen. De Thaise premier Prayuth Chan-ocha bevestigde maandag nog dat zijn land er klaar voor is, zij het met enige tegenzin. “We willen geen exodus in ons territorium, maar we moeten ook aan de mensenrechten denken”, aldus Prayuth tegenover journalisten.

Sangkhom Khadchiangsaen, een lokale politieke leider in het grensgebied, echter verklaarde dat vluchtelingen helemaal niet welkom zijn in verband met de nationale veiligheid. Sangkhom zei bovendien dat het gebied verboden terrein is voor vluchtelingenorganisaties, aldus persbureau Reuters.

“Thailand geeft verschillende boodschappen af en dat is zorgwekkend”, zegt de in Thailand wonende mensenrechtenactiviste Debbie Stothard. De activiste verwacht de komende dagen veel meer vluchtelingen en zegt dat het in ieders belang is hen goed op te vangen. “Thailand en Myanmar hebben een lange grens. Vang je mensen niet goed op, dan creëer je een heel onvoorspelbare situatie.”

Luchtaanvallen

Myanmar bevindt zich sinds 1 februari, de dag van een militaire coup, in een diepe crisis die met de luchtaanvallen verder is geëscaleerd. In de afgelopen weken zette het leger vrijwel dagelijks bruut geweld in om af te rekenen met het verzet tegen de staatsgreep. Daarbij kwamen al ruim 500 mensen om het leven. Vooral afgelopen zaterdag verliep bloederig, toen zeker 114 demonstranten werden gedood.

Ook in de grensgebieden is het onrustig. Verschillende gewapende rebellengroepen, die vaak al decennialang strijden voor meer autonomie voor etnische minderheden, betuigden de afgelopen weken hun steun aan anti-coupdemonstranten. Dinsdag zei de Arakan Army, een van de sterkste gewapende organisaties in het land, bereid te zijn tegen het leger te vechten als dat doorgaat met het doden van demonstranten.

In de deelstaten Kachin en Karen vielen rebellen de afgelopen weken legerbases aan. De Karen National Union, die controle heeft over een groot gebied in Karen, blokkeerde deze maand een bevoorradingsroute van het Myanmarese leger.

De etnische deelstaten zijn bovendien veilige havens voor tegenstanders van de coup. “In Karen schuilen honderden anti-coupactivisten en door het leger gezochte politici. Maar ook overgelopen soldaten, politiemensen en ambtenaren die niet onder het militaire regime willen werken”, vertelt Saw Thubee.

Het is vermoedelijk om die redenen dat het leger de Karendorpen met luchtaanvallen bestookt. Het verhoogt de druk die toch al op het gebied stond, zegt Thubee. Want al die onderduikers hebben voedsel en een slaapplaats nodig. “Er komen iedere dag meer mensen bij die uit de steden vluchten. Als dat door blijft gaan, hebben we hier straks te veel mensen en een tekort aan middelen.”

‘Pensioenuitvoerders APG en PGGM investeren indirect in Myanmar’

Pensioenuitvoerders APG en PGGM hebben belangen in bedrijven die sterke zakelijke banden hebben met de junta in Myanmar. Dat meldt de pressiegroep Justice for Myanmar in een rapport.

Volgens Justice for Myanmar gaat het om 2 miljard euro aan beleggingen in onder meer bedrijven in de olie- en gasindustrie, vastgoed en infrastructuur, en een bedrijf dat militaire technologie levert aan Myanmar. Ook een Indiase onderneming die betrokken is bij de aanleg van een haven, heeft de steun van PGGM en APG.

PGGM en APG lieten in een reactie weten het rapport te gaan bestuderen. Een woordvoerder van PGGM zei de inhoud van het rapport nog niet te kennen. APG benadrukte dat er niet direct wordt geïnvesteerd in het land. Met ondernemingen die direct of indirect contact hebben met de junta is contact en wordt waar nodig opgetreden. Volgens APG is het soms goed om bij bedrijven als investeerder aan tafel te zitten om veranderingen teweeg te brengen. (ANP)

Lees ook:

Etnisch verdeeld Myanmar heeft nu nog maar één vijand: de junta

Veel minderheden in Myanmar zijn decennialang gediscrimineerd door de grootste etnische groep de Bamar. Maar nu hebben ze een gezamenlijke vijand: de militaire junta.

China deed volop zaken met de vorige junta van Myanmar, maar nu staat Peking er anders in

Veel Myanmarezen verdenken Peking ervan de coupplegers te steunen. Maar hard bewijs ontbreekt. ‘Waarschijnlijk werd ook China compleet verrast door de coup.’

Opgeven is voor het Myanmarese leger geen optie: ‘Dat zou zakelijke belangen in gevaar brengen’

Het door guerrillaoorlogen geharde leger van Myanmar staat dit keer niet tegenover gewapende rebellen, maar tegenover de betogende bevolking. ‘Het leger beschouwt zichzelf als hoeder van het volk.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden