Vaccindiplomatie

Teleurstelling, maar ook begrip bij Australië na blokkade EU van export vaccins

Peter Rischbieth, voorzitter van een Australische artsenvereniging, kreeg vrijdag het AstraZeneca-vaccin toegediend in een ziekenhuis ten oosten van Adelaide.  Beeld EPA
Peter Rischbieth, voorzitter van een Australische artsenvereniging, kreeg vrijdag het AstraZeneca-vaccin toegediend in een ziekenhuis ten oosten van Adelaide.Beeld EPA

Italië maakt als eerste gebruik van een EU-noodmaatregel en houdt de verzending tegen van 250.000 doses van het AstraZeneca-vaccin.

Australië is teleurgesteld dat een grote partij bij AstraZeneca (AZ) bestelde Covid-19-vaccins is tegengehouden door Italië en hoopt dat het bij deze ene EU-exportblokkade blijft. De Australische minister van volksgezondheid, Greg Hunt, heeft naar eigen zeggen de Europese Commissie gevraagd de beslissing te heroverwegen, al ontkent een commissiewoordvoerster een dergelijk verzoek te hebben ontvangen.

De Italiaanse regering maakte donderdag als eerste gebruik van een EU-noodmaatregel die sinds begin februari van kracht is. Daarmee kan in bepaalde gevallen de export van vaccins worden tegengehouden. De Europese Commissie stemde in met het Italiaanse besluit om geen exportvergunning af te geven voor 250.000 doses van het AZ-vaccin met bestemming Australië.

Londen veroordeelde snel

Eerder dit jaar brak een conflict uit tussen de commissie en AZ na de mededeling van de farmaceut dat er in het eerste kwartaal veel minder vaccins aan de EU zouden worden geleverd dan afgesproken. Tegelijk zagen de EU-lidstaten met lede ogen toe dat veel van de op eigen grondgebied geproduceerde AZ-vaccins naar niet-EU-landen werden getransporteerd, waaronder het Verenigd Koninkrijk.

Daarom besloot Brussel eind januari tot de noodmaatregel. Die kan worden ingezet als het vermoeden bestaat dat de export in strijd is met leveringsafspraken die het farmabedrijf met de EU heeft gemaakt.

Londen was er overigens als de kippen bij om de eerste EU-exportblokkade te veroordelen. “Het wereldwijde herstel van Covid berust op internationale samenwerking”, aldus premier Boris Johnson. “We zijn allemaal afhankelijk van mondiale leveringsketens. Het opwerpen van barrières brengt de pogingen om het virus te bestrijden in gevaar.”

Overigens lijkt Australië niet in de problemen te komen door het missen van deze partij vaccins. Het land is twee weken geleden pas begonnen met de inentingscampagne en heeft een eerdere AZ-levering van 300.000 vaccins wel binnengekregen. Bovendien wordt het overgrote deel van de bijna 54 miljoen bestelde AZ-doses in Australië zelf geproduceerd.

Vaccin-nationalisme

De Australische premier Scott Morrison toonde begrip voor de Italiaanse beslissing. “Zij zitten in een grote crisis, dat is hier in Australië niet het geval. In Italië sterven driehonderd mensen per dag aan het virus. Dus ik kan zeker begrijpen dat er veel angst heerst in Italië en andere Europese landen.”

De Europese Commissie werpt verwijten dat ze zich schuldig maakt aan ‘vaccin-nationalisme’ verre van zich. Een woordvoerder wijst erop dat geen enkel ander continent zo veel vaccins exporteert als Europa. Sinds het ‘export-transparantie-mechanisme’ van kracht werd, zijn in één maand tijd exportvergunningen afgegeven voor 574 vaccinleveranties (alles bij elkaar goed voor miljoenen inentingen) aan dertig landen, waaronder Australië, Zuid-Korea en veel landen in Latijns-Amerika.

Overigens stelt de commissie dat ze verder geen enkele zeggenschap heeft over de in Italië tegengehouden partij. “Die vaccins blijven eigendom van het bedrijf. We gaan verder niet na wat ermee gebeurt.”

Lees ook:
Voor het eerst export AstraZeneca-vaccins uit EU tegengehouden

Italië weigert de export van een partij vaccins naar Australië, omdat het bedrijf minder levert aan de EU dan afgesproken.

EU-lidstaten kopen steeds meer vaccins ‘op eigen houtje’ in en Spoetnik wordt steeds populairder

Slowakije slaat Russische vaccins in, en ook andere lidstaten van de EU verkennen de mogelijkheden van de markt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden