Verenigde Staten

Tegenslag voor Trump: onderzoekscommissie krijgt zijn documenten

Toenmalig president Trump zweept zijn aanhangers op in een speech op de dag dat het Capitool bestormd zou worden. Beeld REUTERS
Toenmalig president Trump zweept zijn aanhangers op in een speech op de dag dat het Capitool bestormd zou worden.Beeld REUTERS

Het Amerikaanse Hooggerechtshof oordeelt dat de commissie die de opstand van 6 januari onderzoekt ook de documenten over de rol van toenmalig president Trump mag bekijken.

Seije Slager

Wat voerde president Donald Trump allemaal in zijn schild, op de dag dat een woedende menigte van zijn aanhangers het Capitool bestormde, in een poging om de verkiezingszege van Joe Biden te saboteren? De parlementaire commissie die die opstand onderzoekt, mag nu ook allerlei documenten bekijken die de mogelijke hand van Trump in de escalatie duidelijker kunnen maken, zoals kladversies van speeches en presidentiële besluiten die zijn team die dag opstelde, en de logboeken van de telefoontjes die hij pleegde, en de bezoekers die hij ontving.

Trump had het vrijgeven van die documenten juridisch aangevochten, maar het Hooggerechtshof heeft nu besloten dat ze ter beschikking mogen worden gesteld aan de commissie. Dat is een flinke tegenvaller voor de oud-president, die tijdens zijn termijn drie van de in totaal negen hoge rechters benoemde, en in het verleden door heeft laten schemeren dat hij eigenlijk in ruil daarvoor wel een speciale behandeling verwachtte. “Ik heb er drie uitgekozen, heb hard voor ze gevochten, maar ze geven niets om me”, zei hij bijvoorbeeld vorig jaar op de dag van de bestorming.

Waarheidsvinding gaat boven ‘uitvoerend privilege’

Volgens de advocaten van Trump vallen de documenten onder het ‘uitvoerende privilege’, het recht van de president om buiten de openbaarheid overleg met zijn naaste adviseurs te kunnen hebben. Maar het Hooggerechtshof gaat mee in de redenering van een lager hof dat zelfs als Trump nu nog president was geweest, in dit uitzonderlijke geval het belang van waarheidsvinding boven het uitvoerend privilege gaat.

De procedures rondom de documenten van Trump zijn slechts een van de vele juridische hordes die de onderzoekscommissie nog te wachten staan. De commissie is de afgelopen tijd voortvarend te werk gegaan, en heeft allerlei hoge Republikeinen gedagvaard, die op 6 januari in contact hebben gestaan met Donald Trump. Onder anderen Kevin McCarthy, fractieleider in het Huis van Afgevaardigden, en Rudy Giuliani, persoonlijk advocaat van Trump, kregen een uitnodiging om de commissie daarover te vertellen.

Race tegen de klok: de midterms in november

De meesten van hen weigeren te verschijnen, wat tot nieuwe juridische procedures kan leiden. Het aanvechten van een dagvaarding door een parlementaire commissie maakt juridisch gezien over het algemeen weinig kans, maar het leidt wel tot grote vertraging. Zo wordt het werk van de commissie een race tegen de klok. Want de Republikeinen rekenen erop dat zij bij de aankomende verkiezingen, de midterms in november, de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden weer kunnen overnemen van de Democraten. Dan kunnen ze ook een einde maken aan het onderzoek naar 6 januari.

Lees ook:

Biden nagelt ‘verslagen vorige president’ aan de schandpaal

Wat zal Donald Trump donderdag zijn Twitter-account gemist hebben. Als aftrap van de herdenking van de bestorming van het Capitool, op 6 januari vorig jaar, nagelde president Joe Biden hem tijdens een tv-toespraak in het Capitool genadeloos aan de schandpaal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden