Afghanistan

Taliban rukken op in de steden, net nu Amerikanen vertrekken

Talibanstrijders staan met hun motoren bij een lokale markt in het Andar-district in de Afghaanse provincie Ghazni, 3 juni. Beeld AFP
Talibanstrijders staan met hun motoren bij een lokale markt in het Andar-district in de Afghaanse provincie Ghazni, 3 juni.Beeld AFP

De Taliban boeken grote overwinningen op het Afghaanse regeringsleger. Die komen uitgerekend op het moment dat de Amerikanen vertrekken.

Terwijl de Amerikanen haast maken met de terugtrekking uit Afghanistan, zijn de Taliban bezig aan een opmars. Delen van het land stonden al onder de controle van de jihadistische beweging, maar het tempo waarin de Taliban districten overnemen is ongekend hoog.

De Taliban rukken onder meer op in de provincie Kunduz, waar Nederland tussen 2006 en 2010 militairen gestationeerd had en stonden zondag op het punt om de gelijknamige provinciehoofdstad te bestormen. De Taliban zijn nu actief in de buitenwijken en hebben de stad omsingeld.

In en rondom de stad Maimana, de hoofdstad van de provincie Faryab, is de situatie nog slechter. Daar vecht het regeringsleger tegen de Taliban, die zich in de buitenwijken hebben genesteld. De lokale autoriteiten waarschuwen de regering in Kaboel dat de stad zal vallen als niet heel snel militaire hulp arriveert.

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Het moreel onder Afghaanse militairen is geknakt

De nieuwe defensieminister Bismillah Mohammadi roept de inwoners op de strijdkrachten te steunen en beloofde hulp, maar veel inwoners zijn de stad al ontvlucht. Eerder deze maand werden al meer dan twintig goed getrainde commando’s gedood in Maimana.

De Afghaanse regering zegt een nieuw plan te hebben om alle gebieden te heroveren, terwijl ze fysiek tot steeds minder in staat is. Op Amerikaanse luchtsteun kan de regering ook niet meer rekenen. De VS hebben verschillende luchtmachtbasissen verlaten, waardoor luchtsteun langer op zich laat wachten. Ook heeft de Amerikaanse luchtmacht te maken met nieuwe juridische restricties, waardoor niet zomaar gebombardeerd mag worden op ieder verzoek.

Het geknakte moreel onder Afghaanse militairen speelt de Taliban in de kaart. Veel Afghaanse militairen die goede banden hebben met de Amerikanen proberen een visum te krijgen in de VS, waardoor het zinkende schip-gevoel zich verder verspreidt. Anders dan bijvoorbeeld Islamitische Staat geven de Taliban hun tegenstanders bovendien vaak de kans zich over te geven zonder ze daarna te executeren. Regeringsmilitairen en politieagenten krijgen soms zelfs geld mee als ze de strijd staken – de Taliban weten immers dat veel militairen uit arme milieus komen en hiervoor gevoelig zijn.

Afghaanse veiligheidsagenten tonen gearresteerde Taliban, in Ghazni, een stad in Zuidoost-Afghanistan afgelopen mei.  Beeld EPA
Afghaanse veiligheidsagenten tonen gearresteerde Taliban, in Ghazni, een stad in Zuidoost-Afghanistan afgelopen mei.Beeld EPA

Taliban willen ‘waarlijk islamitisch systeem’

De Afghaanse president Ashraf Ghani bezoekt vrijdag in Washington de Amerikaanse president Joe Biden om de situatie te bespreken. Biden is van plan om zijn steun toe te zeggen aan Afghanistan na het Amerikaanse vertrek en het publiek te verzekeren dat het land niet opnieuw een ‘veilige haven voor terroristen’ wordt, zoals voor de aanslagen van 11 september 2001. Ook blijven de vrouwenrechten hoog op de agenda.

Veel zijn de toezeggingen niet waard, aangezien de Amerikaanse hulp nu al ontoereikend is om de Taliban tegen te houden en dat terwijl de Amerikanen er nog zijn. Taliban-woordvoerder Zabihullah Mujahid zei maandag dat de Afghaanse regeringsdelegatie slechts naar Amerika zal afreizen om het te hebben over “het behoud van hun macht en persoonlijke belangen. Het zal Afghanistan niet ten goede komen.” Mede gesterkt door de recente overwinningen noemde hij de ontmoeting ‘nutteloos’.

De Taliban lieten dit weekend weten dat wat hen betreft maar een uitkomst kan zijn voor de vredesonderhandelingen, en dat is een ‘waarlijk islamitisch systeem’.

Lees ook:

Militairen zijn verontwaardigd over het achterlaten van Afghaanse tolken nu de macht van de Taliban toeneemt

Nederland laat Afghaanse tolken in de steek, zeggen de militaire vakbonden. ‘Mensen moeten zo snel mogelijk met militaire helikopters worden geëvacueerd.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden