Antiterrorisme

Strijd tegen jihadisten in de Sahel wordt opgevoerd

Een soldaat in Niger kijkt naar de graven van 71 medestrijders die eind vorig jaar gedood werden bij de aanval van jihadisten op een legerkamp. Beeld AFP

Frankrijk krijgt groen licht van landen in de Westelijke Sahel om de strijd tegen islamitische terroristen op te voeren.

Er komt een stevigere militaire aanpak van de vele jihadistische groepen in de Westelijke Sahel. Dit besloten de regeringsleiders van de G5 – Tsjaad, Niger, Mali, Burkina Faso en Mauritanië – samen met Frankrijk.

De troepenmacht van de G5, (vijfduizend soldaten) wordt samen­gevoegd met die van de Fransen. Nu al strijden 4500 Franse specialisten tegen aan IS en Al-Qaida gelieerde terroristische organisaties, vooral in Mali. Er komt een gezamenlijke commandostructuur onder de naam Coalitie voor de Sahel. De Franse president Emmanuel Macron beloofde bij de top in het Franse Pau maandagavond nog eens 220 commando’s te sturen.

Het doel is om de poreuze grenzen tussen de diverse Sahellanden beter te bewaken en de bewegingsruimte van jihadistische groepen te beperken. Aan Al-Qaida gelieerd is de JNIM, met als motor het Macina Liberation Front in Mali en Ansarul Islam in Burkina Faso. Aan IS verbonden zijn de Islamic State of the ­Greater Sahara in Mali en Niger, en Boko Haram in Niger en Tsjaad. Daarnaast zijn nog tal van kleinere terreurgroepen actief.

De VN luidden deze maand de noodklok over de oprukkende islamitische terreurorganisaties, die inmiddels grote delen van vooral Mali, Burkina Faso en Niger in handen hebben. De Fransen zijn daar sinds 2013 aanwezig. Ze heroverden toen de oude historische Malinese stad Timboektoe op de islamitische ­Toeareg-rebellen.

Intimidatie

Inmiddels klinkt er steeds meer ­lokale kritiek op de Fransen. De overheid in Mali heeft geen enkele grip op grote delen van het land, waardoor geweld, intimidatie en corruptie toenemen. Deze chaos verspreidde zich ook naar het altijd zo rustige Burkina Faso en het laatste jaar naar Niger. De vorming van een vijfduizendkoppig leger door de G5 bracht hier weinig verandering in. De soldaten zijn slecht getraind, beroerd uitgerust en worden nauwelijks ondersteund.

De lokale bevolking wijt de chaos aan de Fransen, omdat de veiligheidssituatie is verslechterd. De VN-vredesmacht ­Minusma wordt, met 14.000 manschappen in Mali, om diezelfde ­reden weinig vertrouwd. President Macron belegde de top met de G5-leiders omdat hij hun steun en samenwerking wilde – anders zouden de Fransen vertrekken. Macron wil niet gezien worden als een imperialistische macht in de oude Franse koloniën.

De Sahellanden, met hun veelal uiterst zwakke besturen en overheden, kozen eieren voor hun geld. De kans is groter dat de G5-soldaten beter gaan functioneren als ze in gezamenlijke operaties optrekken met de Franse troepen.

Amerikaanse luchtsteun

Tegelijkertijd is er een groot risico dat de Amerikanen hun luchtmachtbasis voor drones bij de stad Agadez in Niger ontruimen. President Donald Trump wil de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Afrika terugbrengen. De voorzitter van de hoogste militairen van de Verenigde Staten, generaal Mark Milley, bevestigde dat deze optie in Washington op tafel ligt.

Macron wil zo snel mogelijk overleg met Trump, omdat hij het vertrek van de Amerikanen ziet als een regelrechte ramp. “Dat zou erg slecht nieuws zijn”, zei Macron. Voor de Fransen en de G5 is de steun van de achthonderd mensen op de Amerikaanse basis in Niger van groot belang: luchtsteun, het delen van inlichtingen en logistieke ondersteuning. Als het aan Macron ligt, wordt de militaire aanwezigheid versterkt met Europese troepen. De buitenland­vertegenwoordiger van de EU, Joseph Borrel, liet ook weten dat de Franse troepen steun uit Europa moeten krijgen. Daarvoor is nog weinig ­animo.

Lees ook:

VN-gezant wil actie tegen geweld van IS en Al-Qaida in de Sahel.

Na de landen in de westelijke Sahel worden nu ook de kuststaten van West-Afrika bedreigd door terroristisch geweld van IS en Al-Qaida.

Mali wordt het nieuwe Syrië: spil van radicalisering.

Mali is de spil van radicalisering in de westelijke Sahel. Hamadoun Koufa is de geestelijk leider en commandant van de jihadistische milities, die onder de naam Katiba Macina opereren. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden