Japan

Strijd tegen de macht verenigt Japanse oppositie

Yukio Edano (links), de leider van de Constitutioneel-Democratische Partij, in het Japanse parlement.  Beeld AFP
Yukio Edano (links), de leider van de Constitutioneel-Democratische Partij, in het Japanse parlement.Beeld AFP

Vier Japanse oppositiepartijen hopen samen de LDP te verslaan, die al decennia regeert. Maar het is de vraag of ze veel kans maken.

Alles behalve de eeuwige regeringspartij LDP, met die boodschap gaan de Japanse oppositiepartijen gezamenlijk de parlementsverkiezingen in. Ze beloven in veel kiesdistricten elkaars kandidaten te steunen en hopen zo de LDP te verslaan. Maar zelfs met vereende krachten lijkt de kans van slagen vrij klein.

Het zou heel bijzonder zijn, een Japanse regering zonder de LDP. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw regeert de centrum-rechtse partij bijna continu. Slechts gedurende twee korte periodes, in de jaren negentig en rond 2010, waren andere partijen aan de macht in Tokio.

Nu hebben vier oppositiepartijen besloten de handen ineen te slaan. Bij de parlementsverkiezingen van 31 oktober zullen ze elkaars kandidaten steunen. Dat gebeurt in ieder geval in districten die nu al in het parlement worden vertegenwoordigd door een kandidaat van een van de vier.

Opvattingen lopen ver uiteen

De partijen zijn het zeker niet over alles eens, hun politieke opvattingen lopen ver uiteen. De belangrijkste twee zijn de progressieve Constitutioneel-Democratische Partij (CDP), op dit moment de grootste oppositiegroep in het parlement, en de Japanse Communistische Partij (JCP). Daarnaast doen nog twee kleine linkse partijen mee aan het akkoord.

Ondanks de onderlinge verschillen is de samenwerking niet puur tactisch. De vier hebben over belangrijke politieke onderwerpen overeenstemming bereikt: ze zijn tegen aanpassing van de pacifistische grondwet en voor meer duurzame energie, zonder de inzet van kerncentrales. Ook op economisch vlak bieden ze een programma: een hoger minimumloon, lagere belastingen voor mensen die weinig verdienen, minder btw en een onderzoek of bedrijven juist meer belasting moeten betalen.

Op al deze punten staan de vier tegenover de LDP: de partij van premier Fumio Kishida wil de grondwet aanpassen om Japan een echt leger te geven, het minimumloon niet verhogen, de belastingen niet herzien en de kerncentrales, waarvan veel nog altijd dicht zijn na de ramp in Fukushima, geleidelijk weer in gebruik nemen.

De vier oppositiepartijen zijn het niet over alles eens. Zo willen de communisten af van het bondgenootschap met de Verenigde Staten en de Amerikaanse legerbasis in Japan. Ook tactisch loopt niet alles op rolletjes, zo zijn de vier nog in gesprek over gezamenlijke kandidaten in districten waar de LDP nu de grootste is. Alleen als ze ook daar een front vormen, maken ze straks misschien een kans.

Weinig steun in de peilingen

Op dit moment heeft de CDP 111 zetels en de JCP twaalf. De twee kleintjes hebben ieder een zetel, wat het totaal van de vier op 125 brengt. Voor een meerderheid in het parlement zijn 233 zetels nodig, de LDP heeft er nu 275. De opiniepeilingen bieden de gezamenlijke oppositie weinig hoop: ongeveer 60 procent van de Japanners ziet hun samenwerking niet zitten, slechts 36 procent vindt het een goed plan.

Voor veel Japanners is de LDP een vertrouwde keuze, die al decennia voor stabiliteit en zekerheid zorgt. Bovendien biedt de partij onderdak aan verschillende vleugels, van gematigd progressief tot uiterst conservatief.

Kritiek van de oppositie wordt door veel kiezers niet gewaardeerd, vooral de communisten staan in een kwaad daglicht. De nieuwe coalitie hoopt dit wantrouwen weg te nemen met een afspraak vooraf: mocht de oppositie straks gaan regeren, dan zullen de communisten alleen gedoogsteun geven en zelf geen ministers leveren.

Lees ook:

Kleurloze partijbureaucraat Fumio Kishida staat klaar als nieuwe premier van Japan

Japan krijgt een nieuwe premier. Maar het is de vraag of de kiezers enthousiast zijn over de tamelijk kleurloze partijbureaucraat Fumio Kishida.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden