EU-aanpak coronacrisis

Strijd om EU-corona-herstelfonds gaat nieuwe ronde in

De 'zuinige vier', vanaf linksboven met de klok mee: de Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz, de premiers Stefan Lofven (Zweden), Mette Frederiksen (Denemarken) en Mark Rutte (Nederland). Beeld AFP

Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Zweden wijzen een systeem van giften af. Een nieuw fonds moet louter uit leningen bestaan, onder strenge voorwaarden bovendien.

De miljardendans om het Europese corona-herstelfonds gaat een nieuwe fase in. Woensdag presenteert de Europese Commissie haar langverwachte visie hierop, als onderdeel van een geheel nieuw voorstel over de twistappel die EU-meerjarenbegroting (2021-2027) heet. Vooruitlopend daarop kwamen de zogeheten ‘frugal four’ (de ‘zuinige vier’: Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Zweden) dit weekeinde met hun eigen inbreng.

Met hun discussiestuk van krap anderhalf kantje lang geven ze tegengas aan het Frans-Duitse voorstel over een Europees corona-herstelfonds van 500 miljard euro, uitgekeerd in de vorm van giften aan de zwaarst getroffen regio’s en sectoren.

Niet langer dan twee jaar

De vier landen, die met elkaar gemeen hebben dat ze meer aan de EU-begroting bijdragen dan ze er (puur in contanten gerekend) uit terugkrijgen, pleiten voor een systeem dat louter uit leningen bestaat. Weliswaar mogen die leningen best aantrekkelijke voorwaarden hebben, maar een dergelijke extra corona-kredietlijn mag niet langer dan twee jaar bestaan. Bovendien zijn er, wat de vier landen betreft, voorwaarden aan verbonden.

‘Ondersteuning van het herstel zou moeten verzekeren dat alle lidstaten beter zijn voorbereid op de volgende crisis’, zo staat in het discussiestuk. Twee maanden geleden wekte CDA-minister Hoekstra van financiën nog de woede van onder meer Spanje en Italië, met zijn suggestie dat zwaar door de pandemie getroffen landen eens bij zichzelf te rade moesten gaan over de vraag waarom zij hun overheidsfinanciën niet op orde hebben.

Elke vorm van het gezamenlijk (als hele EU) aangaan van schulden wijzen ze sterk van de hand. De boodschap van de ‘frugal four’ is: elk land voor zich, lenen betekent ook: terugbetalen. Bedragen noemen ze niet.

Vorige week maandag presenteerden de Duitse bondskanselier Merkel en de Franse president Macron hun voorstel waarin wel sprake is van een gezamenlijke EU-schuldpositie. Dat was voor Berlijn een revolutionaire stap. De Europese Commissie gaat volgens dat plan 500 miljard euro lenen op de financiële markten. De commissie zou dat geld vervolgens, als giften, verspreiden over de hele EU, met voorrang voor de zwaarst getroffen regio’s en sectoren. De EU als geheel zou verantwoordelijk worden voor de aflossing van die leningen, met een zeer lange looptijd. Het fonds zou moeten samensmelten met de EU-meerjarenbegroting , die daardoor flink in omvang stijgt.

Zuinig

Het Frans-Duitse plan kreeg dit weekeinde steun van onder anderen eurogroep-voorzitter Mario Centeno en de Duitse parlementsvoorzitter Wolfgang Schäuble, die in zijn jaren als minister van financiën bekend stond als zuiniger dan welk zuinige land dan ook.

De ‘zuinige vier’ onderstrepen dat hun standpunt over die meerjarenbegroting hetzelfde is als voor de coronacrisis: geen cent te veel. Ook hameren ze op behoud van de kortingen op hun nationale bijdragen aan die begroting, kortingen die ooit zijn verstrekt tegen de achtergrond van de fikse korting die het Verenigd Koninkrijk ontving.

Naar verwachting zal het commissievoorstel van woensdag een compromis zijn: een mix van giften en leningen, ergens tussen het Frans-Duitse plan en dat van de zuinigerds in. Uiteindelijk zullen alle 27 landen unaniem akkoord moeten gaan met begroting én herstelfonds. Gezien de grote verschillen van inzicht dreigen dat loodzware onderhandelingen te worden.

Lees ook: Duitsland en Frankrijk eens over corona-herstelfonds, nu de andere 25 landen nog

Angela Merkel en Emmanuel Macron stellen een extra fonds van 500 miljard euro voor, dat in de vorm van giften wordt verdeeld over de zwaarst getroffen regio’s en sectoren. Critici slijpen de messen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden