Opstand

Strijd om de macht barst los in Sri Lanka na vlucht van de president en zijn clan

Een demonstrant in Colombo zwaait woensdag met de nationale vlag. Beeld AFP
Een demonstrant in Colombo zwaait woensdag met de nationale vlag.Beeld AFP

De machtsstrijd tussen Sri Lankaanse parlementariërs om de opvolging van president Rajapaksa is in volle gang. Demonstranten volgen het gekonkel met argusogen.

Erik van Zwam

De president van Sri Lanka, Gotabaya Rajapaksa is als een dief in de nacht zijn land ontvlucht met zijn vrouw en zijn broer Basil, de voormalige minister van financiën. Hij werd daarbij geholpen door de luchtmacht, die hem dinsdagnacht in een vliegtuig naar Male, de hoofdstad van de Malediven bracht.

De verblijfplaats van zijn oudere broer Mahinda Rajapaksa, tussen 2005 en 2015 president van Sri Lanka en tot twee maanden geleden nog minister-president, is onduidelijk. De Rajapaksa-clan lijkt nu na twee decennia de handdoek in de ring te hebben gegooid. Het land is bankroet door toedoen van de Rajapaksa’s. Er is een ernstig tekort van voedsel, benzine, medicijnen en gas om te koken. De inflatie stijgt naar verwachting dit jaar naar 70 procent. Buitenlandse deviezen om noodzakelijke eerste levensbehoeften te kopen, heeft Sri Lanka niet meer, schulden die het niet kan betalen des te meer. De Rajapaksa’s laten Sri Lanka failliet achter.

Of president Gotabaya Rajapaksa zijn ontslagbrief, zoals hij beloofde, heeft ingediend bij de voorzitter van het parlement is onbekend. Hij zou dat woensdag doen. Na drie maanden van straatprotesten tegen zijn bewind ontvluchtte hij het presidentiële paleis afgelopen zaterdag, toen een woedende menigte de ambtswoning aan de kust in de hoofdstad Colombo bestormde.

Demonstranten willen dat ook de premier vertrekt

Nu Gotabaya weg is, is de twee maanden geleden tot premier benoemde Ranil Wickremesinghe, de eerst om hem op te volgen. De demonstranten willen dat ook hij vertrekt. Wickremesinghe was al een aantal keer eerder premier en behoort tot het politieke establishment dat de diepe crisis van nu veroorzaakte en van het beleid profiteerde. Zaterdag is zijn huis in brand gestoken door demonstranten, en daarbij is een exclusieve collectie van 2500 boeken in eerste druk verloren gegaan.

President Gotabaya Rajapaksa is het land inmiddels ontvlucht. Beeld REUTERS
President Gotabaya Rajapaksa is het land inmiddels ontvlucht.Beeld REUTERS

Wickremesinghe beloofde ook op te stappen, maar heeft dat nog niet gedaan. De voorzitter van het parlement, Mahinda Yapa Abeywardena wordt dan interim-president. In de tussentijd steggelen parlementariërs van de regeringspartij van Gotabaya en de oppositie wie benoemd zal worden als nieuwe president. Naar het zich laat aanzien, wordt daar volgende week, op 20 juli over gestemd. Sajith Premadasa, de leider van de grootste oppositiepartij, heeft zich voor het hoogste ambt gekandideerd.

De opdracht aan de politici lijkt te zijn om zo snel mogelijk verkiezingen uit te schrijven om de woede onder de bevolking te laten afkoelen. De studentenvakbond JVP, die de massademonstraties tegen het regime mede organiseerde, heeft al gewaarschuwd dat handjeklap van politieke leiders om hun posities te beschermen niet wordt gepikt. Bij uitblijven van een fatsoenlijke oplossing is na de inname van het presidentiële paleis volgens de JVP het parlementsgebouw het volgende doelwit.

Sri Lankanen slaan geregeld een maaltijd over

Elke nieuwe regering kampt met hetzelfde economische probleem van een failliet land, waar mensen inmiddels dagelijks maaltijden overslaan en waar honger heerst. Een regeling met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) laat zeker nog maanden op zich wachten. Ook met kredietverstrekkers als China, India en private financiële instellingen moeten regelingen worden getroffen. Sri Lanka kan op dit moment geen aflossing en rente betalen. Voor 2022 staat nog een bedrag van 7 miljard dollar op de lat.

De bevolking zal de komende jaren de broekriem moeten blijven aanhalen. Geen enkele regering zal in staat zijn de economische malaise in korte tijd oplossen. Deskundigen in Sri Lanka schatten dat dit nog wel enkele jaren duurt. Een nieuwe regering moet vertrouwen kweken bij de bevolking dat ze aan oplossingen werkt.

Komende dagen zal de woede over de vlucht van de Rajapaksa’s groot zijn. De roep om vervolging van de clanleden, voor corruptie, fraude en oorlogsmisdaden bij het neerslaan van de jarenlange opstand van de Tamil Tijgers in 2009, klinkt luid.

De Rajapaksa’s zijn verdwenen. De zoektocht naar hun vermogen, dat op duistere wijze is verworven, zal ook beginnen. In het paleis van de president werd zaterdag alvast 50.000 dollar in cash gevonden.

Lees ook:

Bevolking Sri Lanka is blij en boos tegelijk. Het wachten is op het aftreden van de president

Veel Sri Lankanen willen dat president Rajapaksa het land niet ontvlucht, maar zich verantwoordt voor de rechter wegens corruptie en oorlogsmisdaden.President Sri Lanka treedt na volksopstand af, maar magen blijven leeg

President Sri Lanka treedt na volksopstand af, maar magen blijven leeg.

Een volksopstand verdrijft de president van Sri Lanka, maar een oplossing voor de enorme economische problemen ligt niet in het verschiet.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden