Voorbeschouwing Italië

Stapt Conte op of niet?

Premier Conte (rechts) praat met zijn politieke concurrent en vice-premier Salvini. Beeld AFP

Italië kan zich opmaken voor nieuwe verkiezingen. Maar Matteo Salvini is niet verzekerd van een overwinning. 

Het heeft er alle schijn van dat de Italiaanse premier Giuseppe Conte vandaag opstapt, omdat hij een regering aanvoert, waarvan een van de twee partners – Lega – zegt niet door te willen gaan. Lega-leider Matteo Salvini verklaarde twee weken geleden dat doorgaan met deze regering zinloos was, omdat ze volgens hem veel te weinig klaarspeelt. Na het ontslag van premier Conte en de formele val van de populistische regering van Vijfsterrenbeweging en Lega die het land veertien maanden heeft bestuurd, kan een begin worden gemaakt met het orde scheppen in de verwarrende, zomerse politieke chaos.

President Sergio Mattarella zal de regie over de crisis nemen en zal snel tot een oplossing willen komen. Hij zal met alle politieke partijen praten en bekijken of er op een of andere manier een redelijk stabiele regering kan worden gevormd of, als dat er niet inzit, of er nieuwe verkiezingen moeten worden uitgeschreven.

‘Nee’

Voor het zover is, wordt de premier vanmiddag in het parlement verwacht. Daar zal Conte reageren op Salvini’s actie van 8 augustus, toen die onverwachts zei de regering te willen opblazen. Salvini legde de schuld bij de Vijfsterrenbeweging, die volgens hem te star is en overal ‘nee’ tegen zegt.

Het is niet 100 procent zeker dat Conte daarna daadwerkelijk de binnenstad van Rome zal doorkruisen om voor zijn ontslag bij het statige Quirinaalpaleis van Mattarella te komen. Want in deze regeringscrisis – die de Italiaanse pers eenduidig als ‘krankzinnig’ bestempelt – staat niets vast. Alles verandert voortdurend.

Kijk maar naar Salvini. Bij het willen laten klappen van de regering gokte de Lega-leider op vervroegde verkiezingen; hij eiste een stembusgang in oktober. De Lega ligt vér voor in de peilingen en dat hoopt de Milanees met een glanzende zetelwinst te verzilveren.

Fout gegokt?

Maar Salvini heeft misschien fout gegokt. Hij had niet voorzien dat de Vijfsterrenbeweging haar voelsprieten naar de centrumlinkse oppositiepartij Partito Democratico (PD) zou uitsteken. De grote regeringspartij van Luigi Di Maio wil verkiezingen het liefst vermijden omdat opiniepeilers een vernederend zetelverlies voorspellen.

Daarom zijn er discreet onderhandelingen met de Partito Democratico gestart. De twee zouden in principe samen kunnen gaan regeren: ze hebben een comfortabele zetelmeerderheid.

Toen Salvini dat doorkreeg, is hij bijgedraaid en verrassend genoeg lijmpogingen gaan doen. Hij heeft voorgesteld om enkele Vijfsterrenministers te vervangen en de regering op die manier overeind te houden. “Mijn telefoon staat altijd aan”, liet hij zijn coalitiepartner weten – hij staat dus open voor overleg en voorstellen om de breuk te herstellen.

Kansloos

Commentatoren zijn verbijsterd: heeft de populaire Salvini ineens zijn magic touch verloren? Ze constateren dat het de populist niet langer lukt de zelfverzekerde, sterke man uit te hangen.

Salvini’s lijmpogingen lijken echter kansloos. Zondag was de top van de Vijfsterrenbeweging voor overleg bijeen in een villa aan de Toscaanse kust en in het communiqué dat volgde werd hij ‘onbetrouwbaar en ongeloofwaardig’ genoemd.

Puur eigenbelang

Maar omdat niets vaststaat, kan het nog alle kanten op. Het is niet uitgesloten dat de twee coalitiepartners elkaar toch weer vinden – puur uit eigenbelang.

Het is ook niet zeker dat de Vijfsterren en de PD tot een akkoord komen. Als deze week blijkt dat de breuk tussen de Vijfsterrenbeweging en de Lega definitief is en er geen alternatieve regering is te vinden, zal Mattarella naar alle waarschijnlijkheid voor vervroegde parlementsverkiezingen gaan. Dan zal Salvini toch goed hebben gegokt.

Lees ook: 

Als Matteo Salvini stilstaat, is hij verloren

Dankzij een hard beleid tegen immigranten, een onafgebroken verkiezingscampagne en het constant bedienen van zijn Facebook-volgers werd Matteo Salvini enorm populair. Nu wil de leider van de nationalistische en eurosceptische Lega doorpakken: de regering laten vallen, Italië leiden en het land ‘bevrijden van de Duitse en Franse slavernij’.

Italiaanse coalitiepartijen zoeken naar het perfecte moment om de regering te laten vallen

De ene coalitiepartij wil het kabinet-Conte liever nu dan morgen laten vallen, de andere rekt liever nog wat tijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden