Schuldenlast

Sri Lanka is bankroet: de brandstof is op en voedsel wordt schaars

Een bewapende soldaat bewaakt een benzinestation dat geen benzine meer mag verkopen aan burgers met auto's of motoren.  Beeld ANP / EPA
Een bewapende soldaat bewaakt een benzinestation dat geen benzine meer mag verkopen aan burgers met auto's of motoren.Beeld ANP / EPA

De economie van Sri Lanka is compleet ingestort, de schatkist is leeg en er zijn geen snelle oplossingen.

Erik van Zwam

Sri Lanka is bankroet en heeft geen dollars of euro’s meer om olie-importen te betalen. De benzine- en dieseldepots in het land zijn vrijwel leeg. De minister van energie, Kanchana Wijesekera, verbiedt al het niet noodzakelijke vervoer de komende weken de weg op te gaan.

De laatste brandstof is voor bussen, treinen, ambulances en vrachtwagens die voedsel vervoeren. Ambtenaren hoeven niet meer naar hun werk te komen, want de overheid sluit de deuren. Ook scholieren moeten de komende weken thuisblijven. Sri Lanka kampt met de ernstigste economische crisis sinds de onafhankelijkheid in 1948.

Kilometerslange files voor benzinestations

Het land hoopt op een regeling met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en vraagt China en India om herstructurering van zijn schulden. Sri Lanka heeft een schuldenlast van ruim 48 miljard euro. Het heeft de komende zes maanden bijna vijf miljard euro nodig om essentiële producten als voedsel, medicijnen en brandstof te importeren. Dit bedrag staat los van rentebetalingen en aflossingen van schulden aan internationale financiers.

De afgelopen weken stonden er al kilometerslange files voor benzinestations, want ook toen al was de benzine schaars en duur. De Verenigde Naties waarschuwen voor een ernstige humanitaire crisis en verwachten dat vier op de vijf inwoners maaltijden moeten overslaan. De inflatie is al gestegen naar 30 procent en de verwachting is dat die op korte termijn verder omhooggaat naar 40 procent, zeker nu de nieuwe regering van premier Ranil Wickremesinghe de geldpers aanzet om de salarissen van de ambtenaren te kunnen blijven betalen.

Er zou nog minder dan vijftig miljoen in kas zijn

De crisis heeft verschillende oorzaken, maar is grotendeels te wijten aan fouten van de vorige regeringen, vooral die van de vorige maand afgetreden Mahinda Rajapaksa. Zijn broer, Gotabaya, is nog steeds president van Sri Lanka. De Rajapaksa’s wijten de economische instorting aan de gevolgen van de coronapandemie, waardoor er nu al meer dan twee jaar geen inkomsten zijn uit het toerisme, de belangrijkste economische motor van Sri Lanka.

De Rajapaksa’s wordt economisch mismanagement verweten omdat ze zich te veel hebben geconcentreerd op de interne markt en niet op de export. Bovendien bleef de productie van thee achter doordat er te weinig kunstmest werd ingevoerd en er daarom weinig thee aan het buitenland kon worden verkocht. De rekening voor de invoer van brandstof, voedsel, medicijnen en andere goederen bleef oplopen, terwijl de inkomsten van de uitvoer ver achterbleven. Sri Lanka raakte al snel door zijn buitenlandse deviezen heen; er zou nu nog minder dan vijftig miljoen euro in kas zijn om over de grens noodzakelijke aankopen te doen.

Ook begon Sri Lanka grote niet noodzakelijke infrastructuurprojecten met geleend geld van China. Dat deed de staatsschuld onnodig toenemen. De zwaarste kritiek krijgt de belastingverlaging die de vorige minister-president, Mahinda Rajapaksa in 2019 doorvoerde toen zijn familie weer aan de macht kwam. Die verlaging heeft de schatkist jaarlijks 1,4 miljard dollar gekost.

Lees ook:

Crisis na crisis in Sri Lanka, premier stapt op

De instorting van de Sri Lankaanse economie leidt tot felle protesten. Premier Rajapaksa moet nu het veld ruimen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden