Navo-top

Spanning stijgt rond Navo-overleg Turkije, Zweden en Finland

Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg tijdens de persconferentie maandag in Brussel aan de vooravond van de Navo-top in Madrid.  Beeld ANP / EPA
Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg tijdens de persconferentie maandag in Brussel aan de vooravond van de Navo-top in Madrid.Beeld ANP / EPA

Aan de vooravond van de Navo-top in Madrid zijn er nog koortsachtige onderhandelingen over de Turkse bezwaren tegen toetreding van Finland en Zweden.

Christoph Schmidt

Tot op het laatste moment blijft het onzeker of de Navo-top in Madrid de rode loper kan uitrollen voor Finland en Zweden als geaccepteerde kandidaat-leden. Aan de vooravond van die driedaagse top is Turkije niet tevreden over de toezeggingen die beide landen hebben gedaan in hun aanpak van terrorisme. Tot die tijd houdt Ankara vast aan het vetorecht dat elke Navo-lidstaat heeft.

Maandag was er hoog diplomatiek overleg in het Navo-hoofdkwartier in Brussel. Dinsdag heeft Navo-secretaris-generaal Stoltenberg een mini-top in Madrid belegd met de Turkse president Erdogan, de Finse president Niinisto en de Zweedse premier Andersson. Vooral de Turks-Zweedse gesprekken schijnen intens te zijn.

Einde wapenembargo

De nu nog neutrale landen Finland en Zweden vroegen in mei het Navo-lidmaatschap aan vanwege de Russische inval in Oekraïne. Maar al snel stak Erdogan zijn vinger op. Turkije eist onder meer een einde van het wapenembargo dat beide landen tegen Ankara hebben ingesteld en uitlevering van leden van de Koerdische afscheidingsbeweging PKK, die op de EU-lijst staat van terroristische organisaties.

Dat Andersson en Niinisto de top in Madrid zullen bijwonen, staat vast. Alleen hun status ligt nog open. Bij groen licht van Turkije zijn ze officieel geen gasten meer maar ‘genodigden’.

Andersson, die maandag in Brussel sprak met Stoltenberg, zei te hopen op een akkoord ‘in de nabije toekomst, idealiter voor de top in Madrid’. Eerder op de dag had Stoltenberg al gezegd ‘niets te kunnen beloven’. De Noor noemde de Turkse bezwaren ‘legitiem’.

Uitbreiding reactiemacht naar 300.000 militairen

De Madrid-top kan volgens Stoltenberg nu al de boeken in als ‘transformatief’ voor het militaire bondgenootschap. Zo zullen de dertig regeringsleiders besluiten om de zogeheten snelle reactiemacht bijna acht keer zo groot te maken, met ruim 300.000 parate militairen. Dat zijn er nu 40.000.

Met deze fors grotere reactiemacht (NRF, Nato Response Force) moet het militaire bondgenootschap snel kunnen reageren op een mogelijke aanval op Navo-grondgebied. De commandocentra van het NRF zijn gevestigd in het Limburgse Brunssum en in Napels.

Ook de acht zogeheten battle groups aan de oostflank van de Navo, van Estland in het noorden tot Bulgarije in het zuiden, worden versterkt. “Samen vormen deze maatregelen de grootste herziening van onze collectieve verdediging en aanwezigheid sinds de Koude Oorlog”, aldus Stoltenberg.

Volgens de Navo-chef zullen de regeringsleiders Rusland aanmerken als een ‘directe bedreiging voor onze veiligheid, onze waarden en onze op regels gebaseerde internationale orde’.

Lees ook:

Oud-Navo-chef Jaap de Hoop Scheffer: ‘Poetin vindt onze samenlevingen verrot’

Over het ‘onzegbaar menselijke lijden’ dat Poetin teweegbrengt in Oekraïne maakt voormalig Navo-chef Jaap de Hoop Scheffer zich ernstige zorgen. Met de Russische president had hij destijds moeizaam contact.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden