Dictator

Spanje mag dictator Franco opgraven en verhuizen

Het mausoleum Vallei der Gevallen waar de overleden Spaanse extreem-rechtse dictator Franco begraven ligt. Beeld REUTERS/Susana Vera

Spanje heeft groen licht om het lichaam van de Spaanse dictator Franco te verplaatsen. De familie Franco verzet zich nog.

Het lichaam van dictator Francisco Franco mogen worden opgegraven uit het mausoleum bij Madrid om te worden herbegraven. Het Spaanse hooggerechtshof verwierp gisteren een bezwaar van zijn nabestaanden die zich hiertegen verzetten. Desnoods wordt hij in een kathedraal in hartje Madrid bijgezet, vinden ze, maar waarschijnlijk eindigt Franco op een gemeentelijke begraafplaats.

Al jaren is er gesteggel over de laatste rustplaats van de dictator die Spanje tot zijn dood in 1975 met harde hand regeerde. Na zijn overlijden werd de nationaal-katholieke fascist bijgezet in een enorm mausoleum in de Vallei der Gevallenen. Extra pijnlijk is dat rond het pompeuze bouwwerk met een 150 meter hoog kruis tienduizenden dwangarbeiders en slachtoffers uit de Spaanse Burgeroorlog in anonieme massagraven zijn begraven.

Het verhuizen van Franco is een paradepaardje van demissionair premier Pedro Sanchéz. De sociaal-democraat zette de opgraving van Franco, een wens die nabestaanden van zijn slachtoffers al jaren koesteren, na zijn aantreden vorig jaar in gang. Een paar maanden later stemde het Spaanse parlement voor Franco’s herbe­graving. Zijn nabestaanden staken vervolgens een juridische spaak in het wiel.

Familie strijdt tot het uiterste

De katholieke kerk en de benedictijnenorde die de abdij bij het praalgraf bestiert, hebben zich ook altijd tegen de opgraving van Franco verzet. Eerder dit jaar liet het Vaticaan echter weten dat het de herbegraving niet in de weg zal te staan.

Ondanks het groene licht van het hooggerechtshof voor de opgraving van Franco blijft er protest. De advocaat van de familie Franco, Felipe Utrera-Molina, liet kort na het vonnis weten dat de familie ‘deze strijd om waardigheid’ tot het uiterste zal voeren. “Wij zullen beroep aantekenen tot het einde”, zei de jurist, die zich beraadt op een gang naar het­ Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg. De familie wil dat Franco nu naar een privébegraafplaats wordt overgebracht, in plaats van naar de openbare begraafplaats die inmiddels door de regering is aangewezen.

Opvallend genoeg zijn slachtofferorganisaties het daar mee eens. Zij willen dat er geen cent publiek geld meer wordt uitgegeven aan de rustplaats van de dictator. Want voor het jaarlijkse onderhoud van de Vallei der Gevallenen is de staat nu jaarlijks bijna 1,5 miljoen euro kwijt. De kerk vult dat bedrag bovendien aan met nog eens drie ton.

Spelen met botten voor electoraal gewin

Demissionair vicepremier Carmen Calvo toonde zich gisteren verheugd over de beslissing van het hof. Zij benadrukte dat Spanje de enige Europese democratie is waar nog een dictator in een mausoleum ligt. “We slaan een moeilijke pagina om”, zei Calvo: “Wat ons rest is het vonnis uit te voeren: opgraven, herbegraven. En dat is dat.” Calvo beloofde Franco’s resten zo snel mogelijk ‘discreet’ te verplaatsen, zonder een datum te noemen. 

De rechtse oppositie beschuldigt Pedro Sánchez ondertussen van het tegen elkaar uitspelen van de Spanjaarden voor electoraal gewin, door al maanden met de botten van Franco te ‘spelen’. De opgraving van Franco vóór de parlementsverkiezingen op 10 november zou in hun ogen een verkiezingsstunt zijn.

Lees ook:

Pas decennia na de Spaanse burgeroorlog kon ze haar vader waardig begraven.

Ascensión Mendieta was 88 toen ze naar Buenos Aires vloog als uiterste wanhoops­poging om met buitenlandse hulp voor elkaar te krijgen wat Spanje haar niet gunde: de resten van haar in de Spaanse Burgeroorlog gefusilleerde vader Timoteo vinden, om hem een waardige begrafenis te geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden