Catalonië

Spanje had Catalaanse separatistenleider vrij moeten laten om zetel in Europarlement in te nemen, oordeelt EU-hof

Oriol Junqueras, hier nog in vrijheid bij het verlaten van het Spaanse parlement eerder dit jaar.Beeld Reuters

Oriol Junqueras zit al sinds 2017 vast in Spanje, maar geniet sinds eind mei parlementaire immuniteit, oordeelt het Europees Hof in Luxemburg.

De gevangen Catalaanse separatistenleider Oriol Junqueras had gewoon zijn zetel in het Europees Parlement moeten innemen omdat hij sinds zijn verkiezing in mei de bijbehorende immuniteit geniet. Die baanbrekende uitspraak van het Europees Hof van Justitie, die mogelijk ook gevolgen heeft voor de vroegere regiopresident Carles Puigdemont, is een grote nederlaag voor de Spaanse justitie.

Het Hof in Luxemburg bevestigt met dit arrest een eerdere tussentijdse uitspraak.

De vroegere Catalaanse vicepresident Junqueras, van de Catalaanse pro-onafhankelijkheidspartij ERC, zat tijdens de Europese verkiezingen in voorarrest wegens zijn rol in het organiseren van het illegale referendum in Catalonië van 1 oktober 2017. Volgens het EU-Hof had hij het recht om zich op 2 juli als gekozen Europarlementariër te melden in Straatsburg, maar de Spaanse justitie weigerde hem daarvoor vrij te laten. Vervolgens werd Junqueras in oktober veroordeeld tot dertien jaar cel wegens opruiing.

De vonnissen tegen hem en andere separatistenleiders waren aanleiding voor langdurige onrust en soms gewelddadige protesten in Catalonië. Ook woensdagavond braken weer rellen uit rond de voetbalklassieker tussen FC Barcelona en Real Madrid.

'Grondwettelijk beginsel van representatieve democratie’

In het Luxemburgse arrest staat dat bij Europese verkiezingen weliswaar nationale regels en kieswetten van kracht zijn, maar dat “de verkiezing van leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen in een vrije en geheime stemming een uitdrukking vormt van het grondwettelijke principe van representatieve democratie, waarvan de reikwijdte wordt bepaald door het EU-recht zelf.”

Zo bezien hebben alle in mei verkozen 751 Europarlementariërs het recht om vrij te reizen, in ieder geval naar de inauguratiesessie van begin juli. Volgens het Hof had Spanje Junqueras daarvoor dus vrij moeten laten. Als de Spaanse justitie-autoriteiten dwingende redenen zouden hebben gehad om hem in hechtenis te houden, dan hadden ze het Europees Parlement direct na de verkiezingen om opheffing van de immuniteit moeten vragen. Dat verzoek is echter nooit gedaan.

Partij eist onmiddellijke vrijlating van zijn kopstuk

Direct na de uitspraak heeft de ERC de onmiddellijke vrijlating van zijn kopstuk geëist. De vraag is of de Spaanse justitie daaraan gehoor zal geven. In zijn arrest richt het Hof zich geheel op Junqueras’ situatie direct na de verkiezingen, toen hij nog niet veroordeeld was. Intussen is dat dus wel gebeurd, maar over deze nieuwe situatie velt het Hof geen oordeel.

Ook Puigdemont werd, voor een andere partij, in mei verkozen in het Europees Parlement, maar zijn situatie is geheel anders. Hij leeft sinds eind 2017 in zelfverkozen ballingschap in België. Tegen hem loopt een internationaal arrestatiebevel.

De zaak van Puigdemont bij het Europees Hof loopt nog. Een rechtbank in Brussel liet eerder deze week weten dat ze deze EU-uitspraak wil afwachten alvorens een besluit te nemen over eventuele uitlevering aan Spanje.

Lees ook:
Rechter veroordeelt Catalaanse separatisten tot jarenlange celstraffen

Negen prominente figuren die achter het illegale Catalaanse referendum uit 2017 over onafhankelijkheid voor de Spaanse regio zaten, zijn in Spanje veroordeeld tot jarenlange gevangenisstraffen. In het hooggerechtshof in Madrid kregen zij tussen de negen en dertien jaar cel opgelegd. 

Barcelona versus Madrid: ‘El Clásico’ is politiek in Catalonië

Tijdens de voetbalwedstrijden tussen FC Barcelona en Real Madrid – bekend als El Clásico – duiken in Camp Nou steeds vaker separatistische vlaggen op. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden