Reportage Soedan

Soedan werkt aan een regering van eenheid, maar alle partijen zijn alweer verdeeld

De ondertekening van het verdrag dat de macht in Soedan verdeelt tussen burgers en militairen, werd zaterdag gevierd in Khartoem. Opgelost zijn de problemen nog niet. Beeld EPA

Op papier is de vrede getekend in Soedan, maar niemand durft dat zonder reserve te vieren. ‘Dit is een land met een lange geschiedenis van staatsgrepen. Alles is hier mogelijk.’

In Soedan moeten militairen en burgers na maanden van protesten en onderhandelingen nu echt aan de slag om het stuurloze land weer op koers te brengen. Zaterdag werden in de hoofdstad Khartoem alle eerder bereikte akkoorden voor een gezamenlijke overgangsregering bekrachtigd, in aanwezigheid van regeringsleiders uit de regio. In de straten werd feestgevierd, maar de vreugde is toch enigszins gedempt.

“We moeten met z'n allen dit land uit het slop halen. Dat kan alleen als we er gezamenlijk de schouders onderzetten”, merkt studente Amani Razik telefonisch op. Ze hoopt dat na maanden van demonstreren ze zich nu weer volledig aan haar studie kan wijden. De katholieke bisschop Yunan Andali van El Obeid, een stad waar vorige maand nog zes protesterende scholieren werden doodgeschoten door een paramilitaire groep, wantrouwt zoals velen vooral de militairen. “De situatie is zo fragiel, de toekomst zo onzeker. Dit is een land met een lange geschiedenis van staatsgrepen. Alles is hier mogelijk.”

In april werd de militaire dictator Omar al Bashir na 30 jaar afgezet door zijn eigen leger. Sinds eind vorig jaar hadden demonstranten in het hele land zijn aftreden geëist. Hun hoop op overgang naar een burgerregering werd de bodem ingeslagen toen militairen een heersende raad vormden en niet van zins leken de macht uit handen te geven. Pas na zware druk uit het buitenland namen ze plaats aan de onderhandelingstafel om tot een compromis te komen met de Forces of Freedom and Change (FCC), de belangrijkste burgeroppositiecoalitie. 

De eerste problemen dienen zich al aan

De FCC heeft de econoom Abdalla Hamdok voorgedragen voor het premierschap. De regering zal bestaan uit burgers, behalve op de ministeries van defensie en binnenlandse zaken, waar militairen de leiding krijgen. Met de keuze van Hamdok, die onder meer door de Afrikaanse Ontwikkelingsbank heeft gewerkt, lijkt de FCC de uiterst slechte economische situatie van het land direct te willen aanpakken. Tenslotte begon de burgeropstand tegen Al Bashir in december, nadat de prijzen voor brood en benzine waren verhoogd. Door de demonstraties en stakingen in de afgelopen negen maanden kwam economische ontwikkeling bijna tot stilstand. Bovendien voerde de militaire raad niet echt een economisch herstelbeleid.

De benoeming van Hamdok moet nog worden goedgekeurd door de zogeheten soevereine raad, die de hoogste macht in het land wordt. Daarin zullen vijf burgers en vijf militairen zitting nemen, en die moeten in consensus een elfde lid benoemen. Daar vertonen zich al de eerste problemen van het nieuwe bestuur.

Binnen het leger heerst rivaliteit tussen de diverse afdelingen die door Al Bashir waren gevormd in het kader van een verdeel-en-heerstactiek, zodat geen ervan een bedreiging voor hem kon worden. Het is nu de vraag wie van die legeronderdelen en milities vertegenwoordigd gaan worden in de raad.

Ook binnen de FCC brokkelt de eenheid af. Het gezamenlijke streven naar een burgerbewind is deels gerealiseerd maar nu het om verdeling van posten gaat, steekt de verdeeldheid de kop op. Daarbij lijkt het vooralsnog te gaan tussen de, meestal intellectuele, oppositieleiders in Khartoem en de regio’s in Soedan die zich nu al onvoldoende vertegenwoordigd voelen in aanloop naar de nieuwe machtsstructuur.

Lees ook:

Een akkoord voor verkiezingen en burgerbestuur

Begin augustus beschreef Ilona Eveleens hoe heersende militairen en de oppositie in Soedan het eens werden over een grondwetswijziging, die tot burgerbestuur en verkiezingen moet leiden.

Junta Soedan zegt niets te maken te hebben met bloedbad, maar deze video’s zeggen iets anders

De Soedanese militaire junta pleitte zichzelf vrij in een onderzoek naar het bloedbad op 3 juni. Maar een beelddatabank legt veel wreedheden van militairen vast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden