Vredesproces

Soedan schrapt de islam als staatsgodsdienst en schaft de sharia af

Vorig jaar protesteerden moslims in de hoofdstad Khartoem tegen het afschaffen van de sharia. Beeld AFP
Vorig jaar protesteerden moslims in de hoofdstad Khartoem tegen het afschaffen van de sharia.Beeld AFP

De scheiding van kerk en staat lijkt er in Soedan nu echt te komen. De legerleiding van het land gaat ermee akkoord, om zo het vredesproces met de guerrillagroepen een kans te geven.

Soedan schaft de islam af als staatsgodsdienst en daarmee ook de sharia (de islamitische wetgeving). Dat blijkt uit een verklaring van grondbeginselen die is getekend tussen de grootste rebellengroep SPLM-N en de voorzitter van de Soevereine Raad in Soedan, generaal Abdel Fattah al-Burhan, tevens opperbevelhebber van het leger.

Tijdens de volksopstand tegen de in 2019 afgezette dictator Omar al-Bashir stond een seculiere staat hoog op de agenda van de demonstranten. De regering bereikte vorig jaar overeenstemming met vijf andere verzetsgroepen in het zuiden van Soedan over het voeren van vredesonderhandelingen. Maar de SPLM-N, die voornamelijk opereert in de christelijke provincies Blauwe Nijl en Zuid-Kordofan, weigerde het akkoord te tekenen en stelde aanvullende eisen aan de overgangsregering. De leider van de SPLM-N, Abdel-Aziz al-Hilu, wilde alleen onderhandelen als Soedan een seculiere staat zou worden, zonder enige rol voor religies in het wetgevingsproces.

Eerder liet premier Abdalla Hamdok al laten weten dat hij daar geen bezwaar tegen had, maar pas nu generaal Burhan ook akkoord is namens de toezichthoudende Soevereine Raad, is Al-Hilu bereid de gezamenlijke verklaring te tekenen.

Militairen verdwijnen uit het straatbeeld

De voorman van de grootste rebellenbeweging sleepte meer winst binnen. De opperbevelhebber van het leger zegde toe dat alle guerrilla’s worden opgenomen in een nieuw eenheidsleger of een functie krijgen bij veiligheidsdiensten of politie. Dat betekent ook dat de zeer omstreden Rapid Support Force (RSF) wordt ingelijfd in het nationale leger. Burhan beloofde dat de militairen uit het straatbeeld verdwijnen en zich zullen richten op bewaking van de grenzen.

De RSF is een speciale eenheid van Arabische milities, die vroeger bekendstond als de Janjaweed. Hun leider is de tweede man in de Soevereine Raad, Mohamed Hamdan Dagalo, beter bekend als Hemedti. In 2003 waren de Janjaweed verantwoordelijk voor genocide in de provincie Darfur, waarbij circa 300.000 burgers omkwamen en meer dan 2,5 miljoen mensen op de vlucht sloegen. Al-Bashir vormde de Janjaweed om tot de beruchte RSF, die tot de dag van vandaag betrokken is bij moord en doodslag op burgers in de provincies Darfur, Blauwe Nijl en Zuid-Kordofan.

De RSF was een soort privéleger van Al-Bashir. Na het afzetten van de dictator, was Hemedti niet van zins het bevel over zijn manschappen af te staan, omdat het zijn persoonlijke machtsbasis is. Hemedti lijkt nu warm te draaien voor de verkiezingen in 2022 om een gooi te doen naar het presidentschap. De vraag is of hij zal instemmen met opheffing van de RSF en het onderbrengen van zijn militieleden bij het leger.

Nu de verklaring van grondbeginselen is getekend, gaan de vredesbesprekingen tussen de SPLM-N en de regering van start. Eén partij weigert zich hierbij aan te sluiten: het uit Darfur afkomstige Soedanese Bevrijdingsleger, SLA. Deze guerrillagroep eist dat de RSF en andere Arabische milities in Darfur eerst volledig worden ontwapend.

Lees ook:

Vijf rebellengroepen sluiten vrede met Soedanese regering, maar of het gaat werken is de vraag

De Soedanese regering en een coalitie van rebellengroepen hebben een vredesakkoord ondertekend. Het is een belangrijke stap om de verschillende diepgewortelde conflicten in het land te beëindigen. Maar niet alle rebellengroepen doen mee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden