Financiële hulp

Soedan mag van de Amerikaanse terreurlijst na betaling van 300 miljoen euro aan slachtoffers

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo en de Soedanese generaal Abdel-Fattah Burhan.Beeld AP

Een zucht van verlichting klonk in Soedan, toen president Donald Trump maandag per tweet bekendmaakte dat het land geschrapt is van de Amerikaanse lijst met landen die terrorisme ondersteunen. Nu kan Soedan rekenen op broodnodige financiële hulp van internationale instellingen.

Na de afzetting, vorig jaar, van de dictatoriale president Omar al-Bashir, probeert de Soedanese overgangsregering uit een diepe economische afgrond te klauteren. Dat het land nu van de terrorismelijst is gehaald, kost wel wat. Als tegenprestatie betaalt Soedan ruim 300 miljoen euro aan Amerikaanse slachtoffers en nabestaanden van enkele terroristische aanslagen die eind jaren negentig werden uitgevoerd in Kenia, Tanzania en Jemen en die volgens de Amerikanen werden ondersteund door het bewind van Bashir.  

Khartoem ontkent in een verklaring expliciet dat het betalen van de schikking een schuldbekentenis is. Het Amerikaanse Congres moet nog zijn fiat geven aan Trumps beslissing. 

De besprekingen over de kwestie waren de laatste weken in een impasse geraakt, omdat de Amerikanen de verwijdering van de sanctielijst verbonden aan de eis dat Soedan diplomatieke betrekkingen met Israël moest aanknopen. De Amerikaanse regering heeft onlangs bemiddeld tussen enerzijds de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein en anderzijds Israël om banden aan te gaan. Trump hoopt daarmee, zo kort voor de verkiezingen in de VS, goede sier te maken bij pro-Israëlische kiezers. Relaties tussen Israël en het overwegend islamitische Soedan zouden dat nog mooier maken. 

De druk blijft groot

Maar de Amerikaanse wens stuitte op stevig verzet van de Soedanese premier Abdalla Hamdok die leidinggeeft aan de overgangsregering, een moeizame samenwerking van burgers en militairen. “Mijn overgangsregering heeft daar niet het mandaat voor. Het vereist eerst een diepgaande discussie in ons land.” Hij wil de beslissing doorschuiven tot na de verkiezingen in 2022. 

De druk op Hamdok blijft echter groot. Die komt niet alleen van de Amerikaanse regering maar ook van de twee machtigste militairen in de soevereine raad, het hoogste regeringsorgaan in het land.  Voorzitter Abdel Fattah al-Burhan en vicevoorzitter Mohamed Dagalo Hamdan, al invloedrijke militairen onder Bashir, zijn grote voorstanders van banden met Israël: “We hebben Israël nodig, het is een ontwikkeld land en de hele wereld werkt ermee samen. We kunnen voordelen halen uit zulke relaties”, stelde de laatste.

Maar burgers in de regering zijn voornamelijk tegen. Een enquête van het Arabische centrum voor onderzoeks- en beleidsstudies komt tot de slotsom dat slechts 13 procent van de Soedanezen diplomatieke betrekkingen met Israël wil. 

Politiek analist Mohamed Abdul Aziz vindt de Amerikaanse druk chantage. “Het is uitbuiting van de economische en humanitaire wanhoop in Soedan. Het zal een polariserend effect hebben onder de bevolking en zorgen voor de uitholling van de steun voor de overgangsregering. Het stelt de premier bloot aan de machinaties van diegenen in Soedan die tegen zijn hervormingen zijn.”

De fragiele balans tussen burgers en militairen

Ook de economische analist Khalid Ali ziet nu niets in betrekkingen met Israël. “Dat wil niet zeggen dat we allemaal tegen Israël zijn. Maar het kan leiden tot verdeling van de bevolking, wat contraproductief zou zijn voor de fragiele balans tussen burgers en militairen.”

Toch zijn er ook andere geluiden te horen. Voormalige onafhankelijke parlementslid en zakenman Abu al-Qasim Bortom zei tegenover de krant The Times of Israël dat hij voorstander is. Hij wil zo snel mogelijk met een grote delegatie een bezoek brengen aan de Joodse staat. “Bashir was tegen Israël, nu is het Hamdok. Dezelfde vijandschap maar andere gezichten. De Soedanese politieke elite volgt nog steeds dezelfde weg.”

Lees ook: 

De Palestijnen voelen zich verraden door de VAE, maar een deal met Israël was al lang in de maak

De Palestijnen voelen zich in de steek gelaten door de Verenigde Arabische Emiraten, nu de Golfstaat diplomatieke banden aanknoopt met Israël. Maar een deal tussen Israël en de VAE zat er al heel lang aan te komen. En mogelijk volgen er meer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden