Veiligheid

Sociale media weigeren data Hongkong te delen met China

Dinsdag kondigde het sociale medium TikTok, waarop gebruikers korte filmpjes plaatsen, aan weg te gaan uit Hongkong.Beeld EPA

Een week nadat Hongkong kennismaakte met de nieuwe nationale veiligheidswet, schemeren de contouren van een samenleving ‘nieuwe stijl’ al door op het internet. Het ene na het andere sociale medium of internetplatform kondigt aan de autoriteiten geen informatie over hun gebruikers meer te geven.

De veiligheidswet die in Hongkong op 1 juli inging, geeft de autoriteiten vergaande bevoegdheden om mensen aan te pakken bij verdenking van terrorisme, separatisme, ondermijning van de staat en samenzwering. De wetstekst laat veel ruimte voor interpretatie van die begrippen.

De mededelingen kwamen na de eerste vergadering van het comité dat is opgericht om toe te zien op de uitvoering van de wet. De comitéleden, onder leiding van topbestuurder Carrie Lam, besloten onder meer dat de politie van Hongkong zonder een gerechtelijk bevel huiszoekingen kan uitvoeren, en internetbedrijven kan opdragen informatie te schrappen van hun websites.

Facebook en dochterbedrijf WhatsApp zeiden dinsdag eerst te willen onderzoeken of de veiligheidswet strookt met de mensenrechten, voor ze hiermee akkoord gaan. In rap tempo volgden daarna onder andere Telegram, Twitter, Microsoft en Google. Tijdens de protesten van afgelopen jaar was Telegram een belangrijke bron van nieuws en communicatie. Een woordvoerder zegt te begrijpen “hoe belangrijk het is om het recht van privacy van gebruikers in Hongkong te beschermen”.

De firewall verschuift

Vergaderplatform Zoom gaf ook aan geen data met de autoriteiten te delen. Zoom is in China al deels geblokkeerd. Op het vasteland van China is ook communiceren via WhatsApp of Twitter onmogelijk. De zogeheten firewall die de Chinese autoriteiten hebben opgetrokken, voorkomt een vrije stroom van informatie en communicatie.

De grenzen van die firewall verschuiven nu naar Hongkong. Als sociale media niet meer willen voldoen aan de eisen die autoriteiten stellen, dan is de kans groot dat ze binnenkort geblokkeerd worden.

Hongkongers houden daar ook al rekening mee, meldt de lokale krant South China Morning Post. Het aantal abonnementen voor een VPN, een virtual private network dat de firewall omzeilt, is de afgelopen tijd sterk gestegen. Op het Chinese vasteland zijn VPN’s officieel verboden, al gedoogt Peking het gebruik ervan.

Boeken nader onderzocht

Tegelijk komen er berichten over boeken die voor nader onderzoek van de planken zijn gehaald in Hongkongse bibliotheken. Het gaat onder meer om boeken van schrijver Horace Chin en protestleider Joshua Wong. Chin is een bekende ‘localist’ in Hongkong, die ervoor pleit het eigen karakter van de stadstaat te behouden, ook als onderdeel van het veel grotere China.

Critici benadrukken dat de boeken zijn geschreven vóór de wet inging. De autoriteiten hadden de bevolking juist verzekerd dat de wet niet met terugwerkende kracht zou ingaan, en slechts een kleine minderheid zou raken. De vrijheid van onder andere meningsuiting zou beschermd blijven, zoals vastgelegd in de zogeheten Basiswet, de mini-grondwet.

Activisten piepen intussen met hun hoofd boven het maaiveld uit om op creatieve manier toch aandacht te vragen voor de democratische waarden van de stad. Bij kleine betogingen houden ze blanco vellen papier omhoog, omdat niet duidelijk is wat ze nog wel mogen zeggen. Beroemde uitspraken van revolutionair Mao Zedong zijn ook populair. ‘Revolutie is geen misdaad, rebellie is redelijk’ bijvoorbeeld.

Dinsdag kondigde het sociale medium Tiktok, waar gebruikers korte filmpjes plaatsen, aan weg te gaan uit Hongkong. Mogelijk wordt zijn plek ingenomen door de Chinese versie van Tiktok, van hetzelfde moederbedrijf. Douyin doet nagenoeg hetzelfde – maar dan onder toezicht van de Chinese censor.

Lees ook:

Prominente activist Nathan Law vlucht Hongkong uit: ‘We moeten een front vormen om China te beteugelen’

Het afscheid van zijn ouders was vlug, tijd om zijn vrienden en zijn oude buurt gedag te zeggen was er niet. Trouw-correspondente Eefje Rammeloo had een interview met Nathan Law, een van de leiders van de democratiseringsbeweging in Hongkong.

Eén China, één systeem; dat was niet de belofte

Peking gebruikt in Hongkong klassieke autoritaire technieken, schrijft Trouw in een commentaar. Wetten die aangenomen worden terwijl niemand weet wat er in staat, formuleringen die vaag genoeg zijn om er heel veel onder te laten vallen; straffen voor staatsondermijning, separatisme en ‘samenzweren’ met het buitenland zonder dat duidelijk is wat dat dan is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden