Oekraïne-oorlog

Slavoetitsj (bij Tsjernobyl) demonstreert tegen de Russen: ‘Laat ons met rust’

Demonstratie tegen de Russische bezetting in Slavoetitsj. Beeld Reuters
Demonstratie tegen de Russische bezetting in Slavoetitsj.Beeld Reuters

De Oekraïense bevolking zucht onder een nietsontziend militair offensief. Trouw volgt een aantal inwoners in verschillende delen van het land. Vandaag: Dmitri Kortsjak in Slavoetitsj.

Michiel Driebergen

Ondanks het geratel van machinegeweren blijft de massa zich voortbewegen. “Leve Oekraïne! Slavoetitsj hoort bij Oekraïne!”, scanderen de mensen. Ze dragen een blauw-gele vlag van zeker honderd meter lang richting de rand van het plein. Daar staan een Russisch gevechtsvoertuig en een aantal pantserwagens opgesteld. “Er waren mensen van wie ik nooit verwacht had dat ze er zouden zijn”, zegt bewoner Dmitri Kortsjak (30). “Nooit eerder zag ik zo veel bewoners op straat.”

Uit beelden van het protest in Slavoetitsj blijkt opnieuw dat het lastig is voor de Russen om Oekraïne te bezetten. Van de achttienduizend overgebleven bewoners in het stadje aan de Wit-Russische grens gingen er afgelopen zaterdag zo’n vijfduizend de straat op. Het merendeel van hen is op de een of andere manier verbonden aan de nabijgelegen kerncentrale Tsjernobyl, waar in 1986 een nucleaire ramp plaatsvond.

De centrale zelf werd al vlak na het begin van de invasie op 24 februari bezet. “Het protest was een teken aan de indringers”, zegt Dmitri Kortsjak, die niet weet of de troepen uit Rusland of Wit-Rusland afkomstig zijn. “Wij hebben geen ‘bescherming’ of ‘bevrijding’ nodig. Laat ons met rust.”

Overeenkomst met de Russen

Tijdens de demonstratie vielen twee gewonden. De Russen schoten in de lucht en probeerden met rookbommen en flitsgranaten de massa op afstand te houden. Burgemeester Joeri Fomitsjev werd opgepakt. Bij zijn terugkeer, een paar uur later, presenteerde hij zijn bewoners een overeenkomst. De Russen zouden hun materieel terugtrekken uit de stad als er geen Oekraïense militairen meer in de stad zouden verblijven. “De facto zijn we bezet, maar ons bestuur functioneert nog”, aldus Dmitri Kortsjak. De Russische legervoertuigen zijn verdwenen, wel houden de Russen een controlepost aan de rand van de stad bemand. De Oekraïense vlag wappert op het stadhuis.

Het kordate verzet in Slavoetitsj is opmerkelijk, legt Dmitri Kortsjak uit. Twee op de drie bewoners heeft namelijk een Russische achtergrond. De stad werd gebouwd na de kernramp in 1988, als alternatieve behuizing voor de inwoners van de zwaar getroffen stad Pripjat: er wonen veel families en nakomelingen van de zogeheten liquidators – mensen die hielpen bij de bestrijding van de ramp. Omdat elke Sovjetrepubliek materiaal aandroeg voor de bouw, oogt elke wijk anders. Zo geldt Slavoetitsj als wonder van stadsplanning en architectuur. De overeenkomst werd dan ook gesloten om huizen te sparen en slachtoffers te voorkomen.

De stad heeft al veel geleden. Omdat alle aanvoerlijnen door het zwaarbevochten gebied ten noorden van Kiev lopen, waren de supermarkten al begin maart leeg. De bevoorrading gaat mondjesmaat, via velden en bossen waar het niet pluis is. De toestand verslechterde nog, doordat er vijf dagen lang geen elektriciteit was. Om te voorkomen dat de koelkastvoorraad zou bederven, ging iedereen dat voedsel op hetzelfde moment koken en braden, vertelt Dmitri Kortsjak. “De stad was één grote barbecue.”

Bezorgdheid over kerncentrale

Zelf werkt Dmitri Kortsjak op het informatie-departement van de kerncentrale – op het terrein waar officieel 2800 mensen werkzaam zijn. Direct contact met de medewerkers is er niet, vertelt Kortsjak, die zich zorgen maakt. “Als de Russen schieten op de beschermingskap en er ontstaat een scheur, dan weet alleen God wat daar het gevolg van is.” Kortsjak benadrukt dat hij geen ingenieur is en zijn zorg puur als inwoner van Slavoetitsj uit.

Op 20 maart werd een groep uitgeputte werknemers van de kerncentrale eindelijk vervangen. Zij werden vanuit bezet gebied naar Slavoetitsj gerepatrieerd. In hun plaats gingen tientallen collega’s richting Tsjernobyl om daar aan de slag te gaan. “Als je vierentwintig uur per dag in touw bent met gewapende troepen naast de deur, dan is dat geen goede situatie”, vindt Dmitri Kortsjak.

Lees ook:

Sergej (63) en Iryna (62) ontsnapten uit Marioepol. ‘Het idee dood te zijn gaf enige opluchting’

Samen met zijn vrouw overleefde Sergej Vaganov de belegering van Marioepol en de vlucht uit de havenstad.

Russischtalige vluchtelingen moeten in Lviv snel Oekraïens leren. ‘Spreek niet de taal van de bezetter’

Lviv wordt overspoeld met Russischsprekende vluchtelingen uit het oosten van Oekraïne. Dat is niet eenvoudig voor een stad waar het Oekraïens de voertaal is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden