Zero-covidbeleid

Shanghai gaat onverwacht in lockdown, inwoners slaan massaal boodschappen in

Een politieagent controleert de toegang tot een tunnel in de richting van Pudong, het stadsdeel van Shanghai dat in lockdown is gegaan. Beeld AFP
Een politieagent controleert de toegang tot een tunnel in de richting van Pudong, het stadsdeel van Shanghai dat in lockdown is gegaan.Beeld AFP

Shanghai gaat toch in lockdown, nu het coronavirus daar duizenden mensen besmet. De inwoners, die dit niet zagen aankomen, doen massaal inkopen.

Eva Rammeloo

Al tien dagen zat Yao Jie (25) vast in haar appartement in Shanghai, vanwege een lokale maatregel van de overheid om besmettingen met het coronavirus te voorkomen. Zondagavond kwam opeens het bericht dat de poort openging. Yao Jie en haar buren kregen twee uur de tijd om boodschappen te doen voordat heel Pudong, een district in het oosten van de havenstad met zes miljoen inwoners, zou worden afgesloten.

“Mensen werden helemaal gek. Alle winkels en groentemarkten waren bomvol en de schappen leeg.” De wijk was natuurlijk niet voor niets al bijna twee weken afgesloten, en dat baart haar zorgen. Heeft de rest van de buurt elkaar nu bij de supermarkt besmet? “Dat risico is er duidelijk”, zegt ze in een stroom berichtjes.

Peking houdt vast aan Zero-covidbeleid

Na weken van chaos moet een lockdown nu orde scheppen. Eerst gaat het oosten van de stad op slot, over vier dagen is het westelijk deel aan de beurt. De ‘gerichte maatregelen’ die de oprukkende omikronvariant moesten stoppen, zijn uitgewerkt. De besmettingscijfers stegen zondag met 3450 nieuwe gevallen tot nieuwe hoogte. Heel China telde in maart 56.000 besmettingen. Geen hoge cijfers naar westerse begrippen, maar Peking houdt nog altijd vast aan het zero-covidbeleid.

Terwijl sproeiwagens maandag de lege wegen van het uitgestrekte Pudong bedekken met een laagje desinfectievloeistof, spugen bussen duizenden mensen uit bij Shanghais grootste conferentiehallen. Ze stellen zich met hun koffers in rijen op om een bedje toegewezen te krijgen in de kille, gigantische maar propvolle ruimtes. Er is geen warm water en de toiletten zijn verrijdbare cabines die slecht worden schoongehouden, zo melden slachtoffers in tal van chatgroepen.

Van de duizenden besmettingen vertoont slechts een handjevol daadwerkelijk symptomen. Het roept herinneringen op aan de concertzalen in Wuhan begin 2020, vol mensen die hooguit een schorre keel hadden door het coronavirus. De vraag hoeveel zin het heeft om de infectie hier uit te zitten in plaats van thuis, wordt door Chinese deskundigen niet beantwoord.

Het draait allemaal om de oudere, minder goed gevaccineerden. Er is angst voor een herhaling van de dramatische situatie in Hongkong. Daar stierven meer dan zevenduizend mensen, het overgrote deel gedurende de laatste maanden. Net als in Hongkong is de angst voor bijwerkingen van vaccinaties groot onder de oudere generatie. Bijna 90 procent van de Chinezen is ingeënt, maar slechts de helft van de tachtigplussers kreeg twee prikken, en minder dan 20 procent kreeg een derde prik.

Voorbeeld voor de rest van het land

Shanghai, een van de grootste steden ter wereld met circa 26 miljoen inwoners, was een voorbeeld voor de rest van het land. Ook hier werd geen enkele besmetting geaccepteerd, de vonkjes werden meteen uitgetrapt. Het was maatwerk: lockdowns bleven meestal beperkt tot een enkel appartementencomplex, zoals dat van Yao Jie. Maar inmiddels walst de omikronvariant dwars door Shanghais ‘dynamische beleid’ heen.

Nu het oostelijk deel van de stad op slot is, doet het westen driftig boodschappen. Het stadsbestuur garandeert voldoende etenswaren en stabiele prijzen, maar de inwoners nemen het zekere voor het onzekere. Bijgevulde schappen zijn in een mum van tijd leeg en voor de winkels staan lange rijen.

Het is opmerkelijk dat de Communistische Partij nu toch bereid is met deze lockdown zich de woede van de rijke, welbespraakte Shanghainezen op de hals te halen. Dat heeft de partij lang willen voorkomen. Een dag voor de aankondiging werd nog in een persconferentie gezegd dat er géén volledige lockdown zou komen. En minder dan een week geleden maakte de politie nog jacht op twee mannen die het gerucht verspreidden dat de stad op slot zou gaan.

“Als de stad wordt geblokkeerd, moeten veel internationale vrachtschepen wachten in de Oost-Chinese Zee, en zal de nationale en mondiale economie worden beïnvloed”, zei medicus Wu Fan van de Fudan Universiteit en adviseur van het stadsbestuur zaterdag. Een dag later moest Shanghai, het financiële en economische hart van het land, tóch dicht. Mogelijk was besloten dat een harde lockdown minder schade aanricht dan te blijven aanmodderen.

Tien dagen thuis

Fabrieken zetten zich schrap. Zondagavond namen veertig werknemers van het Nederlandse NTS Groep, een toeleverancier voor de chipindustrie, met slaapzakken hun intrek in de fabriek in Pudong. “Ze werken zestien uur per dag, dus de productie blijft op peil. Maar dat kan slechts tot de voorraad op is, want er is op dit moment geen aanvoer van nieuw materiaal”, zegt directeur Bas Kreukniet.

Een taxichauffeur die in het zwaar getroffen district Jiading al tien dagen thuis zit, verdient dezer dagen niets, maar hij maakt zich geen zorgen. Net als veel Chinezen heeft hij geld op de bank gezet in tijden dat het goed ging. Yao Jie kan haar werk als verkoopmedewerker vanuit huis doen. “Maar ik hoor om me heen dat sommige mensen veel verliezen.”

Lees ook: Russische roulette in China: hoe lang houdt het land zijn zero-covidbeleid nog vol?

De Chinese overheid neemt zelfs bij een enkele coronabesmetting geen halve maatregelen. Maar hoelang kan zij dit zero-covidbeleid volhouden?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden