Tweede golf

Serviërs boos op president Vucic vanwege zwalkend coronabeleid

Srdjan Markovic wordt geholpen nadat hij gewond is geraakt door een trap van een politieagent. Beeld Reuters

Eerst ging heel Servië op slot, maar vanwege verkiezingen was alles ineens weer mogelijk. Dat heeft geleid tot een nieuwe virusuitbraak en woede onder de bevolking.  

De aanpak van de coronacrisis leidt in Servië tot spanningen. Enkele duizenden mensen gingen dinsdagavond in Belgrado spontaan de straat op, nadat president Aleksandar Vucic had aangekondigd dat komend weekeinde weer een algeheel uitgaansverbod geldt. Aanleiding daarvoor is de snelle stijging van het aantal coronabesmettingen de afgelopen dagen. 

Opnieuw protesten in Belgrado tegen Servische leider 

Opnieuw is het in de Servische hoofdstad Belgrado tot rellen gekomen uit protest tegen de Servische leider en diens coronamaatregelen. De politie vuurde woensdagavond traangas af op demonstranten nadat agenten met vuurpijlen en stenen waren bekogeld. Enkele duizenden demonstranten protesteerden op dat moment voor het parlement van Belgrado, ondanks waarschuwingen voor coronavirusbesmettingen bij dergelijke bijeenkomsten.

De avond ervoor brak er geweld uit toen een menigte het parlementsgebouw bestormde uit protest tegen plannen een ​​lockdown opnieuw in te stellen na een nieuwe piek van coronagevallen. 43 politieagenten en 17 demonstranten raakten gewond en er werden 23 arrestaties verricht.

Uren vóór het protest van woensdag riep president Aleksandar Vucic mensen op om te stoppen met het bijwonen van antiregeringsprotesten om een ​​verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen en waarschuwde dat er geen bedden meer waren in ziekenhuizen.

Toen een groepje demonstranten het parlementsgebouw binnendrong, greep de politie hard in. Agenten sloegen ook in op vreedzame betogers en gebruikten traangas om ze uit elkaar te drijven. President Vucic spreekt van ‘de wreedste politieke aanval van de afgelopen paar jaar’ door rechts-extremisten, op het moment dat doktoren vechten voor de levens van coronapatiënten. 

Extreem-rechts

Het protest was volgens Vucic niet gericht tegen de coronamaatregelen, maar bedoeld om de staat omver te werpen. Zonder er verder op in te gaan, zei de president bewijs van buitenlandse inmenging in de demonstratie te hebben. Volgens hem raakten 43 agenten gewond.

De demonstranten geven een andere lezing. Er waren inderdaad extreem-rechtse deelnemers, net als bij eerdere protesten tegen Vucic die ze als autoritair zien. En zij waren het inderdaad die het parlement binnen drongen. “Pak die dan inderdaad aan. Maar het overgrote deel was vreedzaam. Er waren ook veel ouderen en gezinnen met kinderen”, vertelt Srdjan Markovic (31). 

Hij kreeg op de trap voor het parlement een trap van een politieagent. Nadat hij was gevallen, sloeg een agent op hem in met een wapenstok. Markovic raakte bewusteloos en is uiteindelijk door journalisten een ambulance in geholpen. Op tv-beelden van de onafhankelijke zender N1 is te zien hoe elders drie jongens die op een bankje in de buurt van het parlement zitten, zonder ogenschijnlijke aanleiding door agenten met wapenstokken in elkaar worden geslagen.

Politiek opportunisme 

Het protest was niet zozeer gericht tegen de coronamaatregelen op zich, maar tegen het politieke opportunisme waarmee Vucic ze gebruikt. Aanvankelijk hield Servië het aantal besmettingen goed binnen de perken, dankzij de strengste lockdown van Europa met dagenlange uitgaansverboden waarbij zelfs boodschappen doen verboden was.  Maar in de aanloop naar de verkiezingen van 21 juni werden de maatregelen in rap tempo opgeheven, waardoor ineens het soepelste regime van Europa van kracht werd. Cafés, restaurants, nachtclubs en openbaar vervoer konden vrijwel zonder restricties weer open. Afstandsregels werden niet gehandhaafd. 

Voetbalclubs Partizan en Rode Ster speelden tegen elkaar in een volgepakt stadion en toptennisser Novak Djokovic organiseerde een internationaal toernooi. Later bleken het ware coronabrandhaarden; verschillende spelers onder wie Djokovic raakten besmet en zijn toernooi moest zelfs worden afgebroken. 

Maar de partij van president Vucic, die de verkiezingen inging met de boodschap dat Servië corona had overwonnen, had de winst toen al binnen. Zijn Progressieve Partij haalde meer dan 60 procent van de stemmen en kreeg zo 188 van de 250 parlementszetels in handen. Op het rechtstreeks uitgezonden overwinningsfeestje werd druk omhelsd en gezoend. 

Later bleek ook dat een besmettingshaard. Intussen kwamen er woensdag in één dag officieel 357 coronabesmettingen bij, het op één na hoogste aantal sinds het begin van de epidemie. Volgens onderzoeksjournalistiek platform Birn, dat cijfers van ziekenhuizen opvroeg, ligt het werkelijke aantal slachtoffers veel hoger dan wat de regering naar buiten brengt.

‘Dood vanwege Vucic’ beleid’

“De ziekenhuizen liggen vol en mensen gaan dood vanwege Vucic’ beleid. Hij is alleen geïnteresseerd in zichzelf, niet in zijn volk”, zegt Markovic. “Hij heeft vrijwel alle media in handen en brainwasht ons. Er is daar geen ruimte voor kritiek. Dáárom protesteren we. De EU moet tegen hem optreden, in plaats van hem te prijzen omdat hij met Kosovo in gesprek blijft.” Donderdagmorgen vliegt Vucic naar Parijs voor overleg met zijn Franse ambtsgenoot Emmanuel Macron, vooral over die kwestie.

Vucic trok het plan voor het uitgaansverbod voor komend weekend woensdagmiddag in, naar eigen zeggen op advies van zijn demissionaire premier. ’s Avonds vonden er in diverse steden opnieuw demonstraties plaats. 

Nederland sloot in verband met de toename gisteren de grens voor inwoners van Servië en Montenegro, nadat die krap een week geleden juist waren opengegaan. Ook in Griekenland zijn Serviërs niet langer welkom. Daar bestaat bijna de helft van de nieuwe coronagevallen uit Servische toeristen. 

Lees ook: 

Terwijl Servië een parlement kiest, eist de president alle aandacht op

Een groot deel van de Servische oppositiepartijen boycot zondag de parlementsverkiezingen, omdat die volgens hen niet eerlijk zullen verlopen – net zomin als de campagne.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden