Brexit-vonnis

Schotse rechters keuren schorsing van het Lagerhuis af, Johnson gaat in beroep

Rechter Lord Carloway oordeelt dat de schorsing van het Britse parlement onrechtmatig was, maar bepaalde niet dat het besluit moet worden teruggedraaid. Beeld AP

Schotse rechters vinden schorsing van het Britse parlement onwettig. Nu is het Hof in Londen aan zet.

De omstreden schorsing van het Britse parlement is onwettig. Dat hebben Schotse rechters in hoger ­beroep geoordeeld. De uitspraak is een overwinning voor tegenstanders van premier Boris Johnson. Die stuurde het parlement deze week naar huis, volgens hem omdat hij tijd nodig heeft om zijn plannen voor komend jaar voor te bereiden.

De schorsing duurt tot midden oktober. Critici vinden dat Johnson zijn bevoegdheden misbruikt om het parlement op een zijspoor te zetten in de cruciale weken voor de huidige datum dat het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat.

Johnson ging zijn boekje te buiten

De Schotse rechters gingen mee in die redenering. In een samenvatting van de uitspraak staat dat Johnson zijn boekje te buiten ging. De schorsing is eigenlijk bedoeld om ‘het parlement te hinderen’. Dat zou onder meer blijken uit de omstandigheden, waaronder de schorsing werd aangevraagd en uit documenten, waarin Johnson onder meer schreef dat de septemberzittingen van het parlement er alleen maar zijn om te tonen dat de parlementariërs hun geld waardig verdienen.

Het parlement is formeel geschorst door de koningin, die het advies van Johnson volgde. Dat wordt echter gezien als een formaliteit. De vorstin wordt niet geacht de adviezen van de premier naast zich neer te leggen. Eerdere rechtszaken tegen de schorsing hadden een andere uitkomst. Zo oordeelde een Schotse rechter vorige week dat het gaat om een politiek vraagstuk, waarover rechters geen zeggenschap hebben. Dat standpunt delen de hogere rechters niet.

De Britse regering noemt de uitspraak van woensdag teleurstellend. Een woordvoerder van Johnson bevestigt in beroep te gaan.

Het parlement is echter nog niet teruggekeerd van de schorsing. De rechters vonden die weliswaar onterecht, maar ze bepaalden ook niet dat die moet worden teruggedraaid. De juridische strijd over de schorsing is nog niet achter de rug. Volgende week volgt nog de uitspraak van het Britse Hooggerechtshof.

‘Johnson moet nu opstappen’

Intussen groeit de onvrede bij de oppositie, waarvan een deel zich woensdag bij Westminster verzamelde om te protesteren. Dominic Grieve – één van de 21 Conservatieve parlementariërs die een week geleden uit de partij werden gezet omdat ze tegen een no-dealbrexit stemden – zei te vinden dat Johnson nu moet opstappen. Hij heeft volgens Grieve de koningin misleid over de ware redenen voor de schorsing.

Mocht het Britse Hooggerechtshof besluiten dat de schorsing onrechtmatig is, dan is het overigens de vraag of het parlement dan terugkeert naar de groene bankjes. Het is gebruikelijk om de zittingen in september en begin oktober een week of vier te verdagen, omdat in die periode ook de partijcongressen worden gehouden.

De schorsing van Johnson was feitelijk maar een week langer dan gebruikelijke schorsingen. Wel had het parlement in die week kunnen beslissen om, gezien het belang van de komende weken voor de brexit, af te zien van gebruikelijke vrije dagen voor congressen, maar daarover wordt nu niet meer gesproken.

Lees ook:
En toen zette Boris Johnson het parlement buitenspel. Wat betekent dat?

Groot-Brittannië is in de ban van één woord: ‘prorogation’, het opschorten van debatten en de behandeling van moties en wetten in het parlement. Premier Boris Johnson hoopt op deze wijze een no-dealbrexit voor elkaar te krijgen. Zes vragen over de tactiek van de nieuwe premier.

Boris Johnson verliest de strijd met zijn parlement, zet 21 Conservatieven uit de partij

De Britse premier Boris Johnson heeft 21 Conservatieve parlementsleden uit de partij gezet. Zij steunden een motie die het toelaat een wet in te dienen die voorkomt dat het Verenigd Koninkrijk zonder meer de EU verlaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden