Menstruatie-armoede

Schotland heeft de wereldprimeur met gratis tampons

In februari werd er al voor het Schotse parlement in Edinburgh gedemonstreerd voor het aannemen van de wet voor het gratis verstrekken van maandverband en tampons.Beeld Getty Images

Menstruatie-armoede houdt veel Schotse meisjes van school. De politiek komt met een radicale oplossing.

Een wereldprimeur voor Schotland. Het parlement in de hoofdstad Edinburgh heeft een wet aangenomen die het mogelijk maakt dat maandverband en tampons gratis te verkrijgen zijn. Dit om ‘menstruatie-armoede’ tegen te gaan. Een probleem dat groter is dan gedacht en gepaard gaat met veel schaamte.

“Dit is een trotse dag voor de Schotten”, reageerde Labour-parlementariër Monica Lennon. Zij heeft de afgelopen jaren fanatiek campagne gevoerd om dit voor elkaar te krijgen. Schotland gaat, als deel van het Verenigd Koninkrijk, over zijn eigen volksgezondheid en het Schotse parlement heeft daardoor de bevoegdheid om dit op eigen houtje in te voeren. “Dit gaat een verschil maken in de levens van talloze meisjes en vrouwen”, zei Lennon. De steun in het parlement was zo overweldigend dat het wetsvoorstel door alle parlementariërs werd gesteund.

Angst voor doorlekken

Een op de vijf vrouwen in Schotland heeft de grootst mogelijke moeite om elke maand tussen de tien en vijftien euro uit te geven aan maandverband of tampons. Voor 10 procent is het zelfs onmogelijk. Met name op scholen besluiten veel meisjes tijdens hun ongesteldheid thuis te blijven, uit angst met allerlei ongemakkelijke situaties te maken te krijgen. De BBC sprak enige tijd geleden met meisjes tussen de 14 en 21 die geen geld hadden om maandelijks menstruatieproducten te kopen. “Ik gebruik vaak een oude sok. Of papieren zakdoekjes”, zei de Schotse Tricia Chapman. “Ik draag meestal tijdens mijn ongesteldheid ook een oude broek, uit angst dat ik ga lekken. En ik ben regelmatig weggebleven van school.”

De coronacrisis heeft dit probleem verder verergerd. Zo verloren veel studenten hun bijbaantjes in de horeca, iets wat hun inkomens flink deed slinken. Vervolgens bezuinigden ze vaak als eerste op maandverband en tampons. Verschillende liefdadigheidsinstellingen deden er de afgelopen maanden alles aan om in de vraag te voorzien door ze via voedselbanken gratis te verspreiden, maar er was regelmatig te weinig voorraad.

Deze menstruatie-armoede is tekenend voor hoe groot het armoedeprobleem in Schotse steden is. In Glasgow, de op een na grootste stad, groeit een op de drie kinderen op in armoede. In sommige wijken is dat zelfs 41 procent. Ook is de levensverwachting in Glasgow het laagste in het hele Verenigd Koninkrijk. Mannen worden gemiddeld 71,6 terwijl dat in de rest van het land gemiddeld 78 is.

Tweedeling

Grote delen van de stad verkeren al sinds de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw in armoede, als gevolg van het verdwijnen van veel industrie en daarmee werkgelegenheid. In veel wijken zijn de leefomstandigheden lange tijd nauwelijks verbeterd, iets wat tot op de dag van vandaag voor een enorme tweedeling zorgt met de rest van de stad.

De regering wil maandverband en tampons via zoveel mogelijk openbare gebouwen verspreiden. Op scholen en universiteiten, maar ook in apotheken, buurtcentra en jeugdclubs. Het is de verantwoordelijkheid van lokale autoriteiten om dit te organiseren. In totaal kost het de Schotse overheid zo’n tien miljoen euro per jaar.

“Het is een belangrijke boodschap om midden in deze pandemie te laten zien dat we de rechten van vrouwen en meisjes hoog op de politieke agenda hebben weten te zetten”, zei Labour-parlementariër Lennon, die hoopt dat veel andere landen in de wereld het Schotse voorbeeld snel zullen volgen.

Lees ook:

Dit is niet Kenia, niet Congo, maar Schotland

Na de teloorgang van de industrie veranderde de bruisende arbeidersbuurt Calton in Glasgow in een verpauperde wijk. ‘Hier vind je absolute armoede.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden