null Beeld

ColumnBas den Hond

Schoten Trumps aanhangers de bal wel in eigen doel, door twijfel te zaaien over de verkiezingen?

‘Weet je wat een bal in eigen doel is?’ Rachel Maddow, presentator van de populairste avondshow van de linkse nieuwszender MSNBC, wilde het haar kijkers, die minder vertrouwd zijn met voetbal, wel even uitleggen. Beelden van beteuterde en ontzette keepers en verdedigers illustreerden hoe verschrikkelijk dat is.

De aanhangers van president Trump trapten de bal vrijdag snoeihard in eigen doel, oordeelde Maddow. Onderzoekers die waren ingehuurd door de Senaat van Arizona, die wordt gedomineerd door de Republikeinen, presenteerden hun conclusies over de presidentsverkiezingen van november 2020. Om precies te zijn: over de gang van zaken in het grootste district van de staat, Maricopa, waar de hoofdstad Phoenix in ligt, en waar Biden een voorsprong had van 45.469 stemmen.

‘Grote ontdekkingen in Arizona’

Trump had er vrijdagochtend zin in. “Grote ontdekkingen in Arizona”, trompetterde hij vanaf zijn website, waarop bij gebrek aan Twitter-toegang dagelijks een handvol ‘Verklaringen van de 45ste president van de Verenigde Staten van Amerika’ wordt geplaatst. “De audit heeft aanzienlijke, niet te ontkennen bewijzen van fraude aan het licht gebracht!”

Dat had groot nieuws kunnen zijn – als het waar was. Joe Biden won de staat vorig jaar november met een miniem verschil, 10.457 stemmen van de 2,1 miljoen. Het ontdekken van een klein beetje fraude zou die overwinning al kunnen laten omslaan in een verlies.

Dat er in Arizona en andere staten die Biden krap won fraude op grote schaal was gepleegd, claimde Trump al direct na zijn verlies. Die bewering wordt door ruim een derde van alle Amerikaanse kiezers, voornamelijk Republikeinen, voor waar gehouden. Een kwart van de Amerikanen meent zelfs te weten dat daar harde bewijzen voor zijn gevonden.

Bamboevezels in stembiljetten

In Arizona zouden de onderzoekers die door de Senaat waren ingehuurd vast ook wel met bewijzen op de proppen komen, zeiden critici van het project, zowel Democraten en Republikeinen. De Senaat huurde onderzoekers in die al voor die tijd hadden meegedaan aan het verspreiden van verdachtmakingen. Het bedrijf dat alle stembiljetten aan een onderzoek moest onderwerpen, Cyber Ninjas, had geen enkele ervaring met het onderzoeken van verkiezingen. De navorsing duurde dan ook niet een paar weken, zoals het plan was, maar vijf maanden. Tegenstanders van de inspectie maakten zich er vrolijk over dat de onderzoekers onder andere speurden naar bamboevezels in de stembiljetten, wat een aanwijzing zou zijn dat China valse biljetten naar Phoenix had gestuurd.

Maar wat je van Cyber Ninjas en directeur Doug Logan ook kunt zeggen, tellen kunnen ze, en ze hebben eerlijk verteld wat daaruit kwam: in de officiële uitslag van de stemming in Maricopa was Joe Biden iets tekort gedaan: hij had 99 stemmen meer moeten krijgen. En op Trump hebben mogelijk 261 mensen minder gestemd dan nu in de boeken staat.

Dat zijn minieme verschillen, en je kunt dus concluderen dat het verkiezingsbureau van Maricopa zijn werk goed heeft gedaan. Maar zo makkelijk komen ze er niet mee weg, volgens Cyber Ninjas. Er zijn veel problemen geconstateerd die vragen oproepen over hoe zuiver die verkiezingen eigenlijk waren.

De ene weerlegging na de andere

Maar heeft die firma wel genoeg verstand van verkiezingen om dat te kunnen zeggen? Tijdens de urenlange presentatie van het eindresultaat twitterde het bestuur van Maricopa de ene weerlegging na de andere. Waren er bijvoorbeeld werkelijk duizenden enveloppen met stembiljetten via de post dubbel binnengekomen, zoals het computersysteem van het district aangaf? Nee hoor, dat ging om enveloppen zonder of met een afgekeurde handtekening. Die gingen terug naar de kiezer voor herstel van de fout, en daarna retour, weer de brievenbus in, voor de tweede keer.

En was het echt zo verdacht dat een computer van het district contact had met het internet, terwijl het juist de bedoeling is dat de stemcomputers absoluut onbereikbaar zijn van buiten? “Computer REWEB1601 is (zoals je aan de naam al kunt zien) met het internet verbonden, omdat het de server is voor de website recorder.maricopa.gov. Dat is niet het verkiezingssysteem. We zouden dat niet moeten hoeven uitleggen.”

Een mooie dag voor de Amerikaanse democratie

Meer stemmen voor Biden, solide antwoorden voor de vraagtekens die de onderzoekers zetten, je zou zeggen dat vrijdag een mooie dag was voor de Amerikaanse democratie. Dat zag Donald Trump natuurlijk anders. “Ik zal winnende resultaten van de Forensische Audit van Arizona, die laat zien dat er 44.000 mogelijk illegale stemmen zijn uitgebracht, morgen bespreken op de grote bijeenkomst in Georgia, die stampvol zal zitten”, was zijn laatste verklaring vrijdag. Dat hij met uitsluiting van die 44.000 stemmen, ook al waren ze allemaal voor Biden, nog steeds niet gewonnen zou hebben, moet op een rekenfout berusten.

Maar de strategie is duidelijk: je zaait twijfel over de uitslag van de verkiezingen door twijfel te zaaien over de procedures. En degenen die de twijfel proberen weg te nemen, maak je verdacht. Trump: “De Nep Nieuws Media weigeren de feiten te geven, en daarmee zijn ze medeplichtig met de Misdaad van de Eeuw. Ze zijn zo oneerlijk, maar Patriotten kennen de waarheid! Arizona moet onmiddellijk de resultaten van hun Presidentsverkiezingen van 2020 herroepen.”

Het ziet ernaar uit dat Trump de ‘gestolen verkiezing’ tot hoofdthema wil maken van de Congresverkiezingen van volgend jaar en de presidentsverkiezingen van 2024, waarin hij weer kandidaat lijkt te willen zijn. Hij hoopt dat woede over die diefstal de Republikeinse kiezers massaal zal laten opkomen. Het is niet zeker of dat een goede strategie is – die kiezers zouden kunnen thuisblijven omdat ze niet geloven dat hun stem eerlijk mee zal tellen. Maar eventuele twijfels bij Republikeinse politici over die strategie worden momenteel overstemd. Er zijn onderzoeken gestart in Wisconsin en Pennsylvania, twee staten waar Biden ook krap won en die doorslaggevend waren voor de winst van Biden.

Lak aan de scheidsrechter

En zelfs in Texas, waar Trump won, komt er een onderzoek. De voormalige president vroeg daar donderdag om in een open brief aan gouverneur Greg Abbott. En een paar uur later al kondigde die aan dat in vier districten, waarvan Biden er drie van won, de telling en de procedures onder de loep zullen worden genomen. De reuring die dat gaat geven, zal ervoor zorgen dat de media weer een paar maanden zullen schrijven over mogelijke onregelmatigheden bij verkiezingen. Tegen de tijd dat ook de tellingen in Texas blijken te kloppen, zijn de campagnes voor het Congres al in volle gang.

En dat betekent dat Rachel Maddows vergelijking van het Arizona-onderzoek met voetbal maar gedeeltelijk opgaat. Zeker, de Republikeinen zagen vrijdag de bal in het eigen doel rollen. Maar op de tribunes hebben de meeste Republikeinse fans lak aan de scheidsrechter.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden