MegastadJohannesburg

Schoenen kopen mag, je kunt ze alleen niet passen

Ik heb nieuwe sportschoenen nodig. Dus loop ik Edgars binnen, het bekendste warenhuis van Zuid-Afrika. Het is er uitgestorven – een lockdown is voor weinig mensen het uitgelezen moment om te gaan shoppen. Aanvankelijk mochten alleen supermarkten open zijn, maar sinds 1 mei is de lockdown iets versoepeld en zijn ook de meeste kledingwinkels geopend. Maandag wordt weer een extra stap gezet. Dan komen praktisch alle overige winkels erbij.

Winkelen doe je in Johannesburg niet in leuke wijkjes of hippe winkelstraten. Het gebeurt in sfeerloze shoppingmalls: drukke overdekte hallen, waar bijna alle winkels tot een landelijke ­keten behoren en die je dus ook in alle andere shoppingmalls vindt.

Door de coronacrisis staan veel van die ketens nu op omvallen. Ook Edgars heeft uitstel van ­betaling moeten aanvragen. De shoppingmalls zullen er in de ­toekomst dus wellicht nóg troostelozer uit gaan zien, indien overal de nodige winkelketenruimte leeg komt te staan.

Wat is precies essentieel?

Maar goed, Edgars is dus voorlopig nog open. Alleen mag het warenhuis, in het kader van de (versoepelde) lockdown, vooralsnog uitsluitend ‘essentiële goederen’ verkopen. Een wat verwarrende regel. Want wat is precies essentieel?

Het eerste wat mij opvalt is dat de make-upafdeling van Edgars gesloten is. Ik vraag me af wat de aanschaf van lipstick of oogschaduw voor desastreuze gevolgen kan hebben tijdens een corona-uitbraak. Maar ik moet toegeven: essentieel is make-up niet. Schoonheid is een luxe. Al is het op zich vreemd dat de drogist verderop wél als vanouds haargel mag verkopen.

Merkwaardig is even verderop in de winkel ook dat koekepannen te koop zijn, maar dat de ­serviessectie met roodwit politielint is afgezet. Eten kunnen bereiden is dus essentieel, maar de ­mogelijkheid je maaltijd van een bord te eten kennelijk niet. Ook zijn alle rekken met handtassen afgeschermd, hoewel ik in een ­andere winkel wél rugzakken te koop heb zien hangen.

Wel een broek, maar geen riem

De schoenenafdeling van Edgars is gelukkig gewoon open. Dat wil zeggen: afgezien van het rek met slippers en sandalen. Dit komt doordat – met de winter van juni, juli en augustus in aantocht – winterkleding door de overheid wel is aangemerkt als essentieel, en zomerkleding niet. Overigens zijn zomerse T-shirts weer wél verkrijgbaar. Maar dat komt door de redenering dat die onder een trui alsnog kunnen dienen als ‘verwarmend kledingstuk’. De verkoop van riemen is echter weer verboden. Een lange broek is tijdens de winter essentieel, maar of hij afzakt maakt niet uit. En stropdassen mogen wél. Terwijl: als mij één kledingstuk weinig ­essentieel lijkt...

Ik loop langs de winkelwand met sneakers. Er komt een verkoper op me af. “Zie je iets dat je mooi vindt”, vraagt hij. Ik wijs een schoen aan. “Heb je die in maat 46?” De verkoper denkt even na. “Ik kan voor je kijken”, zegt hij. “Maar je weet dat je ze momenteel niet mag passen, hè?” Hij haalt verontschuldigend zijn schouders op. “Dat zijn de huidige regels.” 

Ik kijk hem verbaasd aan. “En als ik volgende week terugkom, als de lockdownregels verder zijn versoepeld”, vraag ik, “mag ik ze dan wél passen?” De verkoper heft wat wanhopig zijn handen. “Geen idee”, zegt hij. “De nieuwe regels zijn nog niet binnen. En er valt geen peil op te trekken.”

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden