Brexit

Schijnwerpers op Boris Johnson na ‘teleurstellende’ EU-brexit-top

Premier Rutte begroet de Oostenrijkse bondskanselier Kurz op de eerste dag van de Europese top in Brussel. In het midden voorzitter Charles Michel van de Europese Raad. Beeld AFP

 Brussel legt bal in Londen: Britten moeten bewegen in moeizame onderhandelingen. Die boodschap wordt aan Britse kant slecht verteerd.

De Europese top leverde donderdag zoals verwacht geen brexit-doorbraak op, maar kippendrift was er in Brussel genoeg, plus ‘teleurstelling’ in Londen. Allebei draaiden ze om woordgebruik: was de EU bereid om de onderhandelingen met Londen te ‘intensiveren’ of niet?

Die formulering stond in een eerdere versie van de slotconclusies van de EU-top, maar uiteindelijk verdween het i-woord uit de tekst. In plaats daarvan ‘verzoekt de Europese Raad de hoofdonderhandelaar van de Unie (Michel Barnier, red.) de onderhandelingen in de komende weken voort te zetten’. Dat werd door tekstexegeten uitgelegd als een afzwakking van de Europese wil om tot een akkoord te komen.

Brussel legt de bal vooral in Londen. “We roepen het Verenigd Koninkrijk op om de noodzakelijke bewegingen te maken”, zei voorzitter Charles Michel op een tussentijdse persconferentie.

Dat de tijd dringt, mag genoegzaam bekend zijn: over tweeënhalve maand stapt het VK uit de interne EU-markt en de douaneunie, met mogelijke chaos aan grenzen en elders als gevolg.

De Britse hoofdonderhandelaar David Frost liet via Twitter zijn ‘teleurstelling’ over de EU-slotconclusies blijken: “Verrast dat de EU niet langer vastbesloten is om ‘intensief’ een toekomstig partnerschap te bereiken. Eveneens verrast door de suggestie dat, om overeenstemming te bereiken, alle toekomstige bewegingen van het VK moeten komen. Dat is een ongebruikelijke benadering.”

Voor degenen in Brussel die denken dat het eerdere dreigement van premier Boris Johnson loos is geweest – namelijk dat de Britten weglopen van de onderhandelingstafel als er op 15 oktober geen akkoord ligt – had Frost de volgende boodschap: “Premier Johnson zal de Britse reacties en benadering deze vrijdag uiteenzetten in het licht van zijn verklaring van 7 september”, de dag dat Johnson die deadline stelde.

Frosts onheilszwangere deadline-reanimatie was in tegenspraak met de aankondiging van Barnier, dat ‘ons team de intensieve discussies de komende weken zal voortzetten’, volgende week in Londen, de week daarop in Brussel. Daar had je toch het woord ‘intensief’ weer.

Los van dit woordenspel wordt het vrijdag toch spannend: zal Johnson alsnog onverwacht de stekker eruit trekken? Of de onderhandelingen tijdelijk opschorten, en de bal terugkaatsen naar Brussel? De schijnwerpers staan vrijdag op Downing Street 10.

Het nieuwe klimaatdoel

Na het brexit-gedeelte schakelden de regeringsleiders tijdens hun werkdiner over op het Europese klimaatbeleid. Zij voerden een eerste ‘oriënterend debat’ over het nieuwe CO2-uitstootdoel van min 55 procent in 2030 (vergeleken met 1990). Dat is vorige maand voorgesteld door de Europese Commissie, maar de 27 lidstaten zullen dat streven unaniem moeten omhelzen.

Dat zit er nu nog lang niet in. Met name Polen, Tsjechië en (iets minder uitgesproken) Bulgarije en Roemenië vinden 55 procent te ambitieus. Tsjechië is wel bereid dit te ondersteunen als EU-breed doel, als het maar niet voor het eigen land geldt.

Eigenlijk heeft Nederland hetzelfde standpunt. In het regeerakkoord staat 49 procent, maar Den Haag pleit al lange tijd voor een EU-totaalcijfer van 55.

Het Europees Parlement zet zelfs in op 60 procent. Dat gaat nu onderhandelen met de EU-milieuministers. Op de volgende EU-top in december zouden alle landen akkoord moeten gaan met een definitief streefcijfer.

Lees ook:
En daar zoeft weer een brexit-deadline voorbij

Het echte Britse vertrek uit de EU is over tweeënhalve maand, maar afgesproken is er nog niks. Op de EU-top wordt donderdag de balans opgemaakt. Een voorbeschouwing.

Zijn dat positive vibes, daar in de brexit-onderhandelingen?

Na maanden van somberheid lijkt er ineens optimisme bij de onderhandelingen tussen de EU en de Britten. Brussel relativeert: in de grootste struikelblokken zit nog steeds geen beweging.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden