Rechtsstaat in de EU

Scherpe veroordeling van Hongaarse ‘discriminatie’ lhbti+’ers

De Hongaarse minister Szijjarto van buitenlandse zaken verdedigde de recente wetswijzigingen dinsdag tijdens een EU-ministersvergadering in Luxemburg.  Beeld AP
De Hongaarse minister Szijjarto van buitenlandse zaken verdedigde de recente wetswijzigingen dinsdag tijdens een EU-ministersvergadering in Luxemburg.Beeld AP

De nieuwe Hongaarse wetten oogsten een storm van kritiek. Vooralsnog is onduidelijk of de Europese Unie er ook iets tegen kan doen.

Dertien van de 27 EU-landen hebben zich geschaard achter een scherpe veroordeling van de recent aangenomen Hongaarse wetswijzigingen ‘die lhbti+-personen discrimineren en het recht op vrijheid van meningsuiting onderdrukken, onder het mom van kinderbescherming’.

De verklaring was een initiatief van de drie Benelux-landen, tijdens een EU-ministersvergadering dinsdag in Luxemburg. ’s Middags sloten ook Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Ierland, Letland, Litouwen, Spanje en Zweden zich erbij aan. Veertien andere landen dus niet, waaronder Italië en roulerend EU-voorzitter Portugal.

Ministers reageerden in Luxemburg fel op de Hongaarse wetten, waarin homoseksualiteit min of meer wordt gelijkgeschakeld aan pedofilie. De nieuwe regels verbieden voorlichting (‘promotie’) over onder meer homoseksualiteit of geslachtsverandering bij kinderen onder de 18 jaar en bepalen dat alleen ouders hun kinderen seksuele voorlichting mogen geven. Dat kunnen geen homostellen zijn, want die hebben in Hongarije geen recht op adoptie.

‘Billy Elliot’

De voorlichtingsrol van maatschappelijke organisaties op scholen wordt dus aan banden gelegd. Verder zal het illegaal worden om, bijvoorbeeld, een populaire film als ‘Billy Elliot’ (over een Engels jongetje dat op balletles wil) aan kinderen te vertonen.

“Onacceptabel, en de Europese waardengemeenschap onwaardig”, aldus demissionair minister Sigrid Kaag van buitenlandse zaken. “We leven toch niet in de Middeleeuwen?”, zei haar Luxemburgse ambtgenoot Jean Asselborn. “Grotesk”, was de kwalificatie van de Zweedse minister Hans Dahlgren.

De dertien landen achter de Benelux-verklaring roepen de Europese Commissie op ‘om alle beschikbare instrumenten te gebruiken om volledig respect voor EU-wetgeving te verzekeren’, inclusief een mogelijke gang naar het Europees Hof van Justitie. De Hongaarse wetten ‘vertegenwoordigen een flagrante vorm van discriminatie op basis van seksuele geaardheid, gender-identiteit en -uitdrukking, en verdienen het daarom om te worden veroordeeld’, aldus de verklaring.

Zorgen toegenomen

Min of meer toevallig voelden de EU-ministers in Luxemburg voor het eerst in lange tijd hun Poolse en Hongaarse ambtgenoten aan de tand over de al jarenlang aanslepende artikel-7-procedures, wegens schendingen van de rechtsstaat-regels. Die tegen Polen werd al in 2017 in gang gezet, tegen Hongarije een jaar later. De laatste keer dat de ministers hierover spraken, was in december 2018 (over Polen) en december 2019 (Hongarije). “Sindsdien is er veel gebeurd, en helaas zijn onze zorgen alleen maar toegenomen”, aldus Eurocommissaris Vera Jourová (waarden en transparantie).

Vooralsnog blijven die ‘hoorzittingen’ zonder gevolgen. Om de procedure een stap verder te krijgen, is een vier vijfde meerderheid onder de lidstaten nodig. Die is er nog niet. Voor de ultieme sanctie (tijdelijke schorsing als EU-lidstaat) is zelfs unanimiteit nodig - waarbij het land in de beklaagdenbank uiteraard niet mag meestemmen. Dat is al helemaal ondenkbaar, omdat Polen en Hongarije hebben gezworen elkaar te dekken.

Kaag liet na afloop van de vergadering in Luxemburg weten dat vooral de Hongaarse minister Péter Szijjártó fel van zich afbeet toen zijn land de maat werd genomen. “We leven in verschillende universums”, aldus Kaag. “Zij zien de kritiek als een aanklacht tegen het recht om conservatief te zijn. Er zat een sterk gevoel van slachtofferschap in.”

Brusselse regenpijp

De Hongaarse regeringspartij van premier Viktor Orbán werpt zich binnen de EU al langere tijd op als verdediger van christelijke waarden. Net als de Poolse geestverwanten van de conservatieve regeringspartij PiS verzet Fidesz zich fel tegen de ‘lhbti+-waanzin’ en het toelaten van niet-christelijke migranten. Kritiek vanuit andere Europese landen wordt afgedaan als een ‘heksenjacht’ door de ‘pro-migratie-elite’ in Brussel, opgestookt (volgens Orbán) door de Hongaars-Amerikaanse filantroop en miljardair George Soros.

Fidesz werd eind vorig jaar nogal in verlegenheid gebracht toen Europarlementariër en Orbán-vertrouweling József Szájer werd betrapt op een homo-orgie in Brussel en via de regenpijp probeerde te ontkomen. Hij moest schielijk zijn parlementszetel opgeven.

Volgend jaar zijn er parlementsverkiezingen in Hongarije. Mogelijk krijgt Orbán een flinke kluif aan een verenigd oppositiefront, aangevoerd door burgemeester Gergely Karácsony van Boedapest.

Lees ook:

Hongarije verbiedt tv-programma’s en lesmateriaal met homostellen, EU (met vertraging) ‘uiterst bezorgd’

Hongarije heeft een nieuwe wet die bepaalt dat uitingen ‘die homoseksualiteit propageren’ worden verboden. En dat in een EU-land. Het Brussels protest bleef aanvankelijk bij woorden.

Wie in Hongarije steun uitspreekt voor lhbti’ers, zet zijn baan op het spel

Een Facebookpost van de doelman van het Hongaarse voetbalelftal heeft de tongen losgemaakt. In het bericht spreekt de keeper zich uit voor lhbti-families, en dat valt niet bij iedereen in goede aarde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden