Machtsgreep

Saudische kroonprins arresteert koninklijke rivalen om zijn macht te verstevigen

De Saudische kroonprins en sterke man Mohammed bin Salman (links) in 2016 met zijn rivaal Mohammed bin Nayef, die hij nu heeft laten arresteren. Bin Nayef zou een coup hebben willen plegen.Beeld AFP

Mohammed bin Salman trekt de teugels strakker aan. Kritische koninklijke rivalen en ambtenaren zijn vastgezet

De Saudische kroonprins Mohammed bin Salman heeft de afgelopen dagen zeker drie vooraanstaande prinsen en een reeks regerings- en veiligheidsfunctionarissen laten arresteren. De kroonprins, die ook wel ‘MbS’ wordt genoemd, verstevigt hiermee zijn greep op de macht. Volgens de Amerikaanse krant The Wall Street Journal, die het nieuws als eerste bracht, meldden leden van de Saudische koninklijke familie dat MbS de arrestaties liet verrichten om een couppoging in de kiem te smoren.

Onder de opgepakte prinsen bevinden zich Ahmed bin Abdelaziz, een broer van koning Salman, en Mohammed bin Nayef, een invloedrijke neef van de koning. Beide oudere prinsen waren in het verleden minister van binnenlandse zaken en gelden binnen de koninklijke familie als critici van Mohammed bin Salman. Bin Nayef weigerde eerder ook trouw aan hem te zweren. De twee zouden door de 34-jarige kroonprins dan ook worden gezien als een mogelijk obstakel voor zijn plan om zijn 84-jarige vader, koning Salman, op te volgen. De bejaarde monarch is al jaren ernstig ziek.

Favoriete zoon

MbS heet de favoriete zoon te zijn van koning Salman en is door hem in 2017 benoemd tot kroonprins, ten koste van de nu gearresteerde Mohammed bin Nayef, die tot dat moment de aangewezen opvolger was. De jeugdige kroonprins is behoorlijk populair onder jongeren in Saudi-Arabië, omdat hij economische en sociale hervormingen in gang heeft gezet in het oerconservatieve islamitische koninkrijk. Zo gaf hij vrouwen meer vrijheid, waaronder het recht om auto te rijden, en gaf hij toestemming voor de opening van bioscopen. Ook probeert hij de economie van het woestijnland iets minder afhankelijk te maken van de oliewinning.

Maar tegelijk staat de kroonprins zeer weinig kritiek toe en laat hij zijn sociale en economische liberaliseringen gepaard gaan met arrestatiegolven die duidelijk moeten maken dat niemand het moet wagen aan zijn macht te tornen. Zo stortte het land onder hem in een diepe diplomatiek crisis toen Saudische geheim agenten in 2018 in het consulaat in Istanbul de kritische columnist Jamal Khashoggi vermoordden. Volgens Riyadh was die moord, waarbij Kashoggi waarschijnlijk in stukken werd gesneden, het werk van op eigen houtje opererende veiligheidsfunctionarissen.

De nieuwe arrestaties versterken speculaties in Saudi-Arabië dat koning Salman op het punt staat te overlijden of terug te treden. Mohammed bin Salman zou de teugels daarom extra aanhalen. In delen van de koninklijke familie, die zo’n 10.000 leden telt, wordt al enige tijd gemord over de sociale hervormingen van de kroonprins en over zijn geruchtmakende anti-corruptiestrijd, waarbij ook sommige leden van de koninklijke familie het moeten ontgelden.

Er wordt binnenskamers bovendien gemopperd over zijn bloedige militaire interventie in buurland Jemen. Verder zijn de pogingen van de kroonprins om de economie te diversificeren tot nu toe niet erg succesvol. Buitenlandse investeerders worden onder meer afgeschrikt door de onvoorspelbaarheid van de kroonprins. En nu de olieprijs door het coronavirus keldert, dreigt Saudi-Arabië te worden geconfronteerd met teruglopende inkomsten.

Lees ook:

Wat deed de Saudische kroonprins in de telefoon van Amazonbaas Jeff Bezos?

Heeft de Saudische kroonprins mee kunnen kijken in de telefoon van Amazonoprichter Jeff Bezos, zoals onderzoek doet vermoeden? De interesse van de Verenigde Naties, die de moord op Saudische journalist Jamal Khashoggi onderzoeken, is in elk geval gewekt.

In het Saudi-Arabië van Bin Salman gaan vrouwenemancipatie en -repressie hand in hand

Vrouwen in Saudi-Arabië hoeven geen toestemming meer te hebben van een man als ze naar het buitenland willen reizen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden