ProfielLoujain al-Hathloul

Saudische activiste vrijgelaten die streed voor vrouwen achter het stuur

Loujain al-Hathloul werd woensdag vrijgelaten, na bijna drie jaar gevangenschap.  Beeld REUTERS
Loujain al-Hathloul werd woensdag vrijgelaten, na bijna drie jaar gevangenschap.Beeld REUTERS

Na 1001 dagen in de gevangenis is de Saudische activiste Loujain al-Hathloul vrijgelaten. Ze werd wereldberoemd nadat ze werd opgepakt voor het rijden in een auto.

Isabel Bolle

“Ik ga proberen de Saudische grens over te steken... we gaan zien wat er gebeurt.” Met die woorden maakte de wereld kennis met Loujain al-Hathloul, die in 2014 een filmpje online zette waarin te zien is hoe ze achter het stuur zit van een luxe auto. De camera is in de hoek van het autoraam genesteld, zodat de destijds 25-jarige al-Hathloul goed te zien is. Terwijl de palmbomen die langs de weg staan voorbijrazen, legt al-Hathloul uit dat ze meedoet aan de campagne van Saudische vrouwen om auto te rijden. In de Verenigde Arabische Emiraten – waar ze woont – heeft ze namelijk een rijbewijs, maar in haar thuisland Saudi-Arabië is het ten strengste verboden voor een vrouw om achter het stuur te zitten.

Het is een kort filmpje, nog geen twintig seconden lang, maar de gevolgen ervan zullen al-Hathloul nog jaren achtervolgen. Eenmaal de grens gepasseerd wordt ze al snel opgepakt door de Saudische politie, en enkele maanden opgesloten. Maar dat schrikt al-Hathloul niet af. Integendeel, eenmaal weer op vrije voeten begint ze zich ook fel uit te spreken tegen het Saudische voogdijsysteem, een regeling waardoor vrouwen afhankelijk zijn van hun mannelijke voogd.

Al-Hathloul moet al snel de prijs betalen voor haar activisme. Begin 2018, enkele maanden voordat vrouwen het recht krijgen om auto te rijden, wordt de activiste aangehouden in de Verenigde Arabische Emiraten en op het vliegtuig gezet naar Saudi-Arabië. Ze wordt aangeklaagd wegens spionage en het ondermijnen van de staatsveiligheid, maar volgens mensenrechtenorganisaties zijn deze aanklachten een manier om haar de mond te snoeren. Volgens haar familie is het gevangenschap van al-Hathloul, samen met die van andere vrouwelijke activisten, een verschrikking: ze worden in isolatie geplaatst, gemarteld en seksueel mishandeld.

Een geste naar Biden

De Saudische rechtbank deed afgelopen december eindelijk uitspraak in haar zaak: vijf jaar en acht maanden cel. Maar doordat al-Hathloul al meer dan twee jaar vastzit, en de rechter bijna drie jaar heeft omgezet naar een voorwaardelijke straf, is ze nu – na 1001 dagen in de gevangenis – vrijgelaten. Haar vervroegde vrijlating wordt door velen gezien als een geste van het Saudische regime naar de Amerikaanse president Joe Biden, die zich eerder erg kritisch heeft uitgelaten over de mensenrechtensituatie in het land.

Hoewel de vreugde rond al-Hathlouls vrijlating groot is, blijft het een beperkte vrijheid. Want ze heeft drie jaar voorwaardelijke celstraf opgelegd gekregen, waardoor het regime haar elk moment kan arresteren als ze volgens hen de voorwaarden voor haar vrijlating schendt. Zo mag de activiste zich niet publiekelijk uitspreken over haar tijd in de gevangenis. Ook mag ze de komende vijf jaar het land niet verlaten. Haar zus Lina al-Hathloul twittert: ‘Loujain is thuis, maar ze is niet vrij. De strijd is nog niet gestreden.’

Lees ook:

Meer vrijheid voor vrouwen in Saudi-Arabië, of toch niet?

Heel voorzichtig krijgen Saudische vrouwen meer vrijheden, ziet Midden-Oostendeskundige Annemarie van Geel. Of die trend doorzet, is onzeker, want de regering verstevigt haar greep op het land.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden