Project Raven

Saudische activiste klaagt Amerikaanse ex-agenten aan wegens hacken telefoon

Loujain al-Hathloul werd begin dit jaar voorwaardelijk vrijgelaten, maar mag de komende vijf jaar Saudi-Arabië niet verlaten.  Beeld AFP
Loujain al-Hathloul werd begin dit jaar voorwaardelijk vrijgelaten, maar mag de komende vijf jaar Saudi-Arabië niet verlaten.Beeld AFP

De bekende Saudische activist Loujain al-Hathloul daagt drie Amerikanen voor de rechtbank. Volgens Al-Hathloul zitten ze achter de hack op haar telefoon, kort voordat ze in 2018 opgepakt werd.

Isabel Bolle

De Saudische activiste Loujain al-Hathloul klaagt drie oud-medewerkers van de Amerikaanse inlichtingendiensten en het leger aan voor het hacken van haar telefoon om haar te surveilleren. De drie mannen werkten in opdracht van het cybersecuritybedrijf DarkMatter, dat gevestigd is in de Verenigde Arabische Emiraten.

Al-Hathloul is een van de vrouwen die campagne voerde voor het recht van Saudische vrouwen om auto te rijden. Enkele weken voordat het rijverbod voor vrouwen officieel werd opgeheven, werd al-Hathloul in de Emiraten opgepakt en uitgeleverd aan Saudi-Arabië, waar ze meer dan twee jaar in de gevangenis doorbracht.

De drie mannen die ze aanklaagt – Marc Baier, Ryan Adams en Daniel Gericke – waren volgens de activist als leidinggevenden van DarkMatter betrokken bij het installeren van malware op haar telefoon in de periode voorafgaand aan haar arrestatie, waardoor haar berichtwisseling met andere activisten in handen kwam van de Emiratische autoriteiten en haar locatie getraceerd kon worden. Dit leidde volgens haar uiteindelijk tot haar arrestatie, gevangenschap en marteling.

Al-Hathloul werd begin dit jaar voorwaardelijk vrijgelaten, maar mag de komende vijf jaar Saudi-Arabië niet verlaten. Ze heeft de rechtszaak samen ingediend met de Electronic Frontier Foundation – een ngo die zich inzet voor het beschermen van burgerrechten online–- bij een rechtbank in Oregon, waar een van de verdachten woont. Al-Hathloul eist een schadevergoeding van zowel de drie mannen als DarkMatter.

‘Ik hoop dat de zaak anderen inspireert’

Het is al langer bekend dat DarkMatter oud-medewerkers van Amerikaanse inlichtingendiensten rekruteert voor hackoperaties. Een onderzoek van Reuters in 2019 onthulde hoe oudgedienden van onder andere de NSA en de CIA onderdeel waren van ‘Project Raven’, dat werd uitgevoerd in opdracht van de VAE en deels gerund door DarkMatter. De campagne maakten activisten, journalisten en politici tot doelwit, onder wie Al-Hathloul.

Het is niet de eerste keer dat de drie mannen worden aangeklaagd in verband met deze kwestie. Biar, Adams en Gericke stonden in september in de VS terecht voor het schenden van een exportwet die het leveren van militaire technologie aan buitenlandse mogendheden verbiedt. Alle drie bekenden schuld en gingen akkoord met het betalen van 1,7 miljoen dollar, waarna het ministerie van justitie de aanklacht liet vallen.

Nu worden de drie dus opnieuw aangeklaagd. Al-Hathloul hoopt dat het vooral een signaal afgeeft aan cyberbedrijven die soortgelijke daden begaan. “Geen regering of individu zou het misbruik van spyware dat mensenrechten tegengaat moeten gedogen”, schrijft ze in een verklaring. “Ik hoop dat deze zaak anderen inspireert om de confrontatie aan te gaan met alle soorten cybermisdaad.”

Lees ook:

Saudische activiste vrijgelaten die streed voor vrouwen achter het stuur

Na 1001 dagen in de gevangenis is de Saudische activiste Loujain al-Hathloul vrijgelaten. Ze werd wereldberoemd nadat ze werd opgepakt voor het rijden in een auto.

Willen de Emiraten ‘positief burgerschap’ belonen, of meer surveillance?

De Verenigde Arabische Emiraten willen punten gaan uitdelen aan burgers als beloning voor goed gedrag. Het lijkt een uitbreiding van het al ontwikkelde surveillancesysteem van de staten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden