Strafmaatregelen

Sancties raken ook de gewone Rus: ‘Het voelt alsof we langzaam terugkeren naar de Sovjet-Unie’

Een vrouw en een kind lopen langs een oorlogsmonument in Rostov aan de Don. Beeld AFP
Een vrouw en een kind lopen langs een oorlogsmonument in Rostov aan de Don.Beeld AFP

Langzaam maar zeker worden de gevolgen van de massale internationale sancties in Rusland zichtbaar. Aflevering één over de impact van de strafmaatregelen op de gewone burger.

Jarron Kamphorst

Er klinkt vooral veel ongeloof door in de stem van Doenja Karenina. De veertigjarige bewoonster van de Zuid-Russische stad Rostov aan de Don kan nog niet zo goed bevatten wat er in twee weken tijd om haar heen veranderde. “Ik probeer te verwerken wat er allemaal gebeurt, maar het gaat te snel,” vertelt ze over de telefoon. “Van de week ging ik mijn dochter ophalen van een jongerenkamp op de Krim en daar kreeg ik een voorproefje van hoe het leven op het Russische vasteland er binnenkort uit zal zien.”

Sinds het schiereiland in 2014 onder Russisch gezag kwam te staan, belandde de Krim door sancties namelijk in een internationaal isolement. Op de hoge palen langs de snelweg waar ooit een grote gele M prijkte, staat nu een Russisch alternatief. Ook benzinestations van Shell en modeketens als Zara verdwenen uit het straatbeeld. Een werkelijkheid die inmiddels ook de rest van Rusland overneemt, zo merkt Karenina. “Mijn dochter zei toen ze thuiskwam dat ze naar de H&M wilde om kleren te kopen. Dat kan dus niet. Alle winkels zijn leeg en dicht.”

Het is onhandig, zegt ze. “Maar het maakt het niet onmogelijk om te leven. Kleren kan ik elders kopen en ik overleef het heus zonder Coca-Cola.” Desalniettemin voorziet ze dat de echte problemen nog komen. “Nestlé is ook weg, die produceren kindervoeding. Wat moeten jonge ouders dan?” Daarnaast drongen de eerste ernstige gevolgen van de sancties deze week al door tot haar persoonlijke omgeving. “Een vriendin van mij werkt bij een Amerikaans chemieconcern. Zij is nu haar baan kwijt, omdat het bedrijf vertrekt uit Rusland. Ander werk is er niet.”

null Beeld Bart Friso
Beeld Bart Friso

Hoewel dat soort ellende Karenina zelf – ze is vertaler – vooralsnog bespaard blijft, voelt ze zich wel steeds onveiliger. “Niet fysiek, maar financieel. Wie weet heb ik binnenkort ook geen werk meer of kan ik geen eten meer betalen. Het voelt alsof we langzaam terugkeren naar de Sovjet-Unie.” Tegelijkertijd relativeert ze haar zorgen ook constant. “Een vriendin van mij zat met haar vijfjarige zoon vast in Charkov in Oekraïne. Van de week vluchtten ze naar Polen met de trein. Dat duurde twee dagen. De lichten waren uit, de gordijnen zaten dicht en er moesten zelfs mensen in het gangpad zitten.”

Daarbij valt haar eigen situatie in het niet, bedoelt ze maar te zeggen. Bovendien zijn Russen wel wat gewend. “In het verleden heeft Rusland tal van tegenslagen moeten verwerken. Ook toen ging het leven gewoon door.” Alle ellende wakkert daarnaast het onverwoestbare gevoel voor humor bij veel Russen aan, ziet Karenina om zich heen. “Er worden al afscheidsfeestjes gehouden voor buitenlands bier dat hier niet meer geleverd wordt.”

Het is een bitterzoet verwerkingsmechanisme om met de nieuwe realiteit van sancties en isolement om te gaan, zoals eveneens blijkt wanneer Karenina iets later nog een bericht nastuurt. ‘Dit is krankzinnig’, schrijft ze bij een foto van een online advertentie. ‘Mensen verkopen een papieren McDonald’s-zak voor 2000 roebel [15 euro, red.]’. Op dezelfde pagina staat ook een advertentie voor mayonaise van de fastfoodketen. Vraagprijs: 1150 euro.

*De naam van Djoena Karenina is vanwege veiligheidsredenen gefingeerd. Haar echte naam is bekend bij de hoofdredactie.

Lees ook:

Zeeman Vitali Oplatsjko (83) wacht in Odessa op de Russen: ‘Het kan ze niet schelen wie ze doden’

De Oekraïense bevolking zucht onder een nietsontziend militair offensief. Trouw volgt een aantal inwoners in verschillende delen van het land. Vandaag: Vitali Oplatsjko (83) in Odessa.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden