De MegastadRio de Janeiro

Samba mag in Rio alleen nog op Instagram

Langzaam maar zeker ontwaakt de metropool Rio de Janeiro uit zijn coronaslaap. Alle winkels zijn weer open, de shoppingmalls, de bars en restaurants, het strand. Het leven herneemt zijn loop, in weerwil van de nog steeds hoge besmettingsgraad in de stad, waar in de loop der tijd zo’n 100.000 mensen ­positief  zijn getest, en 10.000 ­doden zijn gevallen.

Wanneer ik op zaterdag een Uber naar de markt neem, zijn de straten niet langer verlaten zoals in de eerste maanden, alles lijkt alweer normaal, behalve als we in de Rua Gomes Freire op de hoek met de Rua Senado de Armazém do Senado voorbijrijden. Dan krijg ik een steek in mijn borst.

De Armazém do Senado is een café in een sfeervol pand van zo’n honderd jaar oud, waarvan er gelukkig in het centrum van Rio nog heel wat overeind staan. ­Behalve bier en snacks verkopen ze er bezems en schoonmaakmiddelen en andere huishoudelijke zaken die op de schappen aan de hoge muren staan. Op zaterdag was er in de Armazém do Senado altijd samba. De muzikanten speelden aan een lange tafel binnen en het publiek schaarde zich om de tafel heen, voor zover daar plaats voor was. Het merendeel van de mensen stond op straat bier te drinken en mee te zingen, dicht op elkaar gepakt meestal. 

De Armazém do Senado herbergde de best bezochte rodas de samba (sambakringen, vanwege die tafel met muzikanten en de mensen erom heen) van de stad. Totdat corona toesloeg. Waar veel sectoren weer open zijn, blijft de sambawereld nog gesloten en op zaterdag heerst er in de Armazém do Senado een sombere stilte.

Elke avond is Teresa Crisina een bron van hoop

Net als andere artiesten wereldwijd proberen de sambamuzikanten op andere manieren aan hun inkomsten te komen en er worden ook inzamelingsacties gehouden om ze door de pandemie heen te slepen. Velen hebben hun toevlucht gezocht tot online optredens. Onder hen is zangeres Teresa Cristina de meest spraakmakende en de meest originele. Elke avond vanaf een uur of tien is ze live op Instagram te zien vanuit haar appartement in Rio en zingt ze, nodigt ze collega’s uit om een nummer ten gehore te brengen, scheldt ze de radicaal-rechtse president Bolsonaro uit voor fascist, stift ze haar lippen, eet ze een salgado, een gezouten snack, en nipt ze aan haar rode wijn.

Teresa Cristina huilde toen de crack Gilberto Gil, aan wiens verjaardag ze aandacht besteedde, plotseling opdook en live een paar liedjes bij haar zong. Deze zeventiger, ex–minister van cultuur onder de linkse president Lula, behoort tot de top van de ­artiestenwereld in Brazilië. Het leek een vanzelfsprekendheid dat ook hij in de potpourri van bekende en minder bekende artiesten en nog ploeterende beginnelingen voorbijkwam bij Teresa Cristina. Zij spreekt de beginnelingen die op hun slaapkamertje achter de computer bekennen toch wel zenuwachtig te zijn, bemoedigend toe en nodigt ze altijd uit om een week later nog eens terug te komen. Deze zangeres met 343.000 volgers is met haar drie uur muziek en gesprekken een vuurtoren geworden die de weg wijst, een bron van hoop.

Ikzelf werd onlangs gebeld door mijn oude buurvrouw dona Maria do Carmo, die mij op samenzweerderige toon meedeelde dat er zaterdagmiddag samba is, op straat. De eerste sinds half maart! Mijn hart sprong op, ik verheugde me erop als een kind. Maar het ging niet door. ‘s Avonds zocht ik weer mijn toevlucht tot Teresa Cristina op Instagram.

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden