Irak

Sadr trekt parlementariërs terug en werpt Irak in bestuurlijke crisis

De sjiitische Muqtada al-Sadr heeft zijn parlementariërs hun ontslag laten aanbieden.  Beeld AP
De sjiitische Muqtada al-Sadr heeft zijn parlementariërs hun ontslag laten aanbieden.Beeld AP

De sjiitische politicus Muqtada al-Sadr heeft zijn parlementariërs opdracht gegeven om hun ontslag aan te bieden. Iraks bestuurscrisis is daarmee compleet.

Ghassan Dahhan

De sjiitische geestelijke en politicus Muqtada al-Sadr heeft opnieuw een schok teweeggebracht in de Iraakse politiek. Terwijl het land in een formatiecrisis verkeert, heeft Sadr – de grote winnaar van de parlementsverkiezingen van afgelopen oktober – zijn parlementariërs massaal laten opstappen en zijn land bestuurloos gemaakt.

Sadrs partij won in oktober 73 van de 329 zetels in het parlement, en werd daarmee de grootste. Hij kreeg onder meer zoveel stemmen omdat hij anticorruptie als speerpunt van zijn campagne had gemaakt, en de antiregeringsprotesten steunde. Zijn overwinning ging vooral ten koste van de pro-Iraanse sjiitische partijen in het parlement. Sadr wilde deze stroming uitsluiten van regeringsdeelname.

Hoewel Sadr en zijn bondgenoten samen een meerderheid hebben in het parlement, stuitten zij op een constitutioneel probleem: zij krijgen hun presidentskandidaten niet benoemd zonder de steun van twee derde van het parlement. Ook voor de daaropvolgende benoeming van de premier geldt die regel. En dus gaat hun feestje voorlopig niet door.

Nucleaire optie

Sadr kiest daarom nu voor de nucleaire optie: als hij zijn niet krijgt, dan zal hij niet langer het systeem legitimeren. Hij kan het zijn politieke tegenstanders ook buiten de politiek moeilijk maken. Hij noemde zijn besluit om zijn parlementariërs terug te trekken een ‘offer’, dat nodig is in het belang van het land en zijn volk. Zijn neef en premierskandidaat Jaafar al-Sadr besloot daarop om zijn kandidaatsstrijd te staken.

Sadrs terugtrekking is geen goed nieuws voor zijn tegenstanders, want het zal hun worden aangerekend dat de problemen in het land toenemen. De sjiitische leider zal vermoedelijk, zoals hij dat eerder deed, zijn aanhangers oproepen om de straat op te gaan, en daarmee zal hij ook de confrontatie zoeken met de zittende macht.

De demissionaire regering heeft een groot probleem: het volk wordt almaar ontevredener door de economische malaise en de dreigende voedselcrisis. De regering kan zich daar bovenop niet ook nog eens een politieke crisis veroorloven. Irak wordt hard geraakt door de oorlog in Oekraïne. Bagdad importeert veel voedsel vanuit Oekraïne, maar de Russen blokkeren al het goederenverkeer.

Electriciteitstekorten

Met de zomer op komst dreigen ook problemen te ontstaan met elektriciteitstekorten. Vorig jaar braken gewelddadige protesten uit in Zuid-Irak vanwege de stroomonderbrekingen in een periode van extreme temperaturen, soms boven de 50 graden.

De regering heeft het energieprobleem niet op tijd kunnen oplossen voor de zomer, en moet nog altijd gas en elektriciteit importeren uit buurland Iran, terwijl Irak zelf over veel energiegrondstoffen beschikt.

De parlementsvoorzitter Mohammed Halbousi heeft de ontslagbrieven van de parlementariërs met ‘tegenzin’ aanvaard, zei hij maandag. Maar hij stelde daarbij dat de formatiebesprekingen door moeten gaan.

Lees ook:

Murw geslagen Irakezen zijn het geloof in verkiezingen kwijt

Irakezen kunnen zondag naar de stembus, maar de vraag is hoeveel dat zullen doen. Vooral veel jongeren zijn gedesillusioneerd over het politieke establishment.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden