Spionage-activiteiten

Ruzie tussen Bulgarije en Rusland bereikt hoogtepunt: diplomaten moeten het land uit

Medewerkers van de Russische ambassade in Bulgarije arriveerden zondag op de luchthaven van de hoofdstad Sofia om per vliegtuig terug te keren naar hun vaderland. Beeld AFP
Medewerkers van de Russische ambassade in Bulgarije arriveerden zondag op de luchthaven van de hoofdstad Sofia om per vliegtuig terug te keren naar hun vaderland.Beeld AFP

Een hoog oplopende ruzie tussen Rusland en Bulgarije beleefde zondag een nieuw dieptepunt. Zeventig Russische diplomaten moesten het land verlaten.

Eric Brassem

Direct vliegverkeer tussen Bulgarije en Rusland is door sancties niet meer mogelijk, maar zondag werd voor een speciale vlucht een uitzondering gemaakt. Zeventig Russische diplomaten met hun families stapten op een vliegtuig naar hun thuisland. Demissionair premier Kiril Petkov had hun de deur gewezen wegens spionage-activiteiten.

Dit tot woede van de activistische Russische ambassadeur in Sofia, die heeft gedreigd met sluiting van haar ambassade, en die van de Bulgaarse ambassade in Moskou. Maar vooralsnog blijven er nog heel wat Russische diplomaten achter, omdat Rusland in het relatief kleine Bulgarije (6,5 miljoen inwoners) aardig wat diplomaten had gestationeerd: 118 – na aftrek van de tien diplomaten die Bulgarije al in maart de deur heeft gewezen.

Zwakke schakel

De reden voor zo’n sterke diplomatieke Russische aanwezigheid is dat Rusland traditioneel een goed imago heeft bij het Slavische broedervolk, en dat Moskou Bulgarije ziet als een even belangrijke als zwakke schakel: het is een relatief beïnvloedbare lidstaat van de Navo en de Europese Unie.

Maar van beide zijden is de liefde bekoeld na de Russische invasie van Oekraïne. In 2021 had de Russische president Poetin nog de sympathie van 70 procent van de Bulgaren, daar was in maart van dit jaar nog 29 procent van over.

Een Russisch diplomaat die verdacht wordt van spionage moet Bulgarije verlaten. Op zijn T-shirt staat: 'Rusland, zo'n land dat nergens bang voor is'.  Beeld REUTERS
Een Russisch diplomaat die verdacht wordt van spionage moet Bulgarije verlaten. Op zijn T-shirt staat: 'Rusland, zo'n land dat nergens bang voor is'.Beeld REUTERS

Omgekeerd was Moskou allerminst gediend van de regering van Petkov. De liberale Petkov volgde het sanctiebeleid van de EU, verleende humanitaire en militaire steun aan Oekraïne, en vroeg ook om een sterkere aanwezigheid van de Navo op zijn grondgebied. Dat alles leidde ertoe dat Rusland eind april de gaskraan naar Bulgarije helemaal dichtdraaide.

Niet iedereen in zijn vierpartijencoalitie nam Petkov die pro-Europese koers in dank af. Twee weken geleden bezweek zijn regering onder de opgebouwde spanningen, met als directe aanleiding de door buurland Noord-Macedonië gewenste toetreding tot de EU.

Pispot

Al die tijd heeft de Russische ambassadeur in Sofia, Eleonora Mitrofanova, zich ingespannen om de politieke verhoudingen in Bulgarije op ondiplomatieke wijze verder op scherp te zetten. Zo noemde zij Petkov publiekelijk een ‘werknemer van de Verenigde Staten’, stelde ze dat diens regering steun van zijn eigen volk ontbeerde, en dat hij zijn land had veranderd in een ‘euro-atlantische pispot’. Ook riep de ambassade de Bulgaren op om de Russische campagne in Oekraïne financieel te ondersteunen.

Petkovs stafchef Lena Borislavova beschuldigde dit weekeinde de Russen ervan dat zij veel politici, journalisten en analisten die in de media verschijnen, betalen om een pro-Russische boodschap uit te dragen. Dat zou bij de Bulgaarse geheime dienst al enige tijd bekend zijn, maar om hoeveel mensen het gaat, laat staan welke, zei ze er niet bij.

Nu Petkovs regering het veld heeft moeten ruimen, is het goed mogelijk dat Bulgarije weldra een meer Rusland-gezinde koers zal inslaan. Petkov en zijn coalitiepartijen hadden beloofd een eind te maken aan de endemische corruptie in het land. De verpersoonlijking daarvan is voor veel Bulgaren ex-premier Bojko Borisov, die tot 2021 langdurig aan de macht was. Het was diens Gerb-partij die vorige maand de motie van afkeuring tegen Petkov indiende.

Mogelijk worden in september nieuwe verkiezingen gehouden. Het is de vraag of die voor meer stabiliteit zullen zorgen in het land, dat vorig jaar al drie keer naar de stembus ging. Het is in elk geval niet te verwachten dat Rusland zal ophouden met pogingen tweedracht te zaaien, al zal het die klus met de helft van het aantal diplomaten moeten klaren.

Lees ook:

Europa zoekt het nu in snelle verbreding: ‘Making Europe great again’

De Russische inval in Oekraïne maakt het plots belangrijk dat Europa zich uitstrekt tot aan zijn uiterste oostgrens. Maar snel uitbreiden kan niet. Bovendien zou dat besluitvorming nog verder verlammen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden