Oorlog in Oekraïne

Rutte raast deze week rond door Europa

Premier Mark Rutte (links) tijdens een persconferentie maandag in Vilnius met de Litouwse president Gitanas Nauseda. Beeld ANP
Premier Mark Rutte (links) tijdens een persconferentie maandag in Vilnius met de Litouwse president Gitanas Nauseda.Beeld ANP

Rutte reist door Europa, waarbij zijn bezoek aan de Turkse president Erdogan op dinsdag de meeste aandacht trekt. Eensgezindheid over de steun aan Oekraïne verdringt de ruzies uit het verleden.

Christoph Schmidt

Hij mag dan beide banen niet ambiëren, de agenda van premier Rutte deze week zou zo die van de voorzitter van de Europese Raad kunnen zijn, of van de secretaris-generaal van de Navo. Vilnius, Warschau, Ankara en Brussel, dat zijn de hoofdsteden die de premier aandoet in deze tijden van oorlog. Woensdag spreekt hij ook nog met de Spaanse premier Sánchez en neemt hij deel aan een mini-videotopje met andere EU-leiders.

De meeste aandacht trekt zijn bezoek van dinsdag aan de Turkse president Erdogan. De twee hebben een verleden. Erdogan haalde een paar keer fel uit naar Nederland, dat hij tijdens een hoogoplopende rel in 2017 ‘fascistisch en een nazi-overblijfsel’ noemde. Vorig najaar liepen de gemoederen ook hoog op, toen Erdogan dreigde de Nederlandse ambassadeur (met negen andere) het land uit te zetten.

Nu vinden Nederland en Turkije elkaar in hun Navo-bondgenootschap en hun gezamenlijke inspanningen voor het belegerde Oekraïne. Beide landen hebben wapens naar Kiev gestuurd. Het Oekraïense verzet tegen de Russische invasie wordt onder meer versterkt door de effectieve Bayraktar-drones, van Turkse makelij. Verder doet Erdogan inspanningen om een bemiddelende rol te spelen tussen het Westen en Rusland.

Zeer actieve Franse president

Of Rutte zichzelf deze week naar de voorgrond wil dringen op het internationale podium van aspirant-vredestichters is nog maar de vraag. Het is al dringen op dat podium, met vooral een zeer actieve Franse president Emmanuel Macron. Die lijkt nog het meeste contact te hebben met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin.

Ook zonder de oorlog als aanleiding zijn de relaties tussen Erdogan en Rutte de afgelopen jaren verbeterd. Bij verschillende gelegenheden hebben de twee elkaar uitgebreid gesproken. “De persoonlijke verhoudingen zijn altijd goed gebleven”, zei Rutte afgelopen vrijdag. Verder onderstreepte hij het belang van de Turkse betrokkenheid bij het (westerse) eensgezinde optreden tegen Rusland. “Turkije is van groot belang voor de verdediging van de oostflank (van de Navo, red.)”, aldus de premier.

Helemaal aan de noordkant van die oostflank, in Litouwen, bracht Rutte maandag een bezoek aan de aldaar gelegerde Nederlandse militairen. Zij maken daar al vijf jaar deel uit van een Navo-missie. De plaats die Rutte bezocht, ligt op luttele kilometers van de grens met Wit-Rusland, dat de Russische invasie in Oekraïne ondersteunt. ‘Dit is de voordeur’ van het Navo-grondgebied, zo tekende persbureau ANP op uit de mond van de premier. “Het is wel serieus nu. Vijf jaar geleden was het nog theoretisch.” Het huidige aantal van ongeveer 270 Nederlandse militairen in Litouwen wordt dit jaar uitgebreid naar 350.

Opvanglocatie voor vluchtelingen

In de Litouwse hoofdstad Vilnius sprak Rutte met president Gitanas Nauseda. ’s Middags reisde hij door naar Polen, waar hij samen met burgemeester Trzaskowski van Warschau een opvanglocatie voor vluchtelingen uit Oekraïne bezocht. Buurland Polen heeft tot nu toe het leeuwendeel van die vluchtelingen opgevangen.

Ruttes rondreis geldt als voorbereiding op de toppenclimax van eind deze week in Brussel. Eerst is er donderdag een ingelaste Navo-top, waar ook de Amerikaanse president Joe Biden bij zal zijn. Die bijeenkomst zal bijna naadloos overlopen in de reguliere Europese top van donderdag en vrijdag, elders in de stad. Daar zal Biden ook even aanschuiven. Uiteraard staat ook die bijeenkomst in het teken van de oorlog.

Lees ook:
Rutte, de nieuwe vader van Europa, reist zich een ongeluk

De Nederlandse premier Mark Rutte is na het vertrek van Angela Merkel bijna de langst zittende premier van Europa. De nestor van de Unie, al vindt hij zelf van niet.

Rutte IV gaat internationaal een toontje lager zingen

‘We moeten leren van het buitenland’, zegt Wopke Hoekstra opeens. Ook binnen de EU toont het nieuwe kabinet straks misschien minder opgeheven vingertjes.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden