Europese top

Rutte is de gebeten hond op de Brusselse EU-top

Premier Rutte (links) in een onderonsje met de Spaanse premier Sánchez op de eerste dag van de beladen EU-top in Brussel.Beeld EPA

Na een nachtje rust en afkoeling begint tweede dag van EU-top. Premier Rutte was vrijdag het middelpunt, en dat was niet bepaald ‘stralend’.

Na een taaie en uiteindelijk zelfs ‘korzelige’ eerste dag zijn de EU-regeringsleiders vandaag in Brussel begonnen aan dag twee van hun top over het economische coronaherstel. Om 11.15 uur kwamen zij weer plenair bijeen. Daarvoor had voorzitter Charles Michel eerst een apart vooroverleg georganiseerd met hoofdrolspeler premier Rutte, Europees commissievoorzitter Von der Leyen, de Duitse bondskanselier Merkel, de Franse president Macron en de premiers Conte van Italië en Sánchez van Spanje. Na een kleine twee uur werd het plenaire gedeelte weer onderbroken, om plaats te maken voor consultaties in kleinere samenstellingen.

De gebeten hond

Rutte was vrijdag de gebeten hond. Hij bleef vasthouden aan de Nederlandse eis dat elk land straks vetorecht krijgt bij de verdeling van subsidies vanuit het beoogde corona-herstelfonds. Als één land serieuze twijfels heeft over de hervormingsbereidheid van een ontvangend land, dan zou de geldkraan dicht moeten, vindt Rutte. Hij verwierp een compromisvoorstel van Michel waarin de Europese Raad van regeringsleiders het laatste woord zou krijgen bij een eventueel meningsverschil over de voorwaarden voor uitbetaling.

Rutte’s vasthoudendheid wekte vooral tijdens het diner vrijdagavond de nodige irritatie op. De Bulgaarse premier Borissov zou Rutte hebben verweten de ‘politieagent van Europa’ te willen spelen, zo tekende de Financial Times op uit de mond van een diplomaat. Het overleg werd tegen middernacht verdaagd.

Rutte erkende dat ‘de sfeer vanavond wat korzeliger was dan vanmiddag’ en dat er nauwelijks vooruitgang was geboekt op de eerste dag. “Dit gaat echt nog wel even duren.”

Onvrede

Er schijnt ook onvrede onder de regeringsleiders te zijn over het feit dat al zoveel uren zijn verspild aan deze ogenschijnlijk kleine kwestie. De grotere vragen, onder meer over de omvang van het corona-herstelfonds (750 miljard) en de veel bredere EU-meerjarenbegroting (ruim 1000 miljard over zeven jaar) zijn daardoor nog niet serieus aangepakt.

Subsidie-deel omlaag

Nederland en de gelijkgezinde landen Denemarken, Oostenrijk en Zweden (met Finland in de zijspan) willen vooral het subsidie-deel van het coronafonds flink omlaag krijgen. In het huidige voorstel maken die subsidies twee derde van de 750 miljard uit. Naar verluidt legt Michel vandaag een nieuw voorstel neer waarin het aandeel subsidies daalt van 500 naar 450 miljard.

Ook de rechtsstaat-discussie ligt nog open. De meeste landen willen uitbetalingen uit zowel de meerjarenbegroting als het corona-fonds afhankelijk maken van het respecteren van de rechtsstaat-principes. Vooral Hongarije en Polen willen die link niet leggen.

Lees ook:
Nederland dwarsligger op EU-top? Er zijn er meer

In Brussel staat alles in het teken van de marathonsessie over begroting en coronafonds, de eerste fysieke bijeenkomst sinds februari. Alleen de allergrootste optimist verwacht een akkoord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden