Europese Unie

Rutte, de nieuwe vader van Europa, reist zich een ongeluk

Rutte maakte gisteren ook kennis met de nieuwe voorzitter van het Europees Parlement, Roberta Metsola.  Beeld ANP
Rutte maakte gisteren ook kennis met de nieuwe voorzitter van het Europees Parlement, Roberta Metsola.Beeld ANP

De Nederlandse premier Mark Rutte is na het vertrek van Angela Merkel bijna de langst zittende premier van Europa. De nestor van de Unie, al vindt hij zelf van niet.

Romana Abels

Hij erkent het met een zekere terughoudendheid. Want nee, de nieuwe Merkel is hij niet binnen Europa. Daar is de Nederlandse economie - de vijfde - domweg te klein voor. Frankrijk heeft meer in de melk te brokkelen, Duitsland ook.

Maar inderdaad: de anderen zitten zowat allemaal aanmerkelijk korter op hun post. En - hij zegt het dan maar in het Engels - hij heeft misschien inderdaad iets meer anciënniteit. “Je hoopt toch dat je gaandeweg wat ervaring hebt opgedaan”, zei hij gisteravond, na een gesprek met Raadsvoorzitter Charles Michel. Dus is Mark Rutte inderdaad sinds Merkels vertrek een iets leidender rol gaan spelen.

Eigenlijk is Mark Rutte niet de langst zittende in de Europese Raad. Dat is Viktor Orbán, die in 2010 vijf maanden eerder werd verkozen dan Rutte. Maar omdat Orbán zich eerst vooral verzet tegen alles wat uit Brussel komt, is Rutte meer de verantwoordelijke oudste.

Hij zag al die anderen stuntelen

Hij zag alle leden van de Raad komen: hun eerste, wankele stappen op het Europese toneel, hun eerste familiefoto, hun eerste bijdrage. Hij zag al die anderen stuntelen zoals hij ook ooit deed, nu een dik decennium geleden, en later groeien. Hij kent ze door en door. “Premier Alexander de Croo van België had m’n broer kunnen zijn”, zei hij vorig jaar nog tegen een verslaggever van de Vlaamse televisie.

Vorig jaar, in september, vertelde hij bij de opening van een Vermeertentoonstelling in Dresden hoe hij ooit opkeek tegen Merkel, die de kneepjes van het Europees samenwerken al ruimschoots in de vingers had toen hij vijf jaar later dat Europese toneel op stommelde. Van haar, in Europees verband vaak ‘Moeder Merkel’ genoemd, leerde hij in de loop der jaren de kunst van het probleemoplossen. Hij zag haar grote kwesties ‘opsplitsen in kleine behapbare problemen’. “Ik doe het nu zelf ook”, zei hij daar in Dresden.

Zoals Rutte destijds opkeek naar Merkel, zo is het nu misschien wel voor Olaf Scholz, de nieuwe Duitse premier. Die is niet helemaal nieuw in regeringskringen, maar nog lang niet vloeiend. Hij zal Ruttes routine zien, zijn soepele omgangsvormen met een welgemeende boks, een glimlach, een belangstellende vraag.

Alsof hij nooit anders gedaan heeft

Het verschil in ervaring tussen beide heren was goed te zien afgelopen januari, toen Rutte op de derde dag na zijn inauguratie al op bezoek ging in Berlijn. Rutte ontspannen, Scholz nerveus. Het was voor Scholz de eerste buitenlandse ontvangst.

Rutte neemt zijn nieuwe rol overigens alsof hij nooit anders gedaan heeft. Hij ging naar Londen om de banden aan te halen met Boris Johnson, naar Parijs om Macron te spreken. Toen hij donderdag in Brussel aankwam, was hij nog maar amper terug uit Oekraïne en Moldavië. Vorige week bezocht hij de Slowaakse premier. In Duitsland was hij twee keer in een half jaar tijd: eerst om Merkel gedag te zeggen, toen om Scholz te verwelkomen.

Gisteren nam Rutte met Raadsvoorzitter Michel zoals hij inmiddels al tientallen keren met Raadsvoorzitters deed de actualiteit door: “We hebben onze aantekeningen vergeleken over Oekraïne, de aankomende Europese toppen besproken in Parijs en Brussel, we hebben besproken wat we kunnen verwachten van de gerechtelijke uitspraak binnenkort van het Europees Hof van Justitie over de rule of law.”

Zelf vindt de premier dat hij bescheiden moet blijven. Hij noemt op welke landen groter zijn en hoeveel keer groter dan Nederland. Hij kan dan wel de oudgediende zijn, maar “nee, de rol van Merkel kan ik niet overnemen.”

Lees ook:

Welke rol neemt Rutte in Europa, als ‘Mutti Merkel’ straks vertrekt? ‘We kunnen het niet in ons eentje’

Mocht er een vierde kabinet komen onder leiding van Mark Rutte, wordt hij de langstzittende leider in Europa. Wat betekent dat voor de positie van Nederland en zijn invloed in Brussel?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden