Op de linkerfoto: Alena Popova, tweede van rechts: Alexandra Mitroshina.

Nieuws Rusland

Russische vrouwen gooien selfies in de strijd tegen huiselijk geweld

Op de linkerfoto: Alena Popova, tweede van rechts: Alexandra Mitroshina. Beeld Instagram

Russische vrouwen publiceren massaal foto’s op sociale media waarop ze met nepwonden voor de camera poseren. Onder begeleiding van de hashtag #IDidntWantToDie protesteren ze tegen huiselijk geweld en vóór een wet die daar harder tegen optreedt.

Blauwe plekken, open wonden en bebloede gezichten. Sinds vorige week staan sociale media vol met Russische vrouwen die selfies posten waarop ze hun gezicht met behulp van make-up besmeuren met nepbloed en andere schijnverwondingen. Met de hashtag #янехотелаумирать (Russisch voor ‘ik wilde niet dood’) proberen vrouwen de regering te bewegen om een wet aan te nemen die strenger optreedt tegen huiselijk geweld.

Mensenrechtenactivisten Alena Popova en Alexandra Mitroshina begonnen de actie en vroegen gebruikers van sociale media hun voorbeeld te volgen en een petitie te ondertekenen. Dat bleef niet zonder resultaat, vertelt Popova over de telefoon vanuit Moskou. “Inmiddels hebben al meer dan 10.000 vrouwen hun verhaal via Instagram gedeeld. Allemaal persoonlijke verhalen van slachtoffers van huiselijk geweld.” De foto van Mitroshina werd op Instagram zelfs al bijna 450.000 keer geliket. Ook de petitie gaat met meer dan 650.000 handtekeningen als een lopend vuurtje.

'Buitensporige zelfverdediging’

Na een aantal recente rechtszaken is de discussie over huiselijk geweld en misbruik van vrouwen de laatste tijd sterk aangewakkerd in Rusland. Zo speelde er de zaak rond de 19-jarige Darya Ageniy. De tiener stak in juni 2018 uit zelfverdediging een man die haar probeerde te verkrachten met het mes van een puntenslijper neer. Haar aanvaller liep naar verluidt schade aan zijn maag op, en Ageniy hangt nu een mogelijke gevangenisstraf van tien jaar boven het hoofd vanwege ‘buitensporige zelfverdediging’.

Een andere zaak die veel stof deed opwaaien was de moord op Olga Sadykova. Sadykova werd op 8 juli door haar man vermoord. Volgens haar familie stak de man zijn vrouw voor de ogen van haar achtjarige zoon neer. Sadykova had ver voor de fatale dag haar echtgenoot al aangegeven bij de politie, die op haar beurt al een onderzoek naar de man was gestart vanwege zware mishandeling en doodsbedreigingen.

Beeld Instagram

“We voeren al vijf jaar campagne om dit soort gruwelen te voorkomen”, vertelt Popova. “Momenteel beschermt de wet tegen huiselijk geweld niet het slachtoffer, maar de dader. Dat is te gek voor woorden.” De Russische wet voorziet inderdaad niet in een specifieke definitie van huiselijk geweld. Sterker nog, in december 2017 werden bepaalde vormen van huiselijk geweld gedecriminaliseerd door een wetswijziging. Terwijl volgens officiële cijfers een op de vijf Russische vrouwen te maken heeft met huiselijk geweld.

Voorstanders van de aanpassing menen dat ouders op deze manier het recht behouden om hun kroost een pedagogisch verantwoorde tik uit te delen. Tegenstanders zien het als een vrijbrief voor gewelddadige partners om naar hartelust om zich heen te meppen.

De maximale straf voor geweld in Russische woonkamers is sinds de wetswijziging niet meer dan een boete. Mits het niet vaker dan één keer per jaar voorkomt.

Het begin van een overwinning

Toch is dat binnenkort wellicht verleden tijd. De actie van de activisten lijkt namelijk haar vruchten af te werpen. In navolging van het online protest verklaarde Valentina Matviyenko, hoofd van het Russisch Hogerhuis, dat er binnenkort gekeken gaat worden naar manieren om slachtoffers van huiselijk geweld beter te beschermen.

Voor Popova is dit het begin van een overwinning. “Als dit onderwerp eindelijk een keer wordt behandeld in het parlement, krijgen slachtoffers binnenkort wellicht echt bescherming.” Maar beloftes maken nog geen wetten, weet Popova. “Ik ga zeker niet te vroeg staan juichen.”

Lees ook:

De Russische wet is er niet voor slachtoffers van huiselijk geweld

Huiselijk geweld lijkt in Rusland de gewoonste zaak van de wereld. Zo’n 20 procent van de vrouwen heeft ermee te maken. En bij de rechter hoeven ze niet aan te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden