ProfielValeri Gerasimov

Russische stafchef ontsnapte aan Oekraïense aanval

Valeri Gerasimov, bekend van de doctrine die hij niet verzon.  Beeld ANP / AFP
Valeri Gerasimov, bekend van de doctrine die hij niet verzon.Beeld ANP / AFP

Hij leeft nog, Ruslands stafchef Valeri Vasilevitsj Gerasimov. Maar de doctrine die hem wereldfaam bezorgde heeft eigenlijk nooit bestaan.

Eric Brassem

Of Valeri Gerasimov woensdag hinkte is onbekend: hij zat namelijk, en wel naast minister van defensie Sergej Sjojgoe, tijdens een militaire bijeenkomst. Volgens geruchten op sociale media is de opperbevelhebber zaterdag aan zijn scheenbeen gewond geraakt, toen het Oekraïense leger twee Russische commandocentra in de buurt van de Oost-Oekraïense stad Izjoem beschoot.

Maar volgens bronnen die The New York Times zondag citeerde was de stafchef ontsnapt aan die aanval. Daarbij lieten tweehonderd Russen, onder wie een generaal, het leven. Maar Gerasimov zou het getroffen pand toen al hebben verlaten.

In de voorste linies

Frontstad Izjoem is speerpunt in de pogingen van het Russische leger om Oekraïense troepen bij de Donbas te omsingelen. Het is hoogst ongebruikelijk dat generaals, zeker ’s lands allerhoogste, zich in de voorste linies wagen. Waarschijnlijk wilde Gerasimov uitvissen waarom het offensief niet erg opschiet.

Gerasimov (66) werd in 2012 door president Vladimir Poetin benoemd als chefstaf. Hij en defensieminister Sjojgoe zijn, na Poetin, de hoogste verantwoordelijken voor de ‘speciale militaire operatie’ in Oekraïne.

Over zijn privéleven is vrijwel niets bekend. Maar grote bekendheid geniet hij in kringen van kremlinologen, sinds zijn toespraak op de Russische Academie van Militaire Wetenschappen, drie maanden na zijn benoeming. De speech werd afgedrukt in een militair tijdschrift, en in een blog besproken door de Britse Ruslandkenner Mark Galeotti.

Die sprak ietwat gekscherend van de ‘Gerasimov-doctrine’. De generaal had het vooral over de manieren waarop het Westen Rusland bedreigt – niet alleen met militaire middelen, maar ook door het organiseren van ‘kleurenrevoluties’, ‘propaganda’ en andere vormen van ondermijning. Dat moest Rusland ook doen, vond Gerasimov.

De term ‘Gerasimov-doctrine’ werd overal opgepikt – tot verdriet van de uitvinder ervan, Galeotti.

Militair-strategische blauwdruk

Westerse analisten hebben de oud-tankcommandant opgeblazen tot een theoreticus achter een omvattende militair-strategische blauwdruk, betoogde Galeotti in 2018. Maar de Russische ‘hybride’ oorlogvoering – van ‘groene mannetjes’ die de Krim innamen tot propagandazenders en inmenging in de Amerikaanse verkiezingen – zijn noch ontsproten aan Gerasimovs genius, noch geeft hij daar leiding aan.

Maar verantwoordelijk voor de oorlog in Oekraïne is hij wel, en ook voor nucleaire dreigementen. Vorig jaar betoogde hij dat Moskou – als eerste – kernwapens mag inzetten, ‘in geval van agressie met conventionele wapens die het bestaan van de staat bedreigt’. En in februari, toen Poetin op tv in nauwelijks bedekte bewoordingen met kernwapens dreigde, was hij in gezelschap van Gerasimov en Sjojgoe.

Lees ook:

Poetin wil onderhandelen maar dreigt ook met kernwapens

De Russische president Vladimir Poetin heeft zondagmiddag de druk op Oekraïne en de wereld verhoogd door de militaire leiding te bevelen om de nucleaire afschrikkingsmiddelen op scherp te zetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden