Sancties

Russische ouderen krijgen een extraatje door hoge energieprijzen

null Beeld ANP / EPA
Beeld ANP / EPA

Rusland vaart voorlopig wel bij de hoge energieprijzen. Sancties zullen het land op langere termijn toch treffen.

Eric Brassem

Goed nieuws voor Russische ouderen en minima: pensioenen en minimumloon gaan 10 procent omhoog, zo verordonneerde president Poetin deze week. Een extraatje is welkom, want een doorsnee pensioen bedraagt in Rusland rond de 250 euro, en een minimumloner ontvangt zo’n 200 euro per maand. Maar het slechte nieuws is dat deze maatregel grotendeels teniet wordt gedaan door de hoge inflatie, die op jaarbasis 18 procent bedraagt.

De ondersteunende maatregelen kosten de Russische schatkist dit jaar omgerekend bijna 10 miljard euro, volgens minister van financiën Anton Siloeanov. 2022 wordt een ‘moeilijk’ jaar, zo erkende president Poetin, die er troostend aan toevoegde dat landen in de hele wereld kampen met hoge inflatie. Daarbij verzweeg Poetin dat die problemen samenhangen met de gestegen voedsel- en energieprijzen door zijn oorlog in Oekraïne.

De hoge energieprijzen worden veroorzaakt door onzekerheden over sancties en het risico dat Moskou de gaskraan dichtdraait. Rusland vaart daar wel bij. Het land kan door het Amerikaanse embargo zijn olie en gas niet meer in de VS kwijt, maar in het grootste deel van de wereld vloeit het nog rijkelijk. Ook naar de Europese Unie, dat voorlopig afhankelijk is van het Russische gas, en dat het niet eens wordt over een olieboycot, vooral door verzet van Hongarije.

Record-overschot op de handelsbalans

Rusland verdient ongeveer 1 miljard dollar per dag aan zijn olie- en gasexport. Daarbij importeert het land minder, mede door westerse sancties op export van tal van goederen, waardoor Rusland afstevent op een record-overschot op zijn handelsbalans.

Het schijnbare gemak waarmee Rusland zijn oorlog in Oekraïne financiert, leidt tot woede in Oekraïne. “Stop met kopen uit Rusland”, zei minister van buitenlandse zaken Koeleba woensdag op het World Economic Forum. Tegenover de Oekraïense noodkreten staat stoere taal van Poetin. ‘Goddank’, verlaten westerse bedrijven het land, zei de Russische president woensdag: “Dat helpt ons sterker te worden.”

Poetin betoogt dat Russische bedrijven de plaats van de vertrokken westerse bedrijven zullen innemen, maar dat is een misrekening, denkt onder andere econoom Branko Milanovic, jarenlang hoofdeconoom van de Wereldbank. Rusland heeft zijn economie ingericht op landbouwproductie het delven van grondstoffen. Zijn maakindustrie is zwaar afhankelijk van westerse technologie, die door de sancties wegvalt.

Weggeroeste technologieën

“Het komende decennium zal Rusland proberen om deze industrieën (bijvoorbeeld machinebouw ten behoeve van de olie- en gaswinning, vliegtuigindustrie en autoproductie) nieuw leven in te blazen op basis van technologieën die het dertig jaar lang heeft laten wegroesten”, legde Brankovic onlangs uit op zijn blog.

Als voorbeeld noemt hij de Russische vliegtuigindustrie. Rusland betrekt zijn vloot veelal van Boeing en Airbus. Om de eigen vliegtuigindustrie op vergelijkbaar niveau te krijgen, moet het land ongeveer vanaf nul beginnen, wat jarenlange investeringen en tienduizenden hooggespecialiseerde werknemers vereist.

Juist hoogopgeleiden hebben Rusland met tienduizenden verlaten sinds de oorlog op 24 februari begon. Begin april stond de teller al naar schatting op 300.000. Angst voor verslechtering van levensomstandigheden is één oorzaak van de braindrain. Russen die hebben leren nadenken, hebben meer last van inperking van hun vrijheid, en weten wat hun kinderen te wachten staat als ze moeten vechten in Oekraïne.

Lees ook:

Rusland begint de sancties venijnig te voelen: McDonald’s en Renault vertrekken

De twee multinationals McDonald’s en Renault verkopen hun belangen in Rusland. Een strop voor beide concerns en ook de Russen voelen de pijn.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden