Rusland

Russische oppositiepoliticus Jasjin lang de cel in na het vertellen van de waarheid

 Ilja Jasjin tijdens zijn rechtszitting in Moskou, eind november.  Beeld AP
Ilja Jasjin tijdens zijn rechtszitting in Moskou, eind november.Beeld AP

De Russische Kremlincriticus Ilja Jasjin is tot 8,5 jaar cel veroordeeld vanwege het ‘verspreiden van nepnieuws’ over de oorlog in Oekraïne. In werkelijkheid vertelde hij de waarheid over Russische oorlogsmisdaden.

Jarron Kamphorst

Het was een knap staaltje orwelliaanse rechtsleer vrijdagmiddag in de rechtbank in Moskou waar de prominente Russische oppositiepoliticus Ilja Jasjin werd veroordeeld tot 8,5 jaar cel. Zijn veronderstelde misdaad: het ‘verspreiden van nepnieuws’ over de Russische strijdkrachten. In werkelijkheid berichtte de Kremlincriticus acht maanden terug over de gruwelijkheden en oorlogsmisdaden die zich eerder dit jaar voltrokken in Boetsja, een voorstad van Kiev die aan het begin van de Russische invasie in Oekraïne door Moskou werd bezet.

Tijdens een livestream op videoplatform YouTube gaf het voormalig lid van de Moskouse gemeenteraad in april commentaar op hoe Russische soldaten in de beginweken van de oorlog de bewoners van Boetsja mishandelden en vermoordden. In de dagen voordat Jasjin online zijn afkeer uitte over de verschrikkingen, waren er talloze beelden naar buiten gebracht over de slachting die daar had plaatsgevonden gedurende de Russische bezetting in maart dit jaar.

Lokale onderzoekers, internationale media en ngo’s kwamen na de bevrijding van Boetsja al snel tot de conclusie dat de Russische bezetter er oorlogsmisdaad op oorlogsmisdaad had gestapeld. Uit nauwgezet onderzoek kwam naar voren dat er bij het bloedbad 458 mensen om het leven waren gekomen, onder wie talloze kinderen en vrouwen. Zeker 419 van de slachtoffers werden in het voorstadje van Kiev doodgeschoten, doodgeknuppeld of doodgemarteld.

De 39-jarige Jasjin deelde de Russische oorlogsmisdaden op zijn YouTube-kanaal met ruim 1,3 miljoen abonnees, wat in juli tot zijn arrestatie leidde. Volgens justitie zou de bondgenoot van de vorig jaar eveneens veroordeelde Russische oppositieleider Aleksej Navalny zich schuldig hebben gemaakt aan het verspreiden van nepnieuws over het Russische leger. De openbaar aanklagers meenden dat Jasjin daarmee ‘aanzienlijke schade toebracht aan Rusland’.

Draconische nieuwe wetgeving

Jasjin is de eerste oppositiepoliticus die wordt veroordeeld onder nieuwe wetgeving die het Russische parlement vlak na het uitbreken van de oorlog aannam. Onder deze draconische regels is het onder meer verboden om de Russische strijdkrachten in ‘diskrediet te brengen’ en ‘nepnieuws’ over de oorlog te verspreiden.

Ondanks de militaire censuur en repressie weigerde Jasjin als een van de weinige critici van het Kremlin Rusland te verlaten. En dus hoorde hij vrijdag zijn vonnis met zijn typische opgewekte houding en zelfvertrouwen aan. Vanuit zijn glazen kooi in de Moskouse rechtbank gebaarde hij naar de aanwezigen in de zaal dat ze moesten glimlachen.

Direct na het vonnis meldde voormalig Moskou-correspondent van de BBC Sarah Rainsford op Twitter over de veroordeling: ‘Ilja Jasjin is zojuist veroordeeld tot 8,5 jaar gevangenis, omdat hij het aandurfde de waarheid te vertellen over de oorlog in Oekraïne’.

Jasjin zelf onderging de veroordeling gelaten. Maandag deed hij tijdens zijn slotpleidooi al zijn zegje toen hij zich direct tot president Poetin wendde. “Honderdduizenden van onze burgers hebben het land verlaten, omdat ze niet willen moorden of niet vermoord willen worden. Mensen vluchten voor u, meneer de president. Ziet u dat niet?”, richtte hij zich tot de dictator. Om er even later een oproep aan toe te voegen: “Hoewel mijn woorden waarschijnlijk klinken als die van een roepende in de woestijn, wil ik u, meneer Poetin, oproepen om deze waanzin direct te stoppen. Onthoud dat elke dag in oorlog neerkomt op nieuwe doden. Het is genoeg!”.

Lees ook:

Nieuwe wetten en oude Sovjetpraktijken tegen critici van de oorlog

Moskou is serieus begonnen opposanten tegen de oorlog te vervolgen. Dat kan makkelijker dankzij nieuwe wetten. Maar straffen buiten iedere wet om kan ook.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden