Oorlog

Rusland zal Oekraïne moeilijk op de knieën krijgen met black-outs

Donkere straat in Lviv.  Beeld SOPA Images/LightRocket via Gett
Donkere straat in Lviv.Beeld SOPA Images/LightRocket via Gett

Volgens Kiev wil Rusland de Oekraïense energievoorziening platleggen. Maar of deze tactiek kans heeft op succes is nog maar de vraag.

Freek Dijkstra

‘Dit is nog maar het begin’, zei de Russische president Vladimir Poetin nadat het Russische leger maandag bommen had laten regenen op Oekraïense steden. Hierbij werden burgerdoelen geraakt die niets met oorlogsvoering te maken hebben, zoals universiteiten, stadsparken en kinderspeeltuinen. Maar ook werden opvallend veel energiecentrales getroffen door Russische raketten. Is dit een nieuwe Russische strategie om Oekraïne op de knieën te brengen?

De wil tot vechten breken

Donderdag was het weer raak in Mikolajiv, waar zeker zeven mensen onder het puin van een instortend appartementenblok werden bedolven. In totaal zijn volgens de Oekraïense overheid deze week meer dan dertig mensen gedood door Russische luchtaanvallen. En nu, zegt de Oekraïense president Volodimir Zelenski, is het de Russische strategie zijn land deze winter in kou en duisternis storten en zo de wil tot vechten te breken,

De Oekraïense overheid meldde donderdag, twee dagen na de laatste grote bombardementen, dat de schade bij de meeste energiecentrales al zo goed als hersteld was. Maar diezelfde kregen meerdere Oekraïense steden te maken met een black-out door elektriciteitstekort.

De New York Times berichtte dat zeker dertig procent van het elektriciteitsnetwerk van Oekraïne platligt door de bombardementen. De reparatiewerkzaamheden zouden in werkelijkheid nog weken duren. Volgens Volodimir Koedritski, directeur van het Oekraïense elektriciteitsbedrijf Ukrenergo, moeten de Oekraïners zich opmaken voor een moeilijke en koude winter.

Geen oorlogsmisdaad

Officieel is het aanvallen van de energievoorziening van een land geen oorlogsmisdaad, aldus luitenant-kolonel buiten dienst van de luchtmacht Peer Dekkers. Volgens het internationaal oorlogsrecht zijn het legitieme doelwitten zolang ze het leger van de tegenstander dienen. “Die energiecentrales dienen altijd zowel het leger als de burgerbevolking, dat onderscheid is niet te maken. We hebben in Nederland ook geen aparte energiecentrale voor de marine in Den Helder.”

Toch is het vrijwel altijd de burgerbevolking die het hardst geraakt wordt door aanvallen op het elektriciteitsnetwerk. “Militaire installaties hebben bijna altijd een noodvoorziening in de vorm van een aggregaat, dus die kunnen gewoon verder opereren. Maar woonwijken komen echt zonder stroom te zitten.”

Het militaire effect van zulke aanvallen is gering. Zo hebben in de Tweede Wereldoorlog massale bombardementen op burgerdoelen de wil tot vechten ook niet gebroken. Het bombarderen van energiecentrales is dus een zeer dubieuze praktijk, maar ook Navolanden hebben dergelijke tactieken ingezet. De Russen staan wel bekend om hun extra vrije omgang met oorlogsrecht, aldus Dekkers.

Russische reflex

Volgens een onderzoek van Marnix Provoost van de Nederlandse Defensie Academie is het een Russische reflex om terug te grijpen op massale gewelddadige terreur als ze de controle verliezen over een situatie, zeker in wat zij zien als ‘opstandige gebieden’.

Gelukkig lijkt het niet er niet op dat dit een tactiek is die de Russen lang kunnen volhouden. Volgens de Russische militair deskundige Pavel Loezin heeft het Russische leger daar simpelweg niet genoeg raketten voor. Tegen de nieuwssite Insider zei Pavel dat de raketten die Rusland maandag op Oekraïne afschoot ‘over de loop van enkele maanden’ zijn opgespaard. De Russische productie van raketten ligt niet hoog genoeg om dit soort aanvallen structureel te ondersteunen, en is op de korte termijn ook niet snel genoeg op te voeren.

Lees ook:

Rusland kondigt ontruiming Cherson aan

De Russische bezetters van Cherson laten de strategische stad in Zuid-Oekraïne ontruimen. Kennelijk verwacht het Russische leger daar gevechten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden