Kernwapens

Rusland wil met VS praten over nieuw kernwapenverdrag

Demonstranten voor een wereld zonder kernwapens, vrijdag voor het kantoor van de Duitse bondskanselier Merkel in Berlijn.  Beeld AFP
Demonstranten voor een wereld zonder kernwapens, vrijdag voor het kantoor van de Duitse bondskanselier Merkel in Berlijn.Beeld AFP

De weg lijkt vrij voor een nieuw kernwapenverdrag tussen de VS en Rusland. Maar dan moeten ze wel snel zijn. 

Rusland staat klaar om met de Verenigde Staten te onderhandelen over verlenging van het kernwapenverdrag Start. Maar Moskou wil eerst wel weten wat de Amerikanen precies willen. Start is het enige nog geldende verdrag dat een beperking oplegt aan het nucleaire arsenaal van de grootmachten. Veel tijd is er niet meer voor gesprekken, want Start loopt af op 5 februari.

“De politieke wil om dit document te verlengen kunnen we alleen maar verwelkomen”, zei Dimitry Peskov, woordvoerder van president Vladimir Poetin, vrijdag in Moskou. De net aangetreden Amerikaanse president Joe Biden had de avond ervoor zijn voornemen bevestigd om Start te verlengen, een van de vele koerswijzigingen sinds het vertrek van zijn voorganger Donald Trump.

Start werd in 2010 ondertekend door de toenmalige presidenten Barack Obama en Dimitry Medvedev, als vervolg op een eerder verdrag uit 1991. Het beperkt het aantal kernkoppen dat beide landen mogen hebben tot 1550 en het aantal raketten en bommenwerpers die atoomwapens kunnen afwerpen tot 700. 

De toenmalige Amerikaanse en Russische presidenten, Barack Obama en Dmitry Medvedev, ondertekenen het kernwapenverdrag in Praag in 2010. Beeld AP
De toenmalige Amerikaanse en Russische presidenten, Barack Obama en Dmitry Medvedev, ondertekenen het kernwapenverdrag in Praag in 2010.Beeld AP

Rusland is voorstander van verlenging van het verdrag

Trump zei wel open te staan voor een nieuw verdrag, maar hij eiste een aantal wijzigingen. Zo zou ook China het verdrag moeten tekenen, de derde grootste kernmacht na de VS en Rusland. China heeft deelname aan een nieuw Start-verdrag van de hand gewezen.

Rusland is voorstander van verlenging van het huidige verdrag, zonder aanpassingen. Russische bestuurders hebben aangegeven dat ook nieuwe wapens, die nog in ontwikkeling zijn, onder de beperking kunnen vallen. Twee jaar geleden presenteerde Poetin een aantal nieuwe modellen, zoals de superraket Sarmat. 

Organisaties die zich sterk maken voor wapenbeheersing hebben steeds aangedrongen op verlenging van Start. Het is het enige verdrag dat het aantal kernwapens inperkt, sinds Rusland en de VS zich in 2019 terugtrokken uit een verdrag dat beperkingen oplegde aan nucleaire wapens voor de middellange afstand.

Verbod op kernwapens 

Vrijdag werd een verdrag officieel van kracht dat kernwapens helemaal verbiedt, maar dat is niet ondertekend door de landen die kernwapens hebben. Naast de VS, Rusland en China zijn dat - voor zover bekend - India, Pakistan, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Israël en Noord-Korea. De lidstaten van de Navo, waaronder Nederland, hebben het verbod evenmin ondertekend.

Het verbod is inmiddels door 61 landen geratificeerd en er volgen er naar verwachting nog ongeveer evenveel. De internationale organisatie Ican, die de wereld kernwapenvrij wil maken en daarvoor in 2017 de Nobelprijs voor de Vrede ontving, verwelkomde de inwerkingtreding. 

Ican-directeur Beatrice Fihn sprak van “een heel grote dag voor het internationaal recht, voor de Verenigde Naties en voor de overlevenden van Hiroshima en Nagasaki”. Deze twee Japanse steden werden in 1945 verwoest door atoombommen.

Antonio Guterres, secretaris-generaal van de VN, zei dat het verdrag een steun in de rug is voor het streven naar een kernwapenvrije wereld. Dat doel moet volgens Guterres bereikt worden door multilateraal overleg, waaraan dus meerdere landen meedoen.

Lees ook: Vermaning aan Kim én Trump

Streven naar een kernwapenvrije wereld, wie kan daar tegen zijn? Toch geeft het Nobelcomité een politiek signaal af met het geven van de vredesprijs aan Ican.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden