Oorlog in Oekraïne

Rusland valt Oekraïense ziekenhuizen aan, en dat past binnen een eerder ontwikkelde strategie

Een gewonde zwangere vrouw die in het ziekenhuis verbleef loopt naar beneden.  Beeld AP
Een gewonde zwangere vrouw die in het ziekenhuis verbleef loopt naar beneden.Beeld AP

Een kinderziekenhuis en een kraamafdeling werden woensdag geraakt door een Russische luchtaanval. Het bombarderen van ziekenhuizen past in een eerder patroon.

Isabel Bolle

Niet lang nadat bekend werd dat een kinderziekenhuis en een kraamkliniek in Marioepol waren geraakt door een luchtaanval kwamen de eerste beelden naar buiten. Een hoogzwangere vrouw, bloed op haar gezicht, loopt in haar ijsbeerpyjama een trap af die bezaaid ligt met rommel. Een andere vrouw ligt op een stretcher en die wordt door vier mannen gedragen, langs een gebouw met weggeblazen ramen.

Volgens lokale autoriteiten zijn er drie doden gevallen – onder wie een kind – en minstens zeventien gewonden. Het is niet het eerste ziekenhuis dat is geraakt. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn er sinds het begin van de invasie minstens achttien aanvallen uitgevoerd op medische faciliteiten in Oekraïne.

Na de aanval op het ziekenhuis in Marioepol wordt een vrouw weggedragen op een stretcher. Beeld AP
Na de aanval op het ziekenhuis in Marioepol wordt een vrouw weggedragen op een stretcher.Beeld AP

In een toespraak die uitgezonden werd op televisie liet de Oekraïense president Volodimir Zelenski zich in harde bewoordingen uit over de aanval: “Wat voor land is dit – de Russische Federatie – dat bang is van ziekenhuizen, bang is van kraamklinieken, en ze vervolgens verwoest?”. Ook westerse landen veroordeelden de aanval. Het Witte Huis bestempelde de aanval als ‘barbaars’, en volgens de Britse premier Boris Johnson “zijn er weinig dingen die meer verdorven zijn dan de kwetsbaren en weerlozen tot doelwit te maken”, zo schreef hij in een tweet.

In Syrië gebeurde het al eerder

De Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov reageerde hier donderdag fel op, volgens hem is de berichtgeving over burgerdoden niks meer dan ‘armzalig gekrijs’ van Ruslands vijanden. Hij stelt dat het ziekenhuis door extreemrechtse Oekraïense strijders werd gebruikt als uitvalsbasis, maar leverde hier geen bewijs voor. Rusland ontkent burgerdoelen aan te vallen.

De buitenlandchef van de EU Josep Borrell wil weinig weten van de Russische ontkenning. Rusland heeft zich schuldig gemaakt aan een ‘verschrikkelijke oorlogsmisdaad’, meent hij. Het aanvallen van medische faciliteiten – ook in oorlogstijd – is volgens het internationaal recht verboden.

Volgens meerdere mensenrechtenorganisaties is het niet de eerste keer dat Rusland zich schuldig maakt aan dergelijke oorlogsmisdaden. In Syrië heeft de Russische luchtmacht regelmatig aanvallen op burgerdoelen – waaronder ziekenhuizen – uitgevoerd, stellen onder andere Amnesty International en Physicians for Human Rights. Er zouden hierdoor al tientallen ziekenhuizen zijn verwoest en honderden zorgmedewerkers zijn gedood. De aanvallen zouden met name bedoeld zijn om alle mogelijkheden tot medische zorg uit te wissen, en het verzet in belegerde gebieden te breken.

‘Ze willen onze stad uitwissen’

“Hierdoor werd een essentiële reddingslijn voor burgers die in deze gebieden woonden verwoest, waardoor ze geen andere keuze hadden dan te vluchten”, zegt de adjunct-directeur van Amnesty Tirana Hassan in een rapport over de rol van Rusland in de verwoesting van Syrische ziekenhuizen.

Volgens Physicians for Human Rights is Rusland samen met het Syrische leger verantwoordelijk voor negentig procent van al het gedode medische personeel in het land. De bombardementen waren soms zo hevig dat verschillende noodhospitalen uiteindelijk ondergronds gingen. Een van de bekendste voorbeelden was ook onderwerp van de Oscar-genomineerde documentaire The Cave, dat inzoomt op een provisorisch ziekenhuis gelegen onder de grond in Oost-Ghouta, in de buurt van Damascus. In een doolhof van gangenstelsels en kamers worden patiënten verzorgd als het bovengronds te gevaarlijk wordt door de bombardementen.

Ook in Oekraïne worden patiënten tijdens bombardementen steeds vaker ondergronds gedreven – vaak in schuilkelders onder de ziekenhuizen. Vluchten is in veel gevallen onmogelijk, ook in Marioepol. Meerdere pogingen om humanitaire corridors in te stellen waardoor mensen de stad uit kunnen vluchten zijn tot nu toe mislukt. De adviseur van de burgemeester van Marioepol, Petro Androesjenko, liet donderdag aan persbureau Reuters weten dat de voorgestelde route nog altijd wordt gebombardeerd door de Russische luchtmacht. “We proberen en proberen, maar ik ben er niet zeker van of het zal lukken vandaag – of op andere dagen”, zei hij. “Ze willen onze stad totaal uitwissen, ons volk uitwissen”.

Lees ook:

Kinderziekenhuis in Marioepol vol geraakt door Russische raketten

Een Russische raketaanval woensdag op een kraamkliniek annex kinderziekenhuis in de omsingelde stad Marioepol heeft tot een grote ravage geleid.

Rusland past Syrisch draaiboek toe in Oekraïne

De verwoestingen die Moskou toebrengt in Oekraïne, zullen veel Syriërs bekend voorkomen. Poetin lijkt terug te grijpen op beproefde technieken en strategieën uit eerdere oorlogen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden